Wezaretîye, seba cigêrayîşê nê îdîayîyên ke behsê înan beno, yew mufetîşê mulkîye wezîfedar kerd. Ame eşkerakerdiş ke çarçewaya tehqîqatî de do pêro îdîayî bi bêrê teftîşkerdene.

Tehqîqatê derheqê wendekara Universîteya Munzurî Gulîstan Dokuya ke 5ê Çeleyê 2020î ra nata vîndîbîyaye ya de, rojanê vîyarteyan de 13 kesî ameybî destbendkerdiş.

Mîyanê ê kesanê ke ameybî destbendkerdiş de; embazê Gulîstan Dokuye Zeînal A., maya ey Cemîle Y. û pîyê ey o uwey Engin Y., Uğurcan A., Celal A., Nurşen A. û Ferhat Hanedan G., lacê walîyê o wextî Tuncay Sonelî Mustafa Turkay Sonel û pawitoxo verên ê walîyî Şukru E. zî ca girewtî.

Vîzêr şan di kesî ameyî tepiştiş, derheqê di kesan de zî qerarê kontrolê edlîyî ame dayîş.

Maya Gulîstan Dokuye Bedrîye Dokuya ke verê edlîyeyî de pawena, waşt ke wa tehqîqat bêro hîrakerdiş

Ame tespîtkerdene ke a cinîye maya hîrê domanan Sultan Oz (55) a. Nêzanîyeno ke Sultane erzîyaya çem yan zî a bi xo eşta çem.

Heto bîn ra ame musayene ke mêrdeyê cinîye Kemal Oz zî 10 serrî verî dewe de netîceya hêrîşêkê heşî de birîndar bîyo û nêweşxaneyo ke tede binê tedawî de bi de merdo.

Netîceya hadîse de 10 wendekarî, 4 malimî, yew polîs û yew xebatkarê marketê mektebî birîndar bîyî. Wendekarê hêrîşkarî zî bi eynî tifingî xo kişt.

Hadîse ra pey hetê dozgerî ra tehqîqat ame akerdene û wezîfedaranê dezgehê perwerdeyî ra 2 mesulî û hêzanê asayîşî ra 2 mesulî karê xo ra ameyî dûrîvistiş.

Midurîya Asayîşî ya Pêroyî ya Tirkîya ewro eşkera kerd ke tehqîqatê hêrîşê vera mektebî de 16 kesî ameyê tepiştiş.

Roniştişê Nevzat Bahtiyarî yo ke 6ê Nîsane de Mehkemeya Cezaya Girane ya 8. ya Amedî de amebi vînayîş de, avukatê Arîf Guranî Berat Kocakaya û Ezgî Îpeke waştişê redkerdişê hakîmî kerdbî. Mehkeme no teleb red kerdbi.

Dewaya ke ewro celseya aye ya dîyîne amey dîyene de, mehkeme Nevzat Bahtiyar cînayetê Narîn Gurane rê ardimkerdişî ra sûcdar vîna. Mehkeme, 17 serrî cezaya hepisî da Bahtiyarî.

Cenazeya ke bi xebata înan awe ra amey vetiş, seba karê otopsî wedarîya morgê Nêweşxaneyê Dewlete yê Dêrsimî. Ame eşkerakerdiş ke nasnameyê cinîya ke texmîn beno 55 serre ya hema nêameyo tespîtkerdiş.

Adıyaman

Semsûr (n)

Besni

Bêsnî

Çelikhan

Çêlikan (n)

Gerger

Aldûş (n)

Gölbaşı

Serê Golan (n)

Kahta

Kolik (n)

Samsat

Semsat (n)

Sincik

Tut

Zîyaretkerdoxî eşkenê bi wesaît tayê mehelayanê qeza ra ravêrê û şirê Koyê Saqizî. Uca ra pey zî zîyaretkerdoxî rayîranê bînan şuxilnenê û vejîyenê qismanê berzan ê koyî. Gularî ke mîyanê rîyê zinaran de berz benê, bi taybetî nuqteyanê nêzîkê sereyê koyî de zêde asenê.

Nika meraqdarê nê Gûlaran şinê înan vînenê la tirakerdişê înan qedexe yo.

Çarçewaya tehqîqatê vîndîbîyayîşê Gulîstan Dokuye de maye Bedrîye, pî Halît, waye Aygul Doku û avukatê înan Alî Çîmen Edlîyeyê Dêrsimî de pawitişê xo domnenê.

