Kîtabê Alî Aydin ÇÎÇEKî “LÊL” 2014 de weşanxaneyê vateyî ra weşanîyayo. Denîz GUNDUZî edîtorîya nê kitabî kerdo. Edîtorî ra teber mîzanpaj û redaksîyonê kîtabî zî kerdo. Fotrafê qapaxî Minife YILDIZHAN hadre kerdo. Fotrafê qapaxî de yew çila esta û fotraf zaf balkeş û serkewte yo. Çimkî no fotraf mana dano hîkayeyê kitabê Lêlî. SekeNa çila mîyanê hîkayeyan de yew qehreman a û ciwîyena.Wexto ke merdim hîkayeyê nê kîtabî waneno, çila yena xeyalkerdîş.

Nuştox Destpêkê kitabî de ca dayo qismêkê kitabê Oğuz ATAYî “TUTUNAMAYANLAR”. Kitab 80 rîpel o û mîyanê kitabî de 11 hîkayeyê kilmî estê.Nameyê hîkayeya yewine “Lêl” nameyê xo dayo kîtabî ra. Lêl hîrê rîpel a.Qismêkê hîkayeya Lêlî ra:

Kekil no çi lêl o nîya tarî yo, nîya serd o ez têde bîya vîndî. No çi lêl o mi anceno zereyê xo…

Hikayeya diyine zî “Rêştike” ya. Rêştike çar rîpel a. Alî Aydin ÇÎÇEKî sereyê hîkayeye deca dayodeyîra dewrêş babayî. Na hîkaye de seke deyîra Dewrêş Babayî û deyîra maya qehremanî yewbînan reyde reqis kenê.

îstanbul , Îstabbul, Îstanbulo xirabin o

Qilêrin o, teyrûtur tey halên nêvirazeno
îstanbul , Îstabbul, Îstanbulo xirabin o

Girs o,feqîr û bêkesê xo nêqedîno.

Hikayeya hîrêyine zî “Çerçî” ya. Hîkaye şeş rîpel a. Nuştox na hîkaye de qala kelecanê gedeyan kerdo.Wexto ke çerçî yeno, gedeyî sey perperikan perrenê. Seke na hîkaye hîkayeya gedeyîyê ma heminan a.

Çerçîîîîîî, çerçî ame çerçîîîîîiî.

Hîkayeya çarine zî “Domanê Warwayî” ya. Hîkaye di rîpel a.

Domanî sîya tuyêre de. Cinîke sîya banî de. Kutik zereyê mereke de.

Hîkayeya pancine “Jan” a. Goreyêmi zerrîya nê kitabî Jan o. Jan hîkayeya yew agêrayîşî ya.

Off, offf!!! No çi tofan bî ame ma ser. Xwezîla her çî heyan îta ju xeyal bîbîyêne. Ju xeyalo derg…

Hîkayeya şeşine zî “Çila” ya. Nuştoxî serê na hîkaye de zî ca dayo şîîrê Îhsan ESPARî. Na hîkaye de zî çekuyê şîîran ziwanê qehremanan de reqesîyenê. Qehremanê na hîkayeyewinî veng dano çilaya xo:

Çilaya min a delale,

Ti ver bi çimeyê xo veşena û reqesîyena

Û ez zî janê birîna xo rê nalena û qedîyena

Hîkayeya hewtine zî “Barkerdiş” a. Hîkaye new rîpel a. Badê ‘barkerdîşî’hîkayeya “ Derman”yena. Derman 6 rîpel a. Hîkayeya newin zî “Milaketa Tavûse” ya. Ez zaf tesîrê na hîkaye da menda. Nuştoxî na hîkaye ezîdîyan ser o nuşta. Mergê lajê êzîdî…

Yew mezele sîya yew dare de. Mezele ser o yew cinîka û yew xortêde tîtal. Mezele de yew lajêko delal hewno xorîn de yo, yew lajeko des û new serrî. Kela mezela lajêkî ra porê sîya yo munite zixm ameyo girê dayene. Porê sîya û derg verê sura vayî de…

Hikayeya desin zî “Qartîboz û Dimkundêzî” ya. Hikaye di rîpel a. Nuştox Alî Aydin ÇÎÇEK hîkayeya Kutiko Sûr reyde kîtabê xo qedînayo.

