GGCyî da zanayîş ke, semedo ke Zazakî News bi serran o ke Zazakî rê xizmet keno, platformêko xoser, seranser Zazakî yo, înan Xelata Azadîya Çapememî ya emserî daya ci.

Beyanatê çapemenî de vajîya ke na projeya do bêra viraştene, zerarêko pîl bido xozaya herême wina vajîya: "Santralê GESî nêzdîyê cayanê roniştîşî de virazîyena û no do hewa 4-5 derece hîna germ biko. tewr zaf zî hamnanî de bibo sebebê zerarêko pîl. Awê ma û herra ma zî bi maddeyanê kîmyewîyan bêrê leyminkerdiş."

Komîsyonê Ekolojî yê Baroya Amedî û şarê herême waşt ke na proje bêra betalkerdiş û aşkere kerdî ke ê do hetê hûqûqî ra vera ney micadele bikerê.

Ame aşkerekerdiş ke no qerar seba pawitişê xoza û seba ke adir nêkewo daristanan ameyo girewtene. Rayedaran dewijan û hemwelatîyan ra waşt ke gorê qedexeyî têbigêrê.

Sebebê mergan û qadê karî

Raporî de sebebanê mergan ser o zî ameyo vindertiş: Se ra 24 pelçiqîyayîş, se ra 15 cayanê berzan ra kewtiş û se ra 15 zî qezayanê trafîkî yê serwîsanê karkeran o.

Goreyê qadanê karî zî nisbetê mergan wina ame dîyarkerdene: Se ra 24ê mergan qadanê ramitiş û daristanî de, se ra 24 qadanê înşeat û rayîr, se ra 11 qadanê neqlîyat, se ra 8 qadanê metal û sera 6ê mergan zî qadanê şaredarî de qewimîyayê.

Amedspor û Duhokspor do 30ê temmuze de, maçêkê dostîye de bêrî vernîya yewbînan.

Duhokspor û Amedspor amadekarîyanê xo yê serdemo newe domnenê. Serekê Duhoksporî Abdullah Celalî, Serekê Amedsporî Nahît Eren û taximê Amedsporî zîyaret kerd. Zîyaret Tesîsanê Amedsporî yê Şehmûs Ozerî de ame kerdiş. Nê zîyaretî de serekê her di taximan formayî dîyarîyê yewbînan kerdî û fotografî girewtê. Goreyê planê her di taximan, Amedspor û Duhokspor do 30ê temmuze de maçêkm dostîye de bêrê têhet.

Kampê hamnanî yê taximan

Duhokspor do seba serdemo newe kampê xo şaristanê Isparta yê Tirkîya de bikero. Amedspor zî dima ke kampê Erziromî biqedêno, do şîro kampê diyîn û nê zî şaristanê Burdur yê Tirkîya de bikero.

Seba ke tarîxê kampî yê her di taximan nêzdîyê yewbînan ê, Duhokspor û Amedspor do 30ê temmuze de şaristanê Burdurî de maçêkê dostîye kay bikerê.

Zebeşê ke hêgayan ra yenê arêdayîş, bi kamyonan seba marketanê pîlan yê şaristananê sey Îdir, Wan, Edene, Mersîn, Dîlok û Riha yenê şirawitiş.

Weykerdoxanê zebeşanra Ercan Tunç, vano ey 400 donim zebeşî û 100 donim zî qawûnî ronayê, derheqê rewşa nikayêne de derdê xo wina ard ziwan:

"Fîyatê zebeşe nika hêga de mabênê 1-2 lîrayan o. La emser, şertê hewayî, va û firtone zerarêko pîl da zebeşan. Germî, berhemê pêro herêman (Edene, Manîsa, Îzmîr, Xarpêt) yewca de resna. Wexto ke bazar de 100 ton teleb esto, 500 ton mal vejîya. Hal wina yo ke, her kes hewl dano ke malê xo biroşo û no zî fîyatan xo bi xo ano war."

Mîrasê 100 serran

Ercan Tunçî îfade kerd ke zebeşkerîye seba înan karê pî û kalan o, teqrîben 100 serrî yo ke nê karî kenê. O, qîymetê zebeşa Dîyarbekirî bi nê vateyan ard ziwan:

"Na zebeşe, zebeşa Dîyarbekirî ya. Erdê nê cayan, mîneralê ci, no tehm dano ci."

Komelaya Elewîyan DADî seba domananê ke emrê xo mabênê 6 -13 serreyan de rê atolyêka newîye ameye dest pêkerdene. Na atolye de hunerê wendiş û nuştişî bi rayîrê pratîkan domanî bieşkê qiseykerdişê xo aver berê, seba maharet û ziwanê dayîke aver şêro perwerde yeno dayene. Atolyeya ke Merkezê Pêroyî ya DADî de dest pêkerd, do heta peynîya aşma tebaxe her rojanê dişem û çarşemî saete 10:00 de bêro viraştene. Qaydê atolye dewam kenê.