Waye Aygul Doku wina va: "7 serrî yo keynaya ma, ma ra girewtê. Ez veng dana Wezîrê Edaletî Akin Gurleko ke mesûlê edaletê pêro Tirkîya yo, ey hêvîya ma kerd gane, Serekkomarê ma û serekdozgerê ma rê spas kena. Ma wazenê heta peynîye ser o bêro şîyayîş. Ma wazenê hesêbê nê çîyan bêro persayîş. Ma nêwazenê ke serê na babete bêro pîştene."

Maya aye Doku zî îfade kerd ke heta ke a cenazeya keynaya xo nêgêro do Dêrsim ra nêşiro, qiseykerdişê xo wina qedîna: "6 serrî yo naye ma zanê. Ne rojê ma roj o, ne zî şewa ma şew a. Roşan ame Gulîstan çin a. Têlefon ceneno ez vana Gulîstan a, vazdana labelê Gulîstan nîya. Şima a keyneke ra çi waşt?"

Tehqîqato ke 2020î ra nata dewam keno de ewro, merkez Dêrsim, Îstanbul, Anqara, Antalya, Bursa, Xarpêt û Îzmîr de hemwext operasyon ame kerdiş.

Ame zanayîş ke mîyanê nameyanê ke qerarê destbendkerdişî seba înan dîyayo de, lajê Walîyê Tuncelî yê o wextî û mufetîşê Wezaretîya Karanê Zereyî yo nika Tuncay Sonelî, Mustafa Turkay Sonel zî ca gêno. Eşkera bi ke Sonel Îstanbul de ameyo dest bendkerdiş.

Lacê walîyê ê wextî Mustafa Turkay S. û embazê Dokuye Zeînal A. zî tede Engin Y., Cemile Y., Uğurcan A., Erdoğan E., Gökhan E., Savaş G., Süleyman Ö., Celal A., Nurşen A. û Şükrü E. pêroyî de 12 gumanbarî ameyî dest bendkerdiş.

12 kesê ke ameyî dest bendkerdiş, anê Dêrsim.

Çi bibi?

Wendekara Universîteya Munzurî ya Dêrsimî Gulîstan Doku, 5ê Çeleyê 2020î de yurdê xo yê mendişî ra vejîya û dima reyna qet xebere aye ra nêamey girewtiş.

Amedspor emşo keyeyê xo de saete 20.00 de Ümraniyespor dir kay keno. 42 pûanê Ümraniespor estê û rêza 15ine de ca gênê.

Lîg de Erzurumspor bi pûanê 75 rêza yewine de ca gêno. Amedspor wayîrê 71 pûanan o û Esenler Erokspor zî bi 67 pûanan rêza çarine de ca gêno.

Nka lîg de tena çar maçî mendî. Eke Amespor nê maçanê xo de zî serbikewo beno şampiyon û vejîyeno lîga Superî.

Serra 2025î de bi qasê 14 mîlyon û 112 hezar dolaran îsot amebi îxrackerdiş.

Goreyê reqeman yê Yewîya Îxracatkaran yê Başûrrojhelatê Anadoluyî ke tayê şaristananê Vakurê Kurdistanî zî gêna mîyanê xo, tîcaretê îsotî muhîmîya xo paweno.

3 menganê verênan ê 2026î de, 66 welatan rê bi qasê 3 mîlyon û 773 hezar dolaran îsoto wedî ame îxrackerdene.

No îsot tewr verî seba Almanya, Holanda û Brîtanya ame erşawitiş.

Hezar û 876 tonî îsot ame rotene

Nê wextî de seba Holanda, Erebîstanê Siûdî, Kanada, Qeter, Herêma Kurdistanî, Îraq, Rûsya, Romanya, Yunanîstan, Çîn, Brezîlya, Îtalya, Kuba, Qibris û Îspanya hezar û 876 tonî îsoto huşk ame îxrackerdiş.

Serekê Meclîsê Borsaya Tîcaretî ya Riha Îsa Kizildemîrî îfade kerd ke zêdebîyayîşê îxracatê îsotî yo ke çaryegê verênî yê 2026î de bîyo, zaf muhîm o.

Îsa Kizildemîrî babete ser o wina va:

“Ma hêvî kenê ke heta peynîya serre îxracatê ma do zêdêr bibo. Emser varan zêde vara û erd awe ra mird bi. No do zîretî ser o tesîrêko pozîtîf bikero.”

Keso vîndîbîyaye vizêr saetanê şanî de, hetê dewijan ra 2 kîlometre dûrê o cayo ke o tewr peyên amebi vînayîş de, herêmêka koyine de merde ame vînayîş. Bi dayîşê xebere ra pey, ekîbî şîyî uca û cenazeya camêrdî seba karanê otopsîye merdî morg.

Derheqê hadîseye de cigêrayîş ame destpêkerdene.

