Şayîya ke hetê Serekîya Daîreya Xizmetanê Ciwanan û Sporî ra ame viraştene, gedeyî; beşdarê kayê tradîsyonî, çalakîyê sporî, boyaxkerdişê rîyî, goşdarîya muzîkî û atolyeyanê cîya-cîyayan bîyî û hem şa bîyî hem zî tecrubeyê parekerdiş, piştîdayîş û pîya berhemardişî ceribna. Şayîya Sporî ya Kuçeyan ke keyeyan zî eleqeyêko gird mojna, do dewam bikero ke gedeyan taxanê cîya-cîyayan ê bajarî de pê çalakîyanê kulturî, hunerî, sporî û sosyalan bîyaro têhet.

Serekîya Rewşa Lezabeze û Afate (AFAD) eşkera kerd ke erdlerz saete 06.20 de, 15.59 kilometre xorîyîya binê erdî de ame meydan.

Goreyê zanayîşanê verênan erdlerz de vînîbîyayîşê ganî û çîn o xesarêk nêame meydan.

Merkezî de odaya lawnayîşê gedeyan, odaya vindertişê may û gedeyan û warê bedilnayîşê bezî est o.

Merkezo ke butçeya şaredarî reyde ney, pê piştîdayîşanê zerrîwazana xizmet dano, hetê xebatkaranê cinîyan ra yeno îdarekerdene.

Ney ra teber, pêmawitişê germîya pitikî, pêmawitişê tansîyonê maye, wexto ke lazim bo destekê makîneya buxarî û wexto ke hewce bibo mama û bezê gedeyan bi bêpere temîn benê. Şaredarîya ma, amanc kena ke dewreyê ameyoxî de goreyê hewceyîyan tatbîq vila bibo.

Ebdulla Azerbar medya rê eşkera kerd ke serê sibayî bi 6 fuzeyan hêrişê kampê Zirgwêz o ke keweno sînorê Silêmanî ameyo kerdene.

Ebdullah Azerbarî dîyar kerd ke hêriş vera Merkezê Komeleya Şorişgiran virazîya, pêşmerge o wext serê karî de bi. Ebdullah Azerbarî da zanayene ke netîceyê hêrişî de 8 pêşmergeyî cuya xo ra bîyî û hûmarêkê pêşmergeyan zî birîndar bîyî û beno ke hûmara şehîdan zêde biba.

Goreyê agahîyanê RojNewsî birîndarî nêweşxane de yenê dermankerdene û birîna di pêşmergeyan xedar a.

Badê cipersayîşanê dozgerîye 19 kesî bi waştişê tepiştişî Serekîye rê ameyî sewqkerdene. Dozgerî derheqê 5 kesan de kontrolê edlî û derheqê 1 kesî de tedbîrê hepsê keyeyî waşt. Serekîye derheqê 14 kesan de qerarê tepiştişî da, 11 kesê bînî bi şertê kontrolê edlî veradîyayî.

Êyê ke ameyî tepiştene, rîyê şuxulnayîşê bexşan, transferanê pereyan û muameleyanê malîyan ê komele ra bi sûcanê "muxalefetkerdişê qanûnê komelan", "pereyê nêbingeyî" û "endamîya rêxistine" yenê sûcdarkerdene.

Welatijê ke cuya xo ra bîyê berdê Nêweşxaneyê Dewlete yê Gimgimî.

Çarçewaya Dibistananê Sporî yê Hamnanî de gedeyî; 15 branşanê cîya-cîyayan de, futbolê cinî û camêrdan, basketbol, voleybol, asnawe, atletîzm, tenîs, tenîsê masa, taekwondo, kişike, kayê şarî, hentbol, kodkerdişo robotîk, kayê aqil û zekayî û cimnastîkî de, perwerdeyo bêpere gênê.

Şaredarî, pê bernameyî amanc kena ke piştî bido ke gedeyî aşmanê hamnanî bi hawayêko biemnîyet, biweşî û berhemdar bivîyarnê û seba resnayîşê sporkaranê ameyoxî amadeyî bikero.

Fabrîka ke qezaya Baglarî Taxa Baxcilaran de ame awankerdene, pê kapasîteya berhemardişê 100 hezar nanan ê rojaneyî do biba tesîsanê berhemardişî yê tewr muhîman ê Amedî ra yew. Nanê ke yenê berhemardene, do 43 bufeyanê Nanê Şarî de ke cayanê cîya-cîyayan ê bajarî de ameyî awankerdene, bi vayîya munasibe biroşîyê.

