Goreyê doneyanê TÜÎKî; nîsbetê bêkarîye camêrdan de se ra 6,8, cinîyan de zî se ra 11 de ame peymitiş.

Goreyê doneyanê TÜÎKî; hûmara kesanê ke gureyenî menga nîsane de goreyê menga verêne 356 hazar kesî kêm bî û kewt 32 mîlyon û 166 hazar kesî. Nîsbetê îstîhdamî zî 0,6 puan kêm bi û bi se ra 48,1. No nîsbet camêrdan de se ra 65,4, cinîyan de zî se ra 31,2 de ame peymitiş.

Robotê ke pê sîstemanê xo yê bi kumandaya dûrî waran ra ke makîneyê karî nêeşkenê biresê, wezîfe gênê, xebatanê miqateyî lez kenê, barê karî yê personelan kêmî kenê û îmkanê xebatêka hîna biemnîyete pêşkêş kenê. Robotê ke pê sîstemê kumandaya dûrî ra teqrîben 200 metre mesafe ra yenê kontrolkerdene; waranê seracêran, kişta rayîran û waranê ke makîneyê karî nêeşkenê biresê, tede wezîfe gênê.

Şewa bîne dewijê dewanê Mişko, Başkent, Seferek û Kûnavê nobete dewijanê bînan ra teslîm girewt. Xoverdayîşê welatîyan ê vera projeyê JESî na mintîqa de dewam keno.

Goreyê xebara MAyî, veradayîşê Kayayî hetê Heyetê Îdare û Çemgêrayîşî yê Zindanî (ÎGK) ra bi "sebebanê keyfîyan" serrêke amebi pey eştene. Bi qebûlkerdişê itîrazê avukatan ê Mehkemeya Înfazî û dima zî bi redkerdişê itîrazê serdozgerîye yê Mehkemeya Cezaya Girane ya Burdurî, veradayîşê Kayayî ame qebulkerdiş.

Kaya, verê berê hepisxaneyî de hetê Komeleya Paştîdayîşê Keyeyanê Tepiştî û Mehkûman (TUHAYDER) û komêka qelebalîg ra ame pêşwazîkerdiş û uca de yew beyanato kilm da.

Erhan Kaya kam o?

Erhan Kaya yo ke serra 1995î de Erzirom de amebi tepiştene, zîndananê Erzirom, Tekîrdağ û Qeysorî de mendo. Peynî de zî zindanê Burdurî yo ke sewqê ci amebî kerdene, tede serrêke veradayîşê ey amebi astengkerdene û bi temamî 31 serrî hepisxane de mendo.

Tirkîya mîyanê raporî de, kategorîya welatanê ke "asayîşê heqan tede çîn a" de ca gîrewt. Goreyê raporî, Tirkîya de problemê sey "endambîyayîşê sendîkayan", "binpaykerdişê heqê rêxistinbîyayîşî", "astengkerdişê heqê grevî" estî.

Heqê grevî asteng beno

Goreyê raporî, 131 welatan de heqê grevî yê karkeran ameyo astengkerdiş; no zî se ra 87ê welatan de esto. Mîyanê raporî de ameyo vatîş ke, serra 2025an de karkeran ser o zordarî ser ra 26 bî, labelê 2026an de na no bîyo se ra 32yî.

Nadirova ke zaf serrî yo Qazaxîstan de sektorê fînans û bankakarîye de sey îdarekara berze xebitîyena, wayîra tecrubeyêko pîl a.

Nadirova Ermenîstan de dadîya xo ra bîya, û keynaya Serekê Kurdanê Ermenîstanî Kinyaze Hemîdî ya. Reyna a veyva zanyarê kurd o namdar Prof. Dr. Nadir Nadirovî ya.

Teberê karîyerê xo yê bankakarîye de, pê aktîvîteyanê xo yê komelê sîvîlî zî vejîyaya vernî; a, bi tesdîqê Serekkomarê ê wextî yê Qazaxîstanî Nursultan Nazarbayevî, sey endama Asambleya Şaranê Qazaxîstanî ameya weçînayîş.

Amedspor de demo newe

Amedspor o ke tarîxê xo de reya yewîne vejîya Lîga Sûpere, Dîyarbekir de pê Kombîyayîşêk îdareyo xo yê neweyî da eşnawitiş. Sereko wazîfedar Nahit Ereno ke rayê qasê 300 delegeyan girewtî, reyna semedê eynî wezîfe ame weçînayîş.