Harmanciyî dîqet ant talankerdişê tebîetî û cayanê ciwîyayîşî ser. Harmanciyî vat, “Nika cayanê ma yê ciwîyayîşî de, merayanê ma yê ke tede zîret û weykarîya heywanan bena de talankerdişêko hegemonîk esto. Semedê pawitişê çimeyan û xozaya xo ma do pîya mucadele bikerê.”

Harmanciyî da zanayîş ke polîtîkayê emperyalîstî tarîx de tim verê xo dayo çimeyanê qîmetinan û wina vat: “Binê nê tewir polîtîkayan de amancê destvistişê çimeyanê zengînan û goreyê menfaetanê xo xebitnayîşî esto. Ma do vera nê çîyî de cayanê xo yê ciwîyayîşî bipawê.”

Endamê Komeleya Ekolojîye Kasim Demiralpî zî îfade kerd ke ê sey şarê dewe vera projeyanê jeotermalî de yê û vat, “Cografyaya ke ma tede ciwîyenê herêmêka wina ya ke tede xetê fayî yê aktîfî estê û rîskê erdlerzî tede berz o. La wazîyeno ke desan ra zêde bîrê jeotermalî bêrê akerdiş, no hem tebîetê ma hem zî heyatê însanan erzeno tehluke.”

Demiralpî vat ke fealîyetê jeotermalî do awanê binerdî leymin bikerê, erdê zîretî bikerê bêbereket û tesîrêko xirab weykarîya heywanan ser o bikerê û va “Xebatê sondajî yê ke do xetanê fayî ser o bêrê kerdene, eşkenê rîskê erdlerzî zêde bikerê. Na rewşe heyatê hezaran însanan tehdît kena.”

Vewra ke nêdîyê şefeqî de dest pêkerd, wextêko kilm de erd kerd sipî. Wexto ke ameyîşê wisarî pawîyêne, varayîşê na vewre hem hemwelatîyî hem zî esnafî eşt tengîye. Vewra zêde ra şofêran wesaîtanê xo reyde averşîyayîş de zehmetîye ante, tayê wesaîtî zî rayîr de mendî.

Ronişteyoxanê qeza ra Ahmet Kanatîzah kerd ke ewro tarîx 10ê Nîsane mojneno, wina va: "Wexto ke ma hamnanî pawêne, ma ewro reyna pê vewre haye bîyî. Şar nika keweno derya, ma hema zî vewre û zimistanî dir micadele kenê. Wina aseno ke do emser hamnan nêro."

Mustafa Gündüz Mîyanê Sûrî de 21 serrîyo ke pa birayê xo firina sîmîtan xebitneno. Labelê firina bi nameyê “Palu” de 100 serrîyo ke sîmîtê Dîyarbekirî virazîyenê. Mustafa Gündüz 10 serrîyo ke dest bi karê viraştişê sîmîtan kerdo. Wextanêk karê viraştişê sîmîtan de çiraxîye zî kerdo û dima bîyo weste. Serra 2003î de pa birayê xo xo rê îmalatxaneyê sîmîtan akerdo. Nika sîmîtî îmalatxane de 6 lîra ra yenê rotiş. Dezgeyan ser de zî 7.5 lîra ra hetanî 15 lîra yenê rotiş.Sîmîtê Dîyarbekirî tewr zaf arayîye de yenê werdiş, labelê her wext de zî yenê werdiş û hetê şarê Dîyarbekirî ra zaf yenê heskerdiş.

Qijtîya xo de dest pêkerd, badê bi weste

Gündüzî Zazakî Newsî rê qisey kerd ûda zanayîş ke o 10 serrîya xo de firina ke verê keyeyê ey de bî de dest bi gure kerdo û wîna va “ Ez uca de çend serrî xebitîyaya. Ez badê cû verê asinkarêk de xebitîyaya. Atolyeya asinan ya birayê mi estbî. Ez verê ey de xebitîyaya. Birayê mi badê cû firina sîmîtan akerd. Mi ra va, bê hetê mi de bişuxul. Nika zî ma pîya na firine akerda. Ma badê milkê na firine zî erîna. Ma serra 2003î ra nat tîya de xebitîyenê.”

“Tahmê sîmîtanê ma zaf weş o”

Günüzdî da zanayîş ke nê sîmîtê Dîyarbekirî zaf namdar ê û wîna dewma kerd. Tahmê sîmîtanê ma zaf weş o. Her kes ma nas keno. Ma serê sibayî saete hîrê de firina xo akenê. Ma verî mîrê xo alewenê. Eke mîrê ma bi hadre ma erzenê serê dezgeyî. Heta ke ama xo ma firina xo de adir wekenê. Demêk badê ma dest pêkenê sîmîtanê xo erzenê mîyanê adirî û pewjenê. Mişterîyê ma qismêk yenê firine de gênê qismêk zî estê ma benê dikananê înan.”