Ame vatiş ke Dellova wextêko derg o pozîsyonanê pawitişî, pawitişê hetê rastî û pawitişê hetê çepî de eşkeno kay biko. Amedsporî derheqê transferî de nê agahîyî day: "Taximê ma çarçiweya plankerdîşê kadroyê serdemê 2026-2027an de, kaykerdoxê mîlî yê Kosovayî Lumbardh Dellova de pîyameyîşê 3 serran îmza kerde.”

Amedsporî Lumbardh Dellovayî ra ti xeyr ameyî û binê formayê kesk û sîre de ey rê serkeqtiş waşt.

Perwerdeyî de ke hetê pisporan ra ame dayene, tarîfê girêdayîşî, tewirê ci, faktorê rîskî yê ke benê sebebê girêdayîşî û tesîrê ci yê fîzîkî, psîkolojîk û sosyalî ke kesî ser o virazenê, bi teferruat ameyî erjnayene. Beşdaran rê ame îzahkerdene ke girêdayîş tena kesî ney, keye û komelî ser o zî tesîr keno û problemê weşîya şarî yo muhîm o.

Nîşanê rewî û prosesê dermankerdişî ameyî îzahkerdene

Çarçewaya perwerdeyî de seba beşdaran muhîmîya naskerdişê nîşananê rewan ê girêdayîşî ameye îzahkerdene, derheqê metodanê nêzdîbîyayîşê raştî yê kesanê girêdayeyan, prosesê dermankerdişî û mekanîzmayanê muracatî de agahîyê hîrayî ameyî dayene. Bernameyî de bale ame antene ser o ke hişyarîya rewe û mudaxeleyo biwextî rêjeya serkewtişî ya têkoşînê vera girêdayîşî zêde kena.

Beşdarî ney ra teber, derheqê rayberîkerdişê kesanê ke talûkeyê girêdayîşî de yê, hetê mekanîzmayanê destekî, muhîmîya prosesanê ardimê profesyonelî û rolê destekê keyeyî yê demê dermankerdişî de agahdar bîyî.

Vajîyeno ke 19 qezayê ke bi zêdebîyayîşê nufusî, potansîyelê ekonomîkî û caardişê xo yê stratejîkî vejîyenê ver, eke yew planê îdarî yo newe bêro viraştene, eşkenê bibê bajarê neweyî.

Goreyê yew xebata ke demêko derg o ser o amadekarî virazîyena, plan beno ke hûmara bajaranê Tirkîya bivejîyo 100. Nê çarçeweyî de qezayê ke nufusê înan lez zêdîyeno, herêma xo de bîyê merkezê ekonomîkî û hetê resayîşî ra muhîmîya înan a stratejîke esta, eşkenê statuyê bajarî bigîrê.

QEZAYÊ KE PAWÎYENO BİBÊ BAJAR

Goreyê malumatanê ameyî girewtiş, tayê qezayê ke potansiyelê bîyayîşê bajarî yê înan esto, nê yê:

Kozan, Kexta (Kahta), Polatli, Bandirma, Edremît, Erxenî (Ergani), Gever (Yüksekova), Elbîstan, Luleburgaz, Ereğlî, Midyad, Unye, Cizîre (Cizre), Fethîye, Nazîllî, Akhîsar, Erdîş (Erciş), Manavgat, Îskenderun, Sêwregi (Siverek), Çorlu, Înegol, Alanya û Tarsus.

“BAJARÊ NEWEYÎ RAYÎR DE YÊ”

Goreyê pisporan, eke no plan bêro bicardene, nê qezayê ke teberê sinoranê şaredarîyanê bajaranê girdan de manenê û herêma xo de hetê ekonomîkî ra rayberîye kenê, eşkenê demêko kilm de statuyê bajarî bigîrê. Detayê planê neweyî hema nêameyê eşkerakerdene, la kulîsan de vajîyeno ke heta hûmara plaka zî ameyê amadekerdene.