Şaro ke nat-weta de bi ame cinî ser û xeber wesnîya ekîban. Ambulanso ke ame cayê hesîde cinî berd nêweşxane.

Kutik zî hetê ekîbanê beledîye ra ame tepiştiş.

Hemsereka Şaredarîya Bajarê Girdî ya Dîyarbekirî Serra Bucake, temsîlkarê dezgehanê komelê sîvîlî, merdime karî û zaf delegeyî tewrê kongre bîyî.

"Ma do romano nêmcet bikê temam"

Kongreya ke Metin Kilavuzî Serekîya Dîwanî kerd de, mîsyonê komelkî yê Amedsporî ser o ame vindertiş. Kilavuzî qiseykerdişê xo de wîna va: "Amedspor tena taximê yew şaristanî nîyo, taximê şarî yo. Ma do goreyê rûhê nê prosesî, romano ke nêmcet mendo bikê temam."

Netîceya raydayîşî de, Nahit Ereno ke destekê 300 delegeyan girewt, sey serekê 10inî yê kulubî reyna ame wazîfedarkerdiş.

Heyetê îdareyî yo newe yê Amedsporî (Lîsteyo Asîl):

Nahit Eren (Serek), Seher Akçınar Bayar, Talip Sümbül, Şengül Saruhanoğlu, Mithat Çiftçi, Bengi Berfin Odabaşı Tunca, Nedim Şimşek, Özlem Külahçı Tanaman, Melih Nazlıcan, Narin Narinova, Taha Ülgen, Songül Bayram Alak, Nimet Taş, Mülkiye Yekza İnanır, Önder Çiçek, Emel İzgi Demir, Ahmet Ülmez, Mehmet Reşit Akıl, Ömer Faruk Yıldırım, Kamuran Azizoğlu, Serhat Demir, Mahmut Arslan, Eser Sönmez, Nevzat Günay, Hadi Yakişan, Mustafa Altın, Bişar Duran, Nurettin Yıldız, Ender Vural, Amed Uluğ, Aziz Aslan.

Mela Mehmed Elî Hunî mewlidê xo (Mewlidê Pêxemberî) serra 1971ine de nuşto. Mela Mehmed Elî Palu ra û dewê Hune (Beyhan) ra yo. Aşma Nîsane 1930î de ameyo dinya. O hema ciwîyeno û dewa xo de ronişeno. (19) Nameyê ey yê resmî Mehmet Alî Öztürk o. Derheqê cuye û mewlidê Mela Mehmed Elî de Şahap Yeşîlkayayî serra 2014î de bi kirdkî (zazakî) yew tez amade kerd. (20)

Mehmet Selîm Uzun û W. K. Merdimînî nê mewlidî transkrîbe kerdê. Mewlidê Pêxemberî serra 2004ine de kovara Vateyî de weşanîyayo. (21) Mewlid 266 beytan ra yeno pê. No mewlid 16 hecayan ser o ameyo nuştiş. Hetê edeb û hunerî ra mewlidêko zaf dewlemend o. Hem her rêze mîyan de hem zî peynîya her rêze de qafîye esta. Ziwanê mewlidê Mela Mehmed Elî Hunî ziwanê şarî yo. Ziwanêko lîrîk, sade, pak, zelal û şîrin o. No mewlid serra 2004ine de hetê Weşanxaneyê Vateyî ra sey kitab çap bîyo.

Mela Mehmed Elî gelek eserên hêja afirandiye.