Umit Karabulutî ke bi nameyê komîteya hazirîya festîvale qisey kerd, vat festîvale bi serran verî seba ke bale bianco polîtîkayanê vera Dêrsimî ser ameye despêkerdene û bale ante muhîmîya pawitişê xoza, kultur û bawerî ser.

Wekîla DEM Partî ya Dêrsimî Aytene Kordu zî qiseykerdişê xo de bale ante dosyaya Gulîstane Doku, caardişanê qeyûmî û vengdayîşê ‘’ têrîameyîşê heqîqetî’’ ser û vat, ‘’Cografyaya ma de raştîyê ke tede nêameyo têrî est ê. Gerek no têrîameyîş û raştîye vejîye werte. Ma wazenê ke vera sîyasetê ‘mezelan’ wa komîsyonê heqîqetî bêro ronayene.’’

Festîvale badê qiseykerdişan bi deyîran dewam kerd.

Rencber Ezîz zî nê hozanan ra yew o.

Rencber Ezîz (Mehmet Hanefî Berdîbek) serra 1955î de dewa Wisifan a Çewlîgî de dadîya xo ra beno. Rencber hema ke doman bi janêkî ra beno kor. Nê serebûtî ra dima ê keyeyê xo benê merkezê Çewlîgî.

Keyeyê Rencber Ezîzî 1968 de ey şaweno kursê Quranî ke wa bibo hafiz. Rencber Ezîz hetêkî ra şino kursê Quranî, hetêkî ra zî pê temburê xo embazanê xo rê deyîran vano. Erdlerzê 1971î de dadîya Recber Ezîzî dinyaya xo bedilnena û no merg zaf tesîrê Ezîzî keno.

Rencber Ezîz 1972 de şino Îstanbul û Mekteba Mewlîdxaneyî de waneno. O Îstanbul de Cemîyetê Koran de wendiş-nuştişî museno û muzîkî dir eleqedar beno. Ezîz o çax zî dano temburî ro û wextêkê kilmî ra dima zî vejîyeno sehne ser.

Bi deyîranê xo eşqê xo yê Kurdîstanî eşkera kerdêne

Serrê 1975-1980î seba kurdanê Vakurê Kurdîstanî serrê tewr zehmetînî bîyî. Hetêkî ra partî û rêxistinê kurdan ronîyayêne, hetêkê bînî ra zî hêriş û înkarê dewleta tirke dewam kerdêne. Ezîz nê atmosferê polîtîkî de tewrê konseran beno û her ca de bala merdiman anceno. Atmosferê Darbeya 1968î o çax zî bitesîr bi. Ê serran de hozananê sey Mahsûnî tesîrê ciwananê çepgîran kerdêne. Ezîz zî binê tesîrê Hozan Mahsûnî û Hozan Îhsanî de maneno û konseranê xo de deyîranê nê hunermendan vano.

Nê hozanan ra cîya Rencber Ezîz meseleyanê komelkîyan û neteweyîyan ê kurdan de eleqedar beno û bi ziwanê xo yê dayîke kirdkî hozanîye keno. Rencber Ezîz deyîranê xo de qala dej, derd û eşqê Kurdîstanî keno.

Hozanê şarê xo

Rencber Ezîz Îstanbulî ra agêreno Çewlîg û tewrê komeleyanê şorişgêran beno. Têgêrayîşê Azadîye serranê 1974-1975î de newe ra beno aktîf. Çewlîg de hem komeleyê şoişgêrî hem zî rêxistinê faşîstî rêxistinkerde bîyî. Rencber Ezîz zî tewrê kombîyayîşan beno.

