Demê festîvale de ke do heta 2yê gulane dewam bikero, grûbê tîyatroyî yê welatanê cîyayan do şaristanê ma de bêrê têhet; bi kay, atolye û qiseykerdişan rojanê hunerî do bidê ciwînayene.

Beşêko gird ê nîşandayîşan do Merkezê Kongre û Kulturî yê Çand Amedî de bêro viraştene.

Bi amancê ke çalakîyê bêpere hîna rehet bêrê taqîbkerdene û vernîya qelebalixîya mumkune bêro girewtene, ardrese qeydê onlîne ra cayê xo abirnê.

Qeydê Bêpereyî: www.banbilet.com.tr

Bernameyê festîvale:

https://amedtheatrefest.org/program.html?festival_id=1&festival=11.+Festival

Pê naye, mîyanê nifusê pêroyî de goreyê serra vîyarte na hûmare 0,5 puan zêde bîya û resaya se ra 26,3î.

Koçberî kam ê?

Ê kesê ke yan ê bi xo yan zî her di (maye û pîyê) înan serra 1950î ra pey koçê Almanya kerdo, sey "wayîrê heqê koçberîye" yenê hesibnayîş.

Se ra 20ê nifusî rasterast koçber o

Goreyê Ofîsa Îstatîstîkan, Almanya de her 5 kesan ra yew rasterast koçber o.

Tirkîyayijî û Sûrîyeyijî rêza verêne de yê

Koçberê nesilê yewinî tewr zêde nê welatan ra yê: Polonya (1,5 mîlyon), Tirkîya (1,5 mîlyon), Ukrayna (1,3 mîlyon), Rûsya (mîlyonêk) û Sûrîye (mîlyonêk).

Ame zanayene ke hûmara koçberanê nesilê dîyînî goreyê serra 2024î se ra 3 zêde bîya.

Netîceyê verênî yê nêqetîyî nîşan danê ke parlamentoya ke 199 kursîyê xo est ê de; Partîya Tisza 138 wekîlî, partîya Orbanî Fîdesz zî do 54 wekîlan bişawê.

Victor Orbani Reqîbê xo pîroz kerd

Netîceyanê verênan ra pey Magyarî hesabê xo yê Facebookî ser ra wina nuşt: "Spas Macarîstan".

Artêşa Îsraîlî eşkera kerd ke, înan roja çarşemeyî operasyonê hewayî yo tewr hîra yê şerî viraşto û no operasyon vera Hîzbullahî dabi dest pêkerdene. Îsraîlî va ma "nêzdîyê 100 merkezê qomuta û nuqteyê eskerayî" kerdî hedef. Labelê goreyê yew çimeyo eskerî yo lubnanij ke Ajansa France-Presse (AFP) rê qisey kerd, Îsraîlî dayo cayo ke tede sîvîlî vuyenê ro.

Sîvîlanê ke hêrîşê 8ê Nîsane de kişîyay ra yewe zî, şaîra lubnanije Khatun Selma bîye. Khatun Selma mehelaya Tallet el-Heyatî ya Beyrutî de cuwîyayêne.

Edîtorê Weşanî yê Pêroyî yê Weşanxaneyê El-Cedîdî Rasha el-Emîr o ke kitabanê şaîre çap keno, eşkera kerd ke cenazeyê şaîre û mêrdeyê aye Muhammed Krîştî binê xirbe de ameyî vînayîş.

Selma, Universîteya Amerîka de perwerdeyê Ziwan û Edebîyatê Erebkî girewt. Serranê 1970yîyan de wexto ke hema wendekara lîse bîye, programê têlewîzyonî yo bi nameyê “Studio Al-Fann”î de xelatê şîîra Erebkî qezenc kerd.

Serra 2009î de kitabê xo yê şîîran o bi nameyê “Mi Xo Pêşa Cinîyêka Ke Pawe Ya” û serra 2012î de zî kitabê “Ronişteyoxê Peyênî yê Menge” weşanayî.

Ame musayene ke Azar Ahûye yew parekerdişê medyaya sanale yê sero mergê Elî Xamaneyî de "stickero bi îfadeyê keyfweşîye" xebitnayo û a rîyê nê çîyî ra ameya tepîştene. Hetê bînî ra ame îfadekerdene ke dosyayê muhakemeyî yê Azar Ahûye de teberê parekerdişanê medyaya sanale ra qet yew malumat çin o.