• Mewlidê Nebî
• Zerra Haya (Ji 40 beytan pêk tê.)
• Qesîdey Tewhîd (Ji 33 beytan pêk tê.)
• Qesîdey Qebir/Ezabî Qebra Xuerî (Ji 20 beytan pêk tê.)
• Qesîdey Seîdî Nûrsî (1957 de nivisiye))
• Weqay Kerbela Hesen-Huseynî (1971 de nivisiye û ji 20 beytan pêk tê)
• Weqay Kerbela Hezret Hesenî (1970 de nivisiye û ji 20 beytan pêk tê.)
• Weqay Kerbela Hezretî Huseynî (1970 de nivisiye û ji 30 beytan pêk tê.)
• Qesîdey Peyxemberî (1972 de nivisiye û ji 20 beytan pêk tê.)
• Eqîdey Îman-Eqîdey Îslam (1970 de nivisiye û ji 66 beytan pêk tê.)
• Hîkmet Zazakî (1971 de nivisiye û ji 80 beytan pêk tê.)
• Edebîyato Zazakî Neqişnayo Pey Nakî (1971 de nivisiye û ji 264 beytan pêk tê.)
• Weqayê Koyî Ûhûdî Wefatî Hemzî (1972 de nivisiye û ji 81 beytan pêk tê.)
• Vengî Melî, Munacat Mehmed Elî (1974 de nivisiye û ji 22 beytan pêk tê.)
• Qesîdey Mekkî (1976 de nivisiye û ji 25 beytan pêk tê.)
• Qesîdey Medîna (1976 de nivisiye û ji 25 beytan pêk tê.)
• Yusûf û Zelixa
• Mîrac
• Hz. Suleyman û Belqisa
• Mewlido Zazakî” (22) ûhwd. (23)

Mewlidî Pêxemberî weha dest pêdike:

Bîsmîllahîrahmanîrrehîm

Namey Homay vac hêverî, pey namey Homay ak berî

Xeberî mewlidî weş xeber î; biwan mewlîd peyxemberî

Peyxember zaf aşiq resnaw`, yi qelbî aşiqan veşnaw´

Mewlîd peyxemberî beşnaw, biwan mewlîd peyxemberî

Peyxember pîl peyxember û, ha peyxemberûn ra ver û

Şerêf yi zî hemîn ser û, biwan mewlîd peyxemberî

Wi yew sayê sêr tebsî yo, beyîş peyxember ebsî yo

Ameyîş yî peynesî yo, biwan mewlîd peyxemberî

Ameyûş yî yew rehmet o, mewlîd yî di çîn zehmeto

Homay ma berû cenneto, biwan mewlîd peyxemberî

Homay wi yew rehmet dawo, vatiş mewlîd rind peymawo

Mewlîd peyxemberî ma wo, biwan bewlîd peyxemberî

Şima mewlîd yi gueştarî, dunya k’ esta hezey warî

Homay xwi rî bikîn zarî, biwan mewlîd peyxemberî

Gueştarî mewlîd yi keko, may xwi pî xwi ra yewek o

Wi holek o, wi xasek o, biwan mewlîd peyxemberî

Peyxembêr ma rind rindûn o, peyxembêr însûn cindûn o

Wi serekî hemînûn o, biwan mewlîd peyxemberî

Peyxembêr peyxemberûn o, wi rehberî rehberûn o

Wi me´denî xeberûn o; biwan mewlîd peyxemberî

Ti bizan peyxembêr tu kam, yûndes beytî verîn temam

Vaj ”es-selatû wes-selam”, biwan mewlîd peyxemberî

Ti wazenî xeyrû temam, vaj ”es-selatû wes-selam”

Ti wazenî cennet meqam, vaj ”es–selatû wes–selam”

IV- Mela Kamilê Puexî û Mewlidê Nebî

No mewlid Çewlîg (Bîngol) ra, dewê Puexe ra, hetê Mela Kamilê Puexî ra serra 1999ine de ameyo nuştiş. W. K. Merdimînî transkrîbe kerdo û kovara Vate hûmara 19ine de weşanîyayo. (24) Mewlid 104 beytan ra yeno pê. Bi wezna hece ameya nuştiş, her rêze (misra) 11 hece ya. Mewlidê Nebî serra 2003ine de sey kitab çap bîyo.

V- Mela Mehemedê Muradûn û Mewlidê Zazakî

Mela Mehemedê Muradûn (Mele Muhamed el-Murâdânî el-Gencî) destpêkê serra 2000ine de no mewlid nuşto. Reya ewilîne bi nameyê "Mewlûd w Eqîda Zazakî" bi herfanê erebkî sey broşurêke Konya de ameyo çapkerdiş. Dima serra 2002ine de W. K. Merdimîn û N. Celalî açarnayê alfabeya latînkî (transkrîbe kerda). (25) Mewlidê Zazakî 7 qisiman û 206 beytan ser o awan bîyo; bi 11 hecayan ameya nuştiş. Mewlida Mela Mehemedê Muradûn bi ziwanêko pak û weş ameya afirandiş. Mela Mehemedê Muradûn Darahênî (Genç) ra, dewê Muradûne ra yo.