Gündüzî da zanayîş ke na firine zaf verîn a û wîna va,“ 100 serrîyo ke na firine tîya de ya. Şar tîya zano xora. Nameyê aye Firina Palu ya. Sîmîtê ma fabrikasyon nîyê. Sîmîtê kuçeyan ê. Coka nê simîtî tena bi destanê ma virazîyenê. Sere ra hetanî peynî bi destê westeyan virazîyenê.”

“Ma sey verî qezenc nêkenê”

Gündüzî îzah kerd ke s y verî qezencê înan baş nîyo û wîna dewam kerd. “Qezencê ma de kêmîye esta. Labelê se bibo zî ma nê karê xo canêverdenê. Çimkî no karê ma yo. Raşta cî her çî zaf bîyo vay û hetê erînayîşî ra şar zehmetî anceno. Tena ma ney, pêro firindarê Dîyarbekirî tengîye de yê nika. Şarê ma çiqas şino beno feqîr. Şar nêeşkeno debara xo biko. Ayra ma zî na tengîye ra zirar vînenê. Şar sey verî nêeşkeno sîmîtan zî biewro. Ma verî 6-7 torbe sîmîtî rotêne. Labelê nika ma eşkenê encex 2-3 torbe biroşê.”

Wesar amo welat.
Daran pelê xu vilê xo akerdî.
Çendêk weş î, dar,daristan û çemê welatê mi...

📍Dêrsim pic.twitter.com/dNU1cRkoiS

— Zazakî News (@zazaki_news) April 4, 2026

Renge vilan, deşte kerd reng bi reng. Bi ganîbîyayîşê tabîatî, şarê qeza û fotoğrafkaşî şinê uca resiman ancenê.

Varanê weşî ra dima citkarî arêkerdişê vaman de rekor pawenê. Citkar Ibrahîm Qarabaşî va: ''Ma hasadê xo yo verên baxçeyê xo de kerd. Varanî ra dima ma mehsulêko hol pawenê. Ez wazena ke serra 2026î seba pêro citkaran bi xêr û bereket vîyaro.''

Vamî sûkan de mabênê 130-160 lîrayan de yenê rotiş.

Di kênayê qicî yê înan keye de odayêka bîn de seba ke hewn de bî bi hawayêko tesadufî hêriş ra xelisîyayê.

Ame zanayene ke ÎHA’yî ke hêriş kerdo yê Îranî yo.

Mesaja Grûba Xebate ya Vateyî de wîna vajîya:

“Ma bi xemgînî eşnawit ke kedkarê ziwan û kulturê kurdan û endamanê Grûba Vateyî ra Zulkuf Demîrtaş şîyo rehmet. Homa cayê ey cenet biko, sabir bido keye û heskerdoxanê ey

MA KEK ZULKUF DEMÎRTAŞI XO VÎR RA NÊKENÊ

Kek Zulkuf Demîrtaş 1948 de Pali de maya xo ra bîyo. O, yew embazê ma yo miletperwer û kurdkîhes bî ke xebata ziwanî ya Grûba Xebate ya Vateyî de cayê xo girewtbî. Nê serranê peyênan nêweş bî. Ma ewro bi xemgînî pêhesîyayî ke kek Zulkufî vizêrî (05.04.2026) Xarpêt de wefat kerdo.

Ma do xebat û xizmetê kek Zulkufî xo vîr ra nêkerê, o do vîrê ma de bimano. Wa ruhê ey şa bo!

Nadîre G. Aldatmaz (Dêrsim), Netîce Altun (Pasûr), Serdar Bedirxan (Pîran), Îbrahîm Bîngol (Gimgim), Nureddîn Celalî (Çewlîg), Haydar Diljen (Sêwregi), J. Îhsan Espar (Pîran), Neymetullah Gunduz (Gêl), Deniz Gunduz (Gimgim), Ronya Îlbasmiş (Sêwregi), Doxan Karasu (Çewlîg), Ehmed Kirkan (Sêwregi), Huseyîn Kulu (Dêrsim), Seyîdxan Kurij (Çewlîg), M. Malmîsanij (Pîran), Selîm Mûrat (Pali), Mehmet Olmez (Gêl), Ugur Sermîyan (Dêrsim), Şukrî Urgun (Hêni), Muzafer Xeylanij (Pali), Pinar Yildiz (Licê), Weysel Yildizhan (Çêrmûge)”