Na kêmanî yê ma pêruna ya’

Hemserekê Komeleya Kultur û Paştîdayene ya Dêrsimî yê Îzmîrî Hasan Alî Kiliç seba tewrbîyayîşê Atolye vengdayîş kerd. Hasan Alî Kiliç vano ke Dêrsim dîyar ê Xizir û zîyaran o, û wina vat: “Felsefeya Raya Heqî nê hardî de peyda bîyo. Pîlanê ma no felsefe serê nê hardî de ramito û ma rê sey mîrasî mendo. Ganî ma zî nê mîrasî bidê ciwîyayene û domananê xo rê verdê. Ma eşkenê nê felsefeyî tewr rind bi ziwanê xo yê dayîke bidê ciwîyayene. Naye ra ganî hardê Dêrsimê de kirmanckî (Zazakî) biciwîyo. Serranê peyênan de kêmanîya ziwanê ma zêde nêyeno qisey kerdene. Na kêmanîya ma hemînan a, ya şarê Dêrsimî yo. Ma domanan ê xo reyde bi ziwanê xo qisey nêkenê. Naye ra tehtîlê mekteban ra dima ma wazenê di aşmê hamnanî de ziwanê xo yê dayîkê banderê domanan ê xo bikerê. No mîras seba ma barêko û ganî ma nê mîrasî domanan ê xo rê verdê.”

‘Heme kesî keyeyê xo bi ziwanê qisey bikerê’

Hasan Alî Kılıç qiseykerdişê xo wina qedêna: “Roja yewine sewbîna dersa ma ya matematîkî zî bîbî, la domanan ra waştişê dersa ziwanî ame. Domanî bi kêf û eşq ameyî derse. Ziwan; nasname û kultur o. Naye ra eke ziwan nêbo ti nasnameyê xo vîndî kenê. Ma tarîx, kultur, bawerî û nasnameyê xo bi ziwanê xo danê ciwîyayîşî. Seba her nasnameyî ziwanê dayîke muhîm o, Kirmanckî zî seba ma muhîm a. Domanê ma sey roşnayî çirîsîyenê. Ma çi bi înan danê musnayîşî. Roja yewine de kurs de mi ard ziwan ke ziwanê ma senîn o û mi alfabe da şinasnayene. Zaf bi zerrîya înan bî. Naye ra wa her kes keyeyê xo de domananê xo reyde bi ziwanê xo yê dayîke qisey bikero.”

Domanê ke amebî kurs vatêne: Ziwanê xo qisey bikerê, ziwanê ma weş o.

(Çime Ajansê Mezopotamya)

Kontrolan de wayîranê heywanan rê zî 18 hazar û 589 lîra cezaya pereyî ya îdarî amey birnayîş.

Hetê bînî ra, Çewlîg de serra 2021î ra nat heta nika, mîyanê 384 qezayanê trafîkî ke heywanî bîyî sebebê înan, 2 kesî merdî û 170 kesî zî birîndar bîyî.

Nê herî zî zaf rey vejîyenê rayîran ser û benê sebebê qezayan.

Serranê peyênan de, xeylê teze Kurdkîyî ameyê hedrekerdiş û weşanayîş. Bi taybetî berhemanê folklorî ser o xeylê tezî ameyê hedrekerdiş. Tezê Îhsan Tektaşî zî înan ra yew o. Xebate hetê Weşanxaneyê Peywendî ra ameya weşanayene. Weşanxaneyê Peywend, beşa Peywend Akademîyî de ekserî tezan û xebatanê akademîkan weşaneno. Kitabê ‘Mintiqaya Licê ra Diwês Sanikî û Versîyanê Înan’ de 12 estanikî ca genê. Nê 12 estanikî xeylê cîhetan ra ameyê têvernayîş û tehlîlkerdiş.

Îhsan TEKTAŞ, Mintiqaya Licê ra Diwês Sanikî û Versîyonê Înan, Weşanxaneyê Peywend, Îstanbûl, 2022.

Wexto ke a hema qij bîya keyeyê aye serra 1984î de rîyê sebebanê sîyasî ra koçê Hollanda kerdo.

Dîlan Yeşîlgöz badê cû Partîya “Semedê Şarî Demokrasî û Azadî” (Volkspartij voor Vrijheid) de dest bi sîyaset kerd.

Mabênê serranê 2014 û 2017î de weçînayîş de lîsteya partî ra sey endama Konseyê Şaristanî yê Amsterdamî ameye weçînayîş.

Serra 2021î de hetê Serekwezîrê Hollanda Mark Rothe ra sey Wezîra Edeletî û Asayîşî ameye wazîfekerdiş.

Nika zî sey Wezîra Pawitişî ya Hollanda wazîfe kena.

Goreyê yew şahîdê îdamkerdişî İhsan Sabri Çağlayangilî, resmê îdamkerdişî rasterast hetê Mustafa Kemal Atatürkî ra ameybî vêşnayîş: “Wextê îdamkerdişî de, yew polîso ke leqabê ey ‘Macar Mustafa’ bi, resmê Seyîd Rizayî antî. Resmê ke ameyî antiş, dîyayê yawerê Wezîrê Zerrî yê ê wextî Şükrü Kaya, ey zî nê resmî mojnayî Mustafa Kemal Atatürk. Atatürkî ke resmî dîyî, bi hêrsêko pîl va: ‘No çi rezalet o? No merdim seyîd o, nê resmî do hêrsê heme Kurdan bîyaro.’ û ferman da ke resmî pîya bi negatîfanê xo bêrê vêşnayîş û bi nê hawayî bêrê vînîkerdiş.”