Komîsyonê Pawitişê Rojnamegeran hêrîşan şermezar keno, vano ke ganî ser o cigêrayîş bêro kerdene.

Rojnamegerî kam ê?

Rojnamegerê El Cezîre yo Qeterij Mihemed Semîr hêrîşêkê vera wesaîtê xo de ame kiştene; eynî wextî de Lubnan de, Îsraîlî rojeke de, hêrîş de di rojnamegerê bînî yê ke “Sewtu’l Fereh” û “El Menar” de xebitîyenê girewtî hedef.

Komîsyonê Pawitişê Rojnamegeran (CPJ) eşkerayîyêka xo de va ke şerê Xezeyî seba rojnamegeran tehluke yo; wextê şerî ra heta nika tewr tay 260 rojnamegerî ameyê kiştene.

Trumpî aşkere kerd ke pêvînayîşê mabênê her di welatan ke hetê Serekwezîrê Pakîstanî Şehbaz Şerîf û Serequmandarê Artêşa Pakîstanî Asim Munîrî ra bîyê, encamê weşî visti destî xo.

Serekê Amerîka îfade kerd ke ey pêşnîyazê Pakîstanî qebul kerdo ke wazenê hêrîşê muhtemelî yê emşoyî bidê vindertene û Qeraxê Hurmuzî abikerê û wina va: "Ez qebul kena ke bombarduman û hêrîşanê vera Îranî seba di hefteyan bivindernî. No do adirbesêko dihetin bo."

Kurde pers kerd ke gelo Trump ewro zî eynî fîkrî paweno yan ney.

Donald Trumpî cewab da persê ey û wina va: "Ez wazena wa ê dûrî bimanê. Ez wazena ê dûrî bivinderê, çunke ez na rastîye ra bawer a ke do seba înan tayê problemî bivejîyê meydan."

"Ê do merg bîyarê"

Serekê Amerîka wina qisey kerd:

"Meqsedê mi o yo ke, eke wina bikerê ê do seba xo merg bîyarê. Coka ez wazena ke ê dûrî bivinderê."

Eşkerayîye de ame vatiş ke Serekê Îstîxbaratî Mecîd Xadimî, ewro seatanê şefeqî de hêrişê Amerîka-Îsraîlî de ameyo kiştiş

Ewro saetanê serê sibayî de xeylê herêmê ke dormeyê paytext Tehranî de yê, bîyî hedefê hêrişanê hewayî.

Goreyê tesbîtanê verênan, nê hêrişanê peyênan de heta nika tewr tay 25 kesî merdê.

Ame zanayîş ke Montazer û Banîamerîan, bi îddîayanê endambîyayîşê "Mucahîdanê Şarî" (MEK) û “serewedaritişê biçekî”; û binê bahaneya “seba xeripnayîşê asayîşê mîlî kom bîyayîş û hemkarîkerdişî” ameybî muhakemekerdiş û cezaya îdamî dîyaybî ci.

Eynî hefte 4 tepişteyê bînî zî ameybî îdamkerdiş

Kesê bînî yê ke eynî dosya ra ameyêne muhakemekerdiş; Babak Alipur, Puya Gobadi, Akbar Daneşvarkar û Muhammed Taghavi Sangdehi zî mîyanê na hefteyî de hetê rejîmî ra ameybî îdamkerdiş.

Artêşa Îsraîlî, 26ê Adara 2026î roja Pancşemeyî beyanatêk de aşkere kerd ke Tangsirî, hêrişêkê vera Bandar Abbasî de ameyo kiştiş.

Îsraîlî îfade kerdbi ke General Tangsirî, girewtişê qeraxê Hurmuzî yê vera keştîyanê tîcaretî ra mesûl o.

Fermandarê leşkerî yo payeberz ê Îranijî Alî Riza Tangsirî, Tebaxa 2018î de hetê rayberê dînî Elî Xameneyî ra seba Fermandarîya Hêzanê Behrî yê Pasdaranê Şorişî amebi tayînkerdiş.

Hêriş, dorûverê saete 03.00 de qewimîya. Yew çimeyo payeberz Rûdawî rê qisey kerd û wina va: "Hêriş de 6 Pêşmergeyî şehîd bîyî, mabênê 20 heta 25 Pêşmergeyî zî birîndar bîyî."