Rencber Ezîz deyîranê xo de bale anceno îşxalê Kurdîstanî û 'têduştîye', 'way û biratîye', 'neteweya kurdan' ser o deyîran vano. Rencber Ezîz heskerdiş, hesret û hîsanê xo yê serê Kurdîstanî pê na deyîre ano ziwan:

Welatê me Kurdistan e

Cih û meskenê me Kurdan e

Welat ji me re ruh û can e

Kurd hemû bira ne

Cih û meskenê me Kurdan e

Temam bax û bostan e

Welat gul e gulistan e

Kurd hemû bira ne.

Eşqê ci yê Kurdîstanî benê çimê ey. Tarîtîye nêeşkena ke o welatê xo ra hes bikero. Dejê ey o tewr pîl no bi ke erdê Kurdîstanî de kolonyalîzm serdest bi.

Koçê Almanya keno

Darbeya 1980î ra verî Kurdîstan de şîdetê dewlete zêdîyayêne. No sey pêro kurdan tesîrê Ezîzî keno û 1978 de o neçare maneno ke koçê Almanya bikero. Nê serran de merdimê ke surgun de bîyî pê kasedanê teybî agahîyan şawenê yewbînan û hesreta xo anê ziwan.

Serrê Almanya

Ezîz Almanya de zî deyîranê neweyan virazeno û tim rewşe ser o fikirîyeno. O vera cuntaya 12ê Êlule û Qirkerdişê Helebçe pê deyîran xo ver dano. Vera Qirkerdişê Helebçe deyîra 'Way way nînna' nuseno.

Rencber Ezîz pê kasetê Hesreya Azadî hesreta pêro kurdan ano ziwan û beno vengê şarê xo.

Hozan û şorişgêro kurd Rencber Ezîz 1988 de şaristanê Hannoverî yê Almanya de dinyaya xo bedilneno û xo ra pey xeylêk eserenê bêmergan verdeno.

Rencber Ezîzî pê vengê xo nefes û vengêk da şarê xo. O bi xo bi çimê şarê xo, wijdanê şarê xo.

Rixmo ke mergê ey 34 serrî xo pey de verdayî Rencber Ezîz hema zî zerrîya kurdan de ciwîyeno.

Dogan Munzuroglu o ke şîîrê ey hetê deyîrbazanê zonê ma ra zî zaf reyî ameyê wendiş, nika şîîrê xo sey kitab çap kerdî.

Kitabê şîîran yê Dogan Munzurogluyî hetê weşanxaneyê “Dara” ra weşanîyayo. Kitab 104 rîpel o û tede 17 hebî şîîrî estî.

Koordînatorê Pêroyî yê kitabî Bawer Barew o, edîtorê ey Mutlu Can o, dîzaynê qepaxî zî Sadık Hangül viraşto.

Doğan Munzuroglu

Doğan Munzuroğlu serra 19613i de Dêrsim de maya xo ra bîyo. Bi nameyê Dersim Aleviligi, Ten için Hayıflamalar û Alişer hîrê hebî kitabê hetanî nika vejîyayê. Bi nameyê “Tertele” belgefîlmêk zî anto. Xeylê nuşteyê ey bi Zazakî û Tirkî zaf cayan de ameyê weşanayîş. No kitabê ey verên o ke bi zonê ma de vejîyayo.

Hunermend Cemîl Qoçgîrîyî serra 2016î de bi şîîranê ke hetê Dogan Munzurogluyî ra ameybî nuştiş, albumê bi nameyê “Zalâla” vetibî.

Dimayê nê vengdayîşî programê Festîvala Kultur û Xoza zî zelal bi û roje bi roje programî wina yo:

Program 29ê temmuza 2026î çarşeme qezaya Dêrsimî Qişle de dest keno ci û şanê 1ê tebaxe de qedêno.

Babeta kitabî heman wextî de tezê masterî yê Bozkurtî yo.

Daşinasnayîşê kitabî wina yo:

"Na xebate de beşê yewinî de heyatê Deniz Gunduzî, edebîyat û eseranê ey ser o ameyo vindertiş. Bi nê beşî ya ma waşt ke hîşê wendoxan de derheqê cu û hunerê edebîyê ey ser o yew fikrê înan bibo. Beşê ke sernuşteyê awanî û temayan a ca genê nê beşan de nasnameyê romanan, hoka ewnîyayîşî û vatoxê ci, mûnitişê hedîseyan, wextê romanan, mekanê dorûverkî û hîsîyan (sensorial), kadroyê karakteran heme hetan ra yenê analîz kerdiş.