VI- Mela Abdulkadir Muşêkî-Bîngolî û Mewlidê Nebî

Mela Abdulkadir Muşêkî-Bîngolî nê mewlidî nuşto. Mewlid 15 qisiman û 268 beytan (malikan) ser o awan bîya. Bi wezna hece (11 heceyan) ameya nuştiş. Na mewlid bi herfanê alfabeya erebkî ya û sey destnuşte 24 rîpelî ya. Mehmed Selîm Uzunî alfabeya erebkî ra açarnaya alfabeya latînkî (transkrîbe kerda) la hema çap nêbîya. Mela Abdulkadir Muşêkî-Bîngolî (Abdülkadir Arslan) eslen Çewlîg ra, dewê merkezî Muşêke ra yo. Nika dewê xo Muşêke de sey îmam û xetîb wezîfedar o.

VII- Bîlal-Feqî Çolîgî û Mewlidê Peximbêr – Qey Tutonê Zazon

Nuştoxê nê mewlide Bîlal-Feqî Çolîgî yo. Mewlid bi tîpanê erebkî û latînkî hetê weşanxaneyê Dîwan ra ameyo çapkerdiş. Goreyê nuştoxî, no mewlid seba tutonê zazayan ameyo nuştiş. Seba ke tutî ci ra baş fehm bikerê bi ziwanêko sade û zelal nuştîyayo. Bîlal-Feqî Çolîgî hema ciwîyeno.

17 dewletan ra 1200 sprbazî tewr bîyî

Şampîyonaya ke organizasyonanê karateyî yê muhîman ra yew a, 17 dewletan ra qasê 1200 sporbazî tewrê ci bîyî. Misabeqayê ke hîrê rojî dewam kerdî, sporbazan tewir-tewir kategorîyan de micadele kerd.

Sporbaza 20 serre Nazlî Bozkurte, turnuva de vera heme reqîbanê xo serkewt û vejîya fînal. Bozkurte misebaqaya fînalî de zî serkewtişê xo rê dewam kerd, reqîba xo ya Qazaxîstanije bi vist û bî wayîrê madalyaya zerrnine.

Nazlî Bozkurte hem Amed hem zî Tirkîya warê mîyanneteweyîye de temsîl kerd.

Deniz Fidan, mûdahaleyo verên ke uca de ame kerdiş ra dima, bi ambulans wedarîya Nêweşxanê Dewlete yê Stewre. Labelê, a bi heme mûdahaleyan nexelesîya û merd.

Ekîbanê asayîşî derheqê hadîseyî de cigêrayîş da dest pêkerdiş.

5 kesî birîndar bîyî

Dîma ke xeber amey wesnayîş, ekîbê weşîye ameyî cayê qeza. Mîyanê wesayîtî de 5 kesî birîndar bîyî. Birîndarî bi ambulansan wedarîyayî Nêweşxanê Dewlete yê Darahênî.

2 birîndarî şawîyayî Çewlîg

Nêweşxanê Darahênî de, 2 kesê ke rewşa weşîya înan giran a, seba tedawîya hîna hîra ameyî şawitiş Nêweşxanê Dewlete yê Çewlîgî.

Ekîbanê cendermeyan derheqê hadîseyî de cigêrayîşêko hîra da dest pêkerdiş.

Rayîrê Mereş û Semsûrî ser o, nêzdîyê nehîyeya Belorenî de yew qeza qewimîya.

4 ferdê yew keyeyî merdî

Otomobîlo ke Veysel Coşkunî (45) ramitêne û otomobîlo ke Serkan S.yî (27) ramitêne, dayî yewbînan ro.

Na qeza de her di şoforî û Aysel Coşkune (39), Muhammed Burak Coşkun (14), Emîr Mîrza Coşkun (12), Eymen Mîrza Coşkun (8), Denîz Yaren Coşkun (1) û Buse K.ye (24) birîndar bîyî.

Birîndarî bi ambulansan wedarîyay nêweşxaneyanê Semsûr û Mereşî.

Nêweşxane de, birîndaran ra Aysel Coşkune û gedeyê aye Muhammed Burak Coşkun û Denîz Yaren Coşkune weşîya xo kerd vîndî.

Tewr zêde zî qadayifê Dîyarbekirî yena werdiş.

Mîyanê 3 rojanê roşanî de tewr tay 100 ton qadayif ameya rotiş.

Amed de 340 kargehê şîranî estê.