La goreyê Uluganayî, her çiqas fermanê Atatürkî estbi zî, negatîfî pêro nêameyî vêşnayîş. Seba naye zî, şahîdîya Hıfzı Veldet Velidedeoğluyî ya destpêkê serranê 1940î ya Dêrsimî sey îspat mojneno ke ey mîyanê amadekeranê qanûnê bingehîn ê derbeya 1960î de ca gîrewtbi. Velidedeoğlu xatireyanê xo de dano zanayîş ke ey ‘Tunceli Halkevi’ de resmê îdamkerdişê Dêrsimî dîy.

Parekerdişê loqmeyan de, temsîlkarê rêxistinanê komelê sivîl û partîyê sîyasî, xeylê hemwelatî ca girewtî.

“Dejê Kerbelayî”

Hemserekê Şubeya Dîyarbekirî ya PSAKDyî Sırdaş Adıgüzel qiseykerdişê akerdişî kerd, qal ard dejê Kerbelayî ser û behsê yewitî û seypeyî kerd.

Gulbangê loqmeyê aşûre, hetê pîranê Ocaqê Dede Kargınî ra Musa Karkınî ame wendiş.

Dima ke qiseykerdişî ameyî kerdiş, zakirî Özgür Karabulut û İbrahim Halil Erkulî qisey kerdî. Çalakîye bi parekerdişê loqmeyê aşûre qedîya.

Hewayê camî goreyê teberî zaf honik o û merdimî yenê tîya de xo honik kenê. Kesê ke yene camî de nimajê nîmerojî kenê, bade nimajî xo kerrayan ser de kenê honik

Nobeta xeyme ke serkêşîya Meclîsê Ciwanan ê Platformê Ekolojî yê Gimgimî de waro ke tede sondaj yeno plankerdene dîyaye destpêkerdene, roja 66ine de ya.

Çadira ke warê nobete de ameye ronayene pa pankartê sey ‘’ Dayîka ma pêrune yew a, a zî herr a’’, ‘’ Gimgim de çew nêeşkeno destê xo herra ma ya do’’ û ‘’Cinîyê Gimgimî nê talanî red kenê’’ ameyî daliqnayene.

Nobete hetê xeylê hemwelatîyan ra ameye dewrgirewtene.

"Ma hîç çîyêk ziyan nêkenê"

Fatma Dayanır ya ke dewe de helawa tuyan virazena, derheqê nê gureyê zehmetî de wina va: "Ma şefeq ra heta şan baxçan de yê. Merdimêk vecîno darê ser û tuyan têraşano, ma zî bin de arê danê. Ma tuyan anê keye, pê destan kenê û lênan de girnenî. Dıma ra parzûn kenê û reyna girnenî, tepsîyan de verê tîj de 4-5 rojî verdenê.

Île hem mîyanê cuya karî ya Amedî de hem zî mîyanê rêxistinanê komelanê sîvîlan de tesîrêko pîl verdaybî û sey "Xatûna Nevin" ameyêne zanayîş.

Nevin Île kam a?

Nevin Île serra 2022yî de bi qerarê pêroyî ameye weçînayîş û bîye sereka meclîsî ya cinîye ya verên ya tarîxê DTSOyî. Aye serranê dergan mîyanê DTSOyî de, tewr zaf zî Serekayîya Meclisê Cinîyan û Heyetê Cinîyan ê teşebuskarî yê TOBByî yê Amedî de seba peydaketdişê istîhdamê cinîyan xebatî kerdî.

Timê Cendirmeyan (SAK), AFAD, UMKE, 112 Acil Sağlık, îtfaîye û ekîbê ANDA pîya 3 rojî bî geyrayêne ey.

Netîceya xebatanê ekîban ra dima, tirmê Yanıkî cayo ke vîndî bibî ra 5 kîlometre dûrî ra ame vînayîş û seba muameleyanê otopsî wedarîya morg.

Derheqê hedîse de tehqîqat ame dest pêkerdiş.

30 hezar nanê verênî yê ke fabrîka de ameyî berhemardene, tewr verê Baglar Dörtyol, Berê Koyî, Seyrantepe, Ninova, Cadeyê Sakarya û Huzurevlerî, nuqteyanê vilakerdişî yê dîyarkerdeyan de bêpere vila bîyî. Berhemê Nanê Şarî yê ke tehmkerdişê xo yê verênî hetê hemwelatîyan ra ame kerdene, rojanê ameyoxan de akerdişê fermî yê fabrîka ra dima do biresê şarî.

Ömer Faruk Özçelîko ke giran birîndar bi, nêweşxane de bi pêro mudaxaleyan zî nêxelesîya û weşîya xo vîndî kerde.

Derheqê qeza de tehqîqato ke ame dest pêkerdiş dewam keno.