Gunduz, karakteranê romananê xo hem tarîxê realî ra hem zî dinyaya mûnitî ra weçîneno. Karakterê ke hedîseyanê eseranê ey de ca genê heme hetan ra wendoxan rê pêşkêş benê. Nuştox, cuya yew leşkerî, ê yew dewijî, yew fezayijî, yew çekdarî ûsb bi yew şekilê başî awanîya eseranê xo de goreyê averşîyayîşê hedîseyanê xo rêz keno. Reyna nê eseran de nuştox ciwîyayîş û tecrubeyanê xo ra zaf çî dekeno mîyanê romananê xo. Nê ciwîyayîş û tecrubeyanê xo zî bi qaydeyanê edebîyatî ya eseranê xo de şuxulneno."

Kitabê şîîran o newe yê Pinare Yildize bi nameyê ''Vateyê Zimistanî'' Weşanxaneyê Avesta ra vejîya.

No kitab kitabê şîîran o diyîn ê Pinare Yildiz o. Kitabê aye yê şîîran o bîn ''Vena'' û kitabê ci yê hîkayeyan ''Hîkayeyê Hewn û Hişyarî'' zî Avesta ra vejîyabî.

Kitabî ra yew şîîre
mi çimê xo dîgnayê a tarîtî mîyan de
ez wazena vîndî biba
no sûretê mi wa ne şewqê aşme de
ne versîya awe de
ne zî şibakan ser o biaso
ne zî helmê tarîtî de lêl biko
wa vîndî bibo şoro na tarîtîya pîroze mîyan de
wa heme vîrraşîyayîşî tarî bê êdî
wa vîr ra şoro sûretê mi zî na deşta tarîye ser o
sey heme vîrraşîyayîşanê tarîyan
neqiş meke sûretê mi nê camî ser o
ey neqaşe!
wa vîndî bibo şoro
menuse ê qisayanê tarîtî û ebedîyetî
ey xetate!
wa ê zî vîndî bibê û şorê na şewa tarîye de…
vateyê zimistanî
pinar yildiz
ISBN: 978-625-8383-71-3
19.5x13, 136 ripel

Şima eşkenî nê lînkî ser ra kitabî bierînê

Engurê ke Çêrmûge de yenê çînayene, verê cû Amed de û gelek bajar û qezayanê bînan de yenê rotiş.

Proqramê festîvale de çiyî est ê?

Festîvale do 23ê temmuze de roja çarşeme saete 10:00 de dewa Toxlîyan de bi vazdayîşê estoran ke kulturê qeza de cayêko muhîm gêno, dest pêbikero. Eynî roje mabênê saetanê 15:00-17:00 de Tesîsê Maseyan de bi beşdarîya pisporan panelê ekolojî do bêro viraştene. Dimayê panelî do vengê dengbêjan bêro goştarîkerdiş. Dengbêjan ra dima zî teber ra mêmanê ke yenê, înan reyde çadirî do bêrê ronayîş û kamp do bêro kerdiş.

Roja diyîne de do bi temsîlkaranê partîyanê sîyasîyan û rîsipîyê şarî reyde ara kerdene û dima zî, çadirê xoverdayîşî yê ekolojî yê Gimgimî bêrê zîyaretkerdiş. Saete 17:00î de zî vernîya awanîya şaredarî de konserêko gird bêro dayîş.

Sîyasetmedar û hunermendî do bêrê pêser

Çarçewaya festîvale de Hemserekê Pêroyî yê DBP’yî Keskîn Bayindir û Wekîlê Çewlîgî yê DEM Partî Omer Faruk Hulaku do şarî reyde bêrê pêser. Festîval de sewbîna hunermendî Sîpan Xelat, Ciwan Adar, Halîl Bayindir, Eylul Nazlier û Ulaş Kelaşîn do sehne bigîrê û deyîranê xo vajê.