Çimeyî da zanayene ke, "Hêriş bi fuze û dronan ame kerdene, labelê hûmara înan hema tam nêzanîyêna. Nika derheqê cenazeyanê şehîdan de muameleyê tibê edlîyî yenê kerdene."

Goreyê malumatanê ke ameyê girewtene, hêrişan de tewr tay 5 fuzeyî û dronî ameyî şuxulnayene.

Fermandarîye ra eşkerayîye

Hetê bînî ra Fermandarîya Herêma 1. ya Yewîyanê Pêşmergeyan ewro (Sêşeme) eşkera kerd ke qerargehê Tûmenê 7. bîyo hedefê hêrişê fuzeyan.

Goreyê eşkerayîye, hêrişo yewin şewe saete 01.50 de ameyo meydan. Hêrişo diyin zî saete 02.50 de nezdiyê qerargehê tûmenî, sînorê dewa Kelekînî de reyna bi fuzeyêke ame kerdene.

Nameyê Pêşmergeyanê ke şehîd bîyê wina yê:

• Rêber Ebdullah
• Zekrî Bexşeşî
• Ramîn Adil
• Şehab Bexşeşî
• Keywan Muzafer
• Piştîwan Mela Musa

Şerê Îsraîl û Amerîka

28ê Sibate de dima ke Amerîka û Îsraîlî vera Îranî dest bi şer kerdî ra nat, Herêma Kurdîstanî tewr tay 400 ÎHA û fuzeyan reyde bîye hedef. Nê hêrişanê hewayî de 8 kesan weşîya xo vîndî kerdbî. Nînan ra yewê ci mensubê Asayîşê Hewagehê Mîyanneteweyî yê Hewlêrî, şeşê înan Pêşmergeyê Rojhelatî û yew zî leşkerê Fransa ke Hewlêr de wezîfedar bi.

Vizêr şewe zî, tayê dronî erziyayî Konsolosxaneyê Amerîka yê Hewlêrî û hewagehî zî, labelê nê dronî hetê sîstemanê pawitişê hewayî ra hewa de ameyî îmhakerdiş.

Îran
Goreyê raporî, hûmara kesanê ke zereyê sînoranê Îranî de ameyê kiştene resa 3 hezar û 230 kesan. Vajîya ke nê reqemî ra 1406ê ci sîvîl ê û mîyanê nînan de 210 zî gedeyî estê. Herçiqas rayedarê Îranî nê reqeman kêm vînenê û vanê ke 'hezar û 332 kesî merdê' zî, rapor mojneno ke bîlanço hîna zaf giran a.

Lubnan
Rayedaranê Lubnanî aşkere kerd ke 2ê Adare ra nat, netîceyê hêrişanê hewayî yê Îsraîlî de 1029 kesan weşîya xo vîndî kerda. Goreyê daneyanê Rêxistina Weşîye ya Dinya (WHO), mîyanê nê merdeyan de 100î ra zêdeyêr gedeyî ca gênê.

Iraq
Iraq de tewr tay 60 kesî ameyî kiştene ke zafaneyê nînan endamê Heşdî Şabî yê. Onca qezaya kewtişê yew teyareya leşkerî ya Amerîka de 6 leşkerê Amerîkayijî merdî. Nêzdîyê lîmanan de zî endamêkê muretebatê keştîyêka teberî (xerîbe) weşîya xo vîndî kerde.

Îsraîl
Îsraîl de 15 sîvîlî ameyî kiştene; nînan ra 9 kesan herêma “Beit Shemesh”î de netîceyê hêrişêko fuzeyî yê Îranî de canê xo da. Artêşa Îsraîlî tesdîq kerd ke 2 leşkerê înan zî başûrê Lubnanî de ameyê kiştene.

Amerîka
Pentagonî eşkera kerd ke destpêkê şerî ra heta nika 13 leşkerê înan weşîya xo vîndî kerda. Nê leşkeran ra 6ê ci Iraq de netîceyê kewtişê teyareyêkî de û 7ê ci zî wextê operasyonanê leşkerîyan ê zereyê erdê Îranî de ameyî kiştene.