Çend rojîyo ke nê kargehî xo semedê roşanî hadre kenî û roşan hetêk ra semedê înan karêko zaf weş o.

Kargehanê Amedî de 40 tewirê şîranî yenê viraştene, yo tewr namedar zî qadayif a.

Çend serrîyo ke tewirê peqlewaya serde zî nê şîranîyan rê zêde bîyo.

Westeyê qedeyîfe yo Çewlîgij Sedat Elhakan va:

"Ma nika hîrê vardîya xebitîyenê. Kargeha ma de her vardîyayêk de 6 kesî tenya beşa qadayifî de xebitîyenê.

Ma hema hema roje de 2 ton û nêm û 3 ton qadayif virazenê.

Înşallah ma muşterîyanê xo kêfweş kenê. Seba ke weş virazîyo, çi destê ma ra yeno ma kenê."

Humara nifusê Amedî resaya derdorê 2 milyonî.

4 rojê roşanî de rojane tewr tay 40 ton şîranî yena werdiş.

Roşanê parî de 160 ton şîranî ameya rotiş û 100 tonê ci qedeyîf bî.

Roşan de Dîyarbekirî ra 20-30 ton şîranî zî erşawîyena tebere bajarî.

Qedeyîfe yê Dîyarbekirî ya yê Çolîgî

Qedeyîfe Dîyabekir de bi destê westeyanê Çolîgî ra yena viraştiş. Û bi nameyê Dîyarbekirî ameya tescîlkerdiş. Yanî êdî marqaya Dîyarbekirî ya.

La Çolîg de zî viraştişê qedeyîfe esto û Çolîgijî vanê, qedeyîfe eyîdê Çewlîgî ya.

Dîma ke xeber amey wesnayîş, ekîbê cenderme, weşîye û îtfaiye ameyî cayê qeza. Ekîban birîndarî mîyanê wesayîtî xelisnayî.

Birîndaran rê midahaleyo verên uca de ame kerdiş û dima bi ambulansan wedarîyayî nêweşxananê sûke. Cenzeyê Mustafa Şenî zî seba otopsî wedarîya morgo Nêweşxanê Zanîngehê Firatî.

Ekîbanê cenderme derheqê hadîseyî de qeza de cigêrayîş kerd.

Şar Gurik de ame pêser

Pê vengdayîşê "Însîyatîfê Gurik û Dewê Dormeyî", seyan merdimî ameyî Gurik. Şarî mîyanê cayanê projeyî de rayşîyayîş kerd û waşt ke projeyê madenî bêro vindarnayîş.

Nameyê Însîyatîfê Gurikî ser, Uğur Tepeyî va: "Ma bi se serran o ke no erd ser de cuyenê. Ma do destur nêdê ke wa erdê ma talan bikerê."

Çalaki de parlamentera DEM Partî Ayten Kordu û Hatun Esen (Munzur Çevre Derneği) zî qisey kerdî. Ayten Kordu va: "Îqtîdar qanûnê madenî 22 rey vurna, ma zî pêyê nê sîstemî ra nêşinî, ma do micadele bîkerê." Hatun Esen zî vat: "Ma teyna seba însanan nê, seba heme gandaran tîya de yê."

Fîyatî resayî 1350 TLyî

Amed de nika qedeyîfa fistiqî ya tewr biqalîte 1350 TLyî ra yena rotîş. Qedeyîfa gozine zî 900 TL yo.

Qedeyîfa fistiqî ya qalîteyo yewin: Mabênê 900 TL û 1350 TL de roşîyena.

Qedeyîfa gozine ya qalîteyo yewin: Mabênê 350 TL û 900 TL de yena rotiş.

Roşanê qurbanî rê yew roj mend û semedo ke wa şar roşan de bi rehetî bigêro şaredarîyî seba roşanî heqê otobusan şarî ra nêgênê. Şaredarîyê Dêrsim, Amed û Çolîgî aşkere kerdî ke demê roşanî de otobusê beledîye beleş ê.

Fîyatê qurbanan goreyê cins, giranîye û emrê heywanî bedilyenê.

Rotox Mehmet Dolaşmışî da zanayîş ke rotîşî normal ê û vat: "Roja yewine û diyîne yê Roşanî de zî rıtişê înan esto. Fîyatî 120 hezar lîra ra dest pêkenê, resenê 250 hezar lîrayî. Goreyê emir û girdîya heywanî fîyatî bedilîyenê."