Wiy a delale wiy delala ma
Wiy a delale wiy
Wiy wiy delal meso
No sene hewes o
Ti ke haqî (nas) kena çene
Suka ma ra meso
Ti ke haqî kena çene
Suka ma ra meso

Nê nê hewrî ça vejîyayî, tîjîya mi ça şîye we
Dîna wes û rinde ça bîye tarîye
Kile nîşta ve/bi pa (pira) zerya mi henî vêsa
Ximal e dîna gewre(ge) çiqa(şî) tol û bos a
Ximal e dîna gewre(ge) çiqa(şî) tol û bos a

Wiy a delale wiy delala ma
Wiy a delale wiy
Wiy wiy delal meso
No sene hewes o
Ti ke haqî kena çene
Suka ma ra meso
Ti ke haqî kena çene
Suka ma ra meso

Mi ro vo mi ro vo*
Na dîna wes û şîrene roz a rinde de ça bîye tarîye ame mi ser de

Ceron baru-talay (haq o talayî) ver o
Van ya haqê comerdîye
Nê qomê Mamekîye şere ver kuye ma(ye) û pî rajî (bi)kere
A çeneke meşero îta vindero lewê mi de
Ma (va) na dîna de kî ju lazek o neçar xo rê roz bivîno
De wiy wiy va vo.

Wiy a delale wiy delala ma
Wiy a delale wiy
Wiy wiy delal meso
No sene hewes o
Ti ke haqî kena çene
Suka ma ra meso
Ti ke haqî kena çene
Suka ma ra meso

Mi ro vo mi ro vo*: wele ve mi ro bo (ez bimirî)

Qese û qeyde: Zelemele (Mehmet Alî Guler)

Çarçeweya nobete de vizêr bi sernameyê ‘’Xozaya Gimgimî û tehdîtê Jeotermalî’’ panel ame organîzekerdene. Mîkaîl Aslanî zî konserê paştdayîşî da.

Zanista Dormeyî Denîze Mîne Ozturka ke panel de qisey kerd, bale ante tesîrê xirabî yê sentralanê jeotermalan ê vera dormeyî ser û vat falîyetê sondajî zirar danê ekosîstemî.

Akademîsyen Dr. Mehmet Firatî zî ard ziwan ke Gimgim de xeylê nebatê endemîkî est ê û vat gerek rengînîya bîyolojîke ya herême bêro pawitine.

Mîkaîl Aslanî ke verê konserî qisey kerd, xoverdayîşê şarê Gimgimî selam kerd û vat, ''Destur medê nê projeyî. Domanê ma wa dewa xo, herra xo û mezelanê pîrik û pîrkalanê xo bisarisnê. 77 rojî yo şima xover danê. Ez hêvî kena no santral tîya nêro viraştene. Bi desturê Xizirî ma do destur medê. Ma rê santral lazim niyo, wa destê xo tîya ra biancê.''

Festîvale 29ê temmuze de verê Şaredarîya Qisle de do bi rayraşîyayîşê zîyaretê Duzgun Babayî bêro destpêkerdene. Eynî roje merkezê Dêrsimî de belgefîlmê "Dört Mevsim Dersim" do bêro mojnayene.

30ê temmuze de merkezê Dêrsimî de bi def-zurna û pêramotişê ekîbê Varvara akerdiş do bêro kerdene. Kuçeyê Sanatî ra heta Meydanê Seyîd Rizayî do rayraşîyayîş bêro kerdene. Dima ra qiseykerdişê akerdişî bêrê kerdene. Eynî roje Pêrtage de programê konserî, Pulur de rayraşîyayîşî Çimeyanê Munzurî, panel, forum, loqmayê aşûre, rayraşîyayîşê xoza û konserî do bêrê kerdene.