Kuweyt
Kuweyt de zî 6 kesî ameyî kiştene. Nînan ra 2yê ci sîvîl ê ke hêrişanê Îranî de merdî; 4ê ci zî endamê Wezaretê Karanê Zereyî û hêzanê çekdaran ê ke wextê wezîfeyê xo de qurban bîyî.

Serekkomarê Fransa ewro hesabê xo yê Xî ser o eşkera kerd ke nameyê ê leşkerê merdeyî Arnaud Frion o. Ame vatiş ke o, Fewcê 7. yê Hêzanê Koyî de yew efserêko payeberz bi.

"Çend leşkerê bînî zî birîndar bîyî"

Macronî va: "Arnaud seba Fransa hêrişêkê Hewlêrî de canê xo da."

Macronî rast kerd ke nê hêrişî de "çend leşkerê bînî yê Fransa zî" birîndar bîyê.

Emmanuel Macronî hêrişê vera hêzanê Fransa şermezar kerd û va: "No hêrişê vera hêzanê ma yê ke serra 2015î ra nat vera DAÎŞî şer kenê, nêno qebulkerdiş."

"Şerê Îranî nêeşkeno bibo bahane"

Serekkomarê Fransa îzah kerd ke estbîyayîşê înan ê Iraqî de tena çarçeweyê mucadeleyê vera terorî de yo û va: "Şerê Îranî nêeşkeno bibo bahaneya nê tewir hêrişan."

Ame zanayene ke netîceya nê qezayî de, 2yê ci Ganayij, yew Bangladeşij û yew zî Hindistanij pêro pîya 4 kesî birîndar bîyê.

Artêşa Brîtanya da zanayene ke Deryayê Umanî de keştîyêka barî rê hêriş ame kerdene. Netîceya bombardumanî de keştî adir girewt û personelî mecbûr mendî ke keştiyê terk bikerê.

Cîranê Îranî Kuweytî zî aşkere kerd ke înan 8 dronê Îranî yê ke erd û warê înan ê hewayî îxlal kerdo û sînoran ra vîyartê fînayî waro.

Suudî Erebîstanî zî beyanat da ke nêzdîyê herêma petrolî yê Şeybe (Shaybah) ya krîtîke û stratejîke de, 5 dronî yê hewayî ameyê îmhakerdiş.

Medyaya Îranî vizêr vila kerdbi ke Îsraîlî, Taxa Narmekî ya Tehranî de hêrişê nezdîyê keyeyê Serekkomarê verên ê Îranî Mehmûd Ehmedînejadî kerdo.

Mehmûd Ehmedînejad, mabênê serranê 2005 û 2013î de Serekkomarê Îranî bi.

Ehmedînejadî serra 2005î de wextê serekkomarîya xo de vatbi, "Ganî Îsraîl rîyê erdî ra bêro wedaritiş."

Eşkerayîye de ame vatiş ke xeylê bajar û herêmî bîyê hedefê hêrişan û wina ame vatiş:

"Netîceya hêrişanê terorîstan ê Sîyonîst û Amerîkayijan ê ke herêmanê cîya-cîyayan ê welatê ma ser o ameyê kerdene de, heta nika 131 bajaran zerer dîyo û çi heyf ke 555 welatîyanê ma weşîya xo vîndî kerda."

Fermandarê ke ameyî kiştiş

Goreyê eşkerayîye, kesê ke ameyê kiştiş nê yê:

1. Mihemed Şîrazî: Sekreterê Pêroyî yê Ofîsê Rayberê Îranî Elî Xameneyî.

2. Ekber Îbrahîmzade: Hetkarê Şîrazî.

3. Muhsînî Mutleq: Serekê Dayîreyê Plan û Operasyonan ê Serekîya Operasyonan ê Serekîya Pêroyî ya Leşkerî.

4. Salih Esedî: Hetkarê Serekê Îstîxbaratî yê Serekîya Pêroyî ya Leşkerî.

5. Xulamreza Rezaiyan: Serekê Rêxistina Îstîxbaratê Hêzê Ewleyîye.

6. Hesen Elî Tacîk: Serekê Dayîreyê Amadeyîye yê Serekîya Pêroyî ya Leşkerî.

7. Muhsîn Derebaxî: Hetkarê Serekê Amadeyîye û Lojîstîkî yê Hêzanê Çekdaran.

Serekê Pêroyî yê Leşkerî û Fermandarê Pasdaran zî ameybî kiştene

Hêzanê Çekdaran ê Îranî eşkerayîya xo ya vizêrîne de da zanayîş ke wextê kombîyayîşê Encûmenê Pawitişî de hêriş ameyo kerdiş.