31ê temmuze de zî do panelê ziwan, kultur û bawerî yê bi sernameyê ''Ziwan, Bawerî û Rêça xo Vîra Meke'' û panelê ''Vizêrî ra heta Ewroyî Têkoşînê Cinîyan û Dêrsim'' bêrê kerdene. Heta şanî aktîvîteya ziwanê dayîke de goştarîkerdişê sanikan, saetanê şanî de ZeleMele, Agîrê Jiyan û Petra Nachtmanova zî tede hunermendî do vejîyê sehne. Çarçewaya festîvale de deklarasyono hempar do bêro wendene û belgefîlmî bêrê ramojnayene.

1ê tebaxe de panelê bi sernameyê ''Binê Rijnayîşê Ekolojîkî de Xozaya Dêrsimî'' û ''Tirkîya de Proseso Sîyasî,Rojhelatê Mîyanênî û Hegemonyaya Enparyalîste'' bêrê kerdene. Program bi rayraşîyayîşê xoza do dewam bikero. Konserê şanî de Erdogan Emir, Grup Munzur, Mîkaîl Aslan û Tara Memedova do vejîyê sehne.

Roja peyên a festîvale 2ê tebaxe de panelê ''Problemê Aktuelî yê Dêrsimî'' û aktîvîteya kursuyê serbestî ke ciwanî do tede qisey bikerî, bêrê kerdene. Festvale de do pêramotişê nostaljî ke heme afîşê Festîvala Munzurî bêrê ramotene û her şanî de belgefîlmê cîya cîyayî bêrê ramojnayene.

Komîteya hazirîye vat festîvale de sernameyê pawitişê xoza, ziwanê dayîke, vîrê kulturî, azadîya bawerî, têkoşînê cinîyan, cuya ekolojîke û komelê demokratîkî do vejîyê vernî û seba tewrbîyayîşê festîvale veng da şarî.

Do bi 2 ziwanan bo

Musabeqaya ke 15 serrî bêmaben yena viraştene, muracatî seba hîkayeyanê orîjînal ê bi dîyalektanê kurmanckî û kirmanckî yê kurdkî û tirkî ameyê, yenê qebulkerdene. Eşkerayîye de ame dîyakerdiş ke na musabeqa piştîdayîşî dana edebîyato zafziwanin û nuştoxanê neweyan teşwîq kena. Sewbîna ame dîyakerdiş ke taybetî nuştox, mamoste, xebatkarê perwerdeyî û heme kesî ke warê edebîyatê gedeyan û hîkayeyan de eser danê, eşkenê beşdarê musabeqaye bibê.

Xelat û tarîxê musabeqa ame dîyarkerdiş

Eşkerayîye de ame îfadekerdiş ke roja peyên ê muracatan sey 31ê teşrîna peyêna 2026î ameya dîyarkerdene û wina vat: “Netîceyê musabeqa do 27ê adara 2027î de bêro eşkerakerdiş û merasimê xelatdayîşî zî do 27ê adara 2027î de, Amed de bêro dayîş. Netîceyê, erjnayîşê komîteya musabeqaye de, do seba xelata yewine 25.000 TL, seba xelata dîyine 20.000 tl û seba xelata hîrêyine zî 15.000 TL bêro dayîş.”

Seba nuştoxan vengdayîş ame kerdene

Şubeyê EGÎTÎM SEN’î peynîya eşkerayî de de vengdayîşê nuştox û beşdaran kerd û wina ame vatiş: “Nameyê Abdullah Duranî tena nîşaneyê vindîbîyayîşî nîyo; eynî wextî de sembolê hêvîyê ameyoxîyo ke gede tede bê ters biciwîyê, ziwanê xo bi hawayêko azad qisey bikerê û hewnanê xo bi hawayêko azad bivînê. Nê semedî ra, muasabeqayê hîkayeyê ya Abdullah Duranî tena komelêko edebî nê; eynî wextî de vengdayîşêko hempar o ke cuye, aştî, zafziwanî û hêvîye paweno.”

Goreyê afîşê ke terefê komele ra ameyo parekerdene, dersê kirdkî (zazakî) hewte de di rojî, yanî rojê Sêşeme û Çarşeme saete 19:00 de yenê dayîş.

Malumato ke îdarekaranê na xebate dayo Zazakî Newsî wîna yo:

Şîrînok çî ya?

xebatêka domanan a.

Na xebate de hem kîtabê ma çap beno hem zî ma her estanikê xo sey anîmasyon hedre kenî û veng danî. Kîtabê ma de 10 hebî estanik benê. Her estanikê goreyê pedagojî ameyî nuştiş

Ma wazenî kesê ke domanê xo bi zazakî kenî pîl destê înan de materyal bibo. Ma wazenî no materyal cuya rocane de bêro şuxulnayîş.

Şima eşkenî xebata ma hesabê ma yê înstagramî : “shirinok.estanik” ser o bivînî

Hetê Weşanxaneyê Vateyî ra kitabê estanikan/şanikan ê Turabî Kîşînî 'Waya Di Birayanê Pê Hawt Koyan' ame weşanayene. Turabî Kîşînî nê kitabê xo de hîna zaf estanikê Herêma Karêrî ardê pêser.

Weşanxaneyê Vateyî ra ra tezê masterî yê Mehmet Selîm Sertî "Folklorê Pîranî" sey kitab ame weşanayene.

Kitabo bîn zî kitabê Şîîran ê Dilo Bargiranî "Girêyo Kor" yo.

Weşanxaneyê Vateyî nêr ojanê peyênan de Tezê Masterî yê Harun Bozkurtî " Analîzê Romananê Deniz Gunduzî" kitabê Alî Aydin Çîçek ê "Şaîrên Gimgimî yo Vîndîbîyaye SILÊ MUSÎ (1889-1952)"û kitabê gêrayîşî yê Aydin Baturî "Bîngol e Hezar Gol e" çap kerdbî .

Vecîyayîşê Hewarî heta serra 1943 dewam kerd û heta peynî 57 amarî vecîyayî.

Ewro 15ê Gulane bi munasebetê vecîyayîşê Hewarî Kurdan rê bîyo "Roşanê Ziwanê Maye". Nê çend serrî yê 15ê Gulane de Kurdî na roje sey roşanî pîroz kenê.

Hawar, kovara Kurdkî yê yewin a ke bi herfanê Latînkî vecîyo. Celadet Alî Bedirxan 15ê Temuze 1951, Hêcanê/Şam) de mireno.

Keyeyê Bedirxanîyan qiymeto zaf pîl dayê tarîx, kultur û ziwanê Kurdkî û emrê xo nayê mucadeleyê tarîx, kultur û ziwanê Kurdan ser o.

Kitabê ey: Elifba Kurdî, Rêzimana Kurdî, Rûpelên Elfabê, Ferhenga Kurdî, Rêzimana Elifbaya Kurdî, Dîbaca nimêjên îzêdiyan.

Goreyê raporê UNESCOyî Tirkîya de 18 ziwanî estê ke vera-vera vindî benê. Çi heyf ke Zazakî zî mîyanê ê ziwanan de ca gêna.

Dêrsim de zî şar zafê xo Kirmanckî (Zazakî) qisey keno. Labelê badê serranê 1993-1994î û badê vengkerdişê dewam Dêrsîm de qiseykerdişê bi Zazakî roj bi roj kêmî bîyo. Û polîtîkayê asîmîlasyonî yê dewlete zî dewam kenê hetêk ra.

Dêrsim de yew koma Tîyatroyî, Koma Tîyatroyî ya bi nameyê Areyê Kay Dêrsim û zaf cayanê bînan de bi Kirmanckî (Zazakî) kayanê tîyatroyî hadre kena û bi no qayde kena ke wa Kirmanckî nêmiro, biciwîyo.

Koma Tîyatroyî ya "Areyê Kay" 15 serrî verî hetê Yılmazcan Şare ra ameya ronayene û ey bi panc hevalanê xo dest bi nê karî kerdo. Koma Tîyatroyî verî Dêrsim de dest bi tîyatro kerd0 û badê cû bajaranê bînan de û hetanî Ewropa kayê bi Zazakî ameyê ramojnayîş.