Netîceya ê hêrişî de; Serekê Pêroyî yê Leşkerî Ebdulrehîm Mûsewî, Fermandarê Pêroyî yê Artêşa Pasdaran Mihemed Pakpûr, Sekreterê Pêroyî yê Encûmenê Pawitişî Elî Şemxanî û Berpirsîyarê Paştîdayîşê Lojîstîkî yê Hêzanê Çekdaran Ezîz Nasirzade zî ameybî kiştiş.

Hêrişê Amerîka û Îsraîlî

Îsraîl û Amerîka 28ê Sibate de dest bi hêrişê leşkerî yê vera Îranî kerdbi. Îranî zî cewab da û hêrişê tayê hedefanê Îsraîlî û welatanê herême kerd. Bi taybetî Qeter, Mîreyîyê Ereban ê Yewbîyayeyan (Îmarat) û Behreyn ê ke baregehê Amerîka tede estê, bîyî hedef.

Heyva Sora Îranî vat ke bombardûmananê vera Îranî de 201 kesî merdê û 747 kesî zî birîndar bîyê.

Rayedarêkê Îsraîlî o ke ajansê xeberan Reutersî rê qisey kerd, eşkera kerd ke ê resayê cenazeya Xameneyî û mergê ey ameyo teyîdkerdiş.

Netanyahu: Îşaretê pîlî estê

Serewezîrê Îsraîlî Netanyahu, îddîa kerd ke xeylê nîşanê estê ke Lîderê Dînî yê Îranî weş nîyo û va ke hêrişan de tayê nameyê muhîmî yê bînî yê Îranî zî merdê.

Serewezîrê Îsraîlî Netanyahu derheqê hêrişanê vera Îranî de eşkerayî da, nê îfadeyî xebitnayî:

"Ma keyeyê Xameneyî îmha kerd, beno ke merdo. Êdî xeylê îşaretî estê ke nişan danê ke o nêciwîyeno."

Wezîrê Pawitişî yê Îsraîlî Îsrael Katzî, seranserê welatî de Halê Awarte îlan kerd. Ame vatiş ke mektebî ameyî girewtiş û kombîyayîşê kamuyî ameyî betalkerdiş; veng dîya şarî ke wa keyeyanê xo ra mevejîyê.

Hêrişî koordîneyî yê

Goreyê xebera New York Timesî artêşa Amerîka paştî dana Îsraîlî. Tayê çimeyî vanê ke Amerîka bi awayêko rasterast zî hêrişê hewayî yê vera Îranî kerdê. Rayedarêkê Wezaretê Pawitişî yê Îsraîlî zî rast kerd ke hêrişî bi koordînasyonê Amerîka ameyê kerdiş.

Kirmanşan û Tebrîz de zî teqayîşî

Teberê paytext Tehranî de, bajaranê bînan ê Îranî de zî vengê teqayîşan ame. Ajansanê xeberan ê Îranî da zanayîş ke Îsfahan, Qûm, Karaj, Kirmanşan û Tebrîz de zî teqayîşî estê.

Trump: Beno ke eskerê ma bimirê

Serekê Amerîka Donald Trumpî dima ke hêriş dest pêkerd eşkerayîya verêne da û va: "Welatê ma wextêko kilm verê cû vera Îranî operasyonêko pîl da dest pêkerdene."

Trumpî va ke armancê înan "wedaritişê tehlukanê lezgînan" o û bi vateyanê balanşitoxan wina dewam kerd: "Beno ke qehremanê Amerîka weşîya xo vîndî bikerê. Cengan de ge-ge mergî benê. La ma ney seba ewroyî ney, seba ameyoxî kenê û no wezîfeyêko rûmetin o."

Hewlêr de hêrişê fuzeyî

Dima ke Îsraîl û Amerîka hêrişê Îranî kerd, Serkonsolosxaneyê Amerîka yê Hewlêrî (paytextê Herêma Kurdîstanî) rê zî hêrişê fuzeyî ame kerdene.