Ronayoxê Koma Tîyatroyî ya “Areyê Kay” Yılmazcan Şare wina behsê xebatanê înan keno " Ma 15 serrî verî dest bi na xebat kerde. Wexto ke ma dî ke ziwanê ma binê tehlukeyî de yo ma qerar da ke wînasî yew xebate bikê. Ma Grûba Tîyatroyî Îstanbul de awna kerd. Ma bi hîrê nîyadoxan (iazleyici) dest ci kerd. Badê hûmara nîyadoxanê ma zêdîya. Çi Îstanbul çi Dêrsim ma zaf cayan de kayê xo yê tîyatroyî kay kerd û kayê ma rastê eleqeyêko rind ameyî. Ma Almanya, Îswîçre û Awusturya de kay kerd. Badê şar wayîrê ma vejîya.

"Beno ke bi na xebate feydeyê ma ziwanê ma rê bibo."

Kaykerdoxanê Koma Tîyatroyî ê cinîyan ra Yıldız Deniz zî vana ke , "Ziwanê ma mîyanê tengîye de yo. Ziwanê ma ver bi mergî şino. Ma zî semedê ney ma va ma se bike û ma na grûbe awan kerd û nika tede kay kenîme. Beno ke bi no qayde feydeyê ma ziwanê ma rê bibo. Coka ma dewe bi dewe bajar bi bajar gêrenê. "

Kaykerdoxan ra Senem Tacay zî vana, "Ma kay kenê mordemî pê huyenê û keyf kenê. Ma şinê teberê welatî zî. Ma şinê dewan û sûkan de kay kenê. Semedo ke wa şarê ma ziwanê xo xo vîrî ra nêkero çi destê ma ra yeno ma kenê. "

"Ziwanê şima zaf rindek o"

Ruziye Girgin Kandil bajarê Edirbe ra ya û nika kursîyerêka Grûba Tîyatroyî ya a zî wîna vana derheqê na xebatane de "Ez Şaredarîya Dêrsimî de kursîyera Yılmazcan Şare ya, ez Edirne ra ya. Ez sere de kelîmaya "Ma ra nîya" musaya mîyanê înan de. Ez zî mecbur menda ke nê ziwanî bimusa. Ziwanê şima zaf rindek o. Ziwanê ma zaf rindek o. Ez nê ziwanî ra zaf hes kena. Ez nika eşkena bi Zazakî kilaman zî vaja. Ez wazena wa her kes wayîrê nê ziwanî vejîyo."

Zazakî News

Kitabê Alî Aydin Çîçekî yo newe 'Beno Nêbeno - Estanikê (Şanikê) Herêma Gimgimî' Weşanxaneyê Avesta ra vejîya.

Nê kitabî de heştay û heşt estanikî/şanikî û hewtês hebî zî varyantê nê estanikan ca gênê. Beşo peyên de zî yewendes estanikê ke derheqê bîyayîşê (xeliqîyayîşê) heywanan de yê est ê.

Pêroyî de se û şîyês estanik ê û nê estanikî pêro aîdê herêma Gimgimî yê. Estanikî goreyê qiseykerdişê qiseykerdoxan ameyê nuştene.

Çene çene çene çene çena min a delala mi,
Çena mi awe berda ax dilo cîgera mi vêsena
Ez nika se bikerî kamî rê (bi)vajî derdê cîgera mi zof giran o

Çena mi awe berda ax dilo cîgera mi vêsena
Ez nika se bikerî kamî rê (bi)vajî derdê cîgera mi zof giran o

Le lemine le lemine derdê cîgera mi zof giran o
Le lemine le lemine derdê cîgera mi zof giran o

Hîris û heştî yo ma rê, ma rê seran (ra) şîya wo derdo
Hîris û heştî yo ma rê, ma rê seran (ra) şîya wo derdo
Hard û asmen bêro (ra) zon cîgera mi to rê qeseyî bikêro

Ez nika se bikerî kamî rê (bi)vajî derdê hardê Dersîmî zof giran o
Ez nika se bikerî kamî rê (bi)vajî derdê hardê Dersîmî zof giran o

Le lemine le lemine derdê hardê Dersîmî zof giran o
Le lemine le lemine derdê hardê Dersîmî zof giran o