Kiştoxî tewr zaf merdimê nêzdîyê înan ê

3 cinîyî hetê camêrdan ra ke astê cîyabîyayîşî de bîyê, 2 cinîyî hetê lajanê xo ra, 9 cinîyî hetê mêrdeyanê xo yê zewijîyayan ra, cinîyêk hetê ciranê xo ra, cinîyêk hetê birayê xo ra, cinîyêk hetê mêrdeyî ra ke verê cû embazê ci bi, 3 cinîyî hetê camêrdan ra ke nasnameyê înan nêameyo eşkerakerdene, 2 cinîyî hetê camêrdan ra ke tira aqitîyayê, 2 cinîyî hetê merdimanê xo ra, cinîyêk hetê nasê xo ra, cinîyêk hetê camêrdî ra ke waştêne ci ra cîya bo, cinîyêk hetê waşteyê xo ra û 2 cinîyî zî hetê pîyê xo ra ameyî kiştiş.

Goreyê şaristanan

Xarpêt de 1, Bursa de 3, Konya de 2, Riha de 2, Denizli de 1, Gumuşhane de 1, Mugla de 1, Aydin de 1, Îzmîr de 1, Manîsa de 2, Colemêrg de 3, Antalya de 1, Mardîn de 1, Meletî de 3, Stenbol de 1, Hatay de 1, Anqara de 1, Ordu de 1, Erzîngan de 1, Dîlok de cinîyêk ameye kiştiş.

Besîye Ozer; goreyê rêze Amed, Midyat û peynî de hepisxaneyanê Gebze de ameye tepîştene. Problemê sere û zerrî ra teber, problemê anemî (bêgonîye) zî Besîye Ozer de peyda bîyî û 2017î de nêweşxaneyê Kocaelîyî de emelîyatê rehmî vîyarna û kewte lîsteya tepîşteyanê nêweşan ê Komela Heqanê Merdiman (ÎHD).

Keyeyê Besîye Ozer, Komela Piştîdayîşî ya bi Keyeyanê Tepîşte û Mehkûman ê Marmara (MATUHAYDER), Rêxistina Bajarî ya Kocaelîyî ya Partîya Seypêyî û Demokrasî ya Şaran (Dem Partî), Parlementerê DEM Partî yê Kocaelîyî Omer Faruk Gergerlîoglu û zaf kesan bi vilikan Ozere pêşwazî kerde.

Kamyoneta bi plakaya 12 AAE 897 ya ke F.D.î ramitêne, rayê Xorxol-Dep de, nêzdîyê Mahaleyê Akçadamlarî de kontrolê şoforî ra veciya.

Bi xeberdayîşê ser o, ekîbê weşîye, Ekîbê Xelaskerdişê Medîkalî (UMKE) û polîsî ameyî cayê qeza.

Goreyê raporî, tewr zêde merdişê gedeyan Riha de qewimîya. Riha de 18, Antalya de 16, Mereş û Îstanbul de zî 14-14 merdişê gedeyan qeyd bî.

Notê Zanyarîye de ame nîşankerdene ke panc aşmanê verênan ê 2026î de, sazgehanê pêroyîyan de yan zî sebebê kerdiş û îhmalê karmendanê pêroyîyan ra hedîseyan de tewr kêmî 46 gedeyî cuya xo ra bîyî. Goreyê naye, demê Çile-Gulane de 22 gedeyan wexto ke xizmetê weşîye girewtêne, 20 gedeyî demê xizmetê perwerdeyî de, 2 gedeyan wexto ke xizmetê mitaqeyî ra fayde girewtêne û 2 gedeyî zî çarçewaya xizmetanê îdareyê herêmkî de cuya xo ra bîyî.

Raporî de ame îfadekerdene ke seba ke dewlete berpirsîyarîya pawitişê heqê ciwîyayîşî nêard ca, panc aşmanê verênan de tewr kêmî 257 gedeyî cuya xo ra bîyî. Ame nîşankerdene ke nê merdişî ê waran de ke dewlete berpirsîyarî û çimdarîya xo nêardo ca, qewimîyayî.

Dataya derheqê merdişê gedeyan de ke çarçewaya îhmalê dewlete de ame nirxnayene, wina rêz bîye:

Panc aşmanê verênan de tewr kêmî 26 gedeyan dinyaya xo bedilnaye. Ame nîşankerdene ke beşêko muhîm ê hedîseyan de çekê agirinî ameyî xebitnayene û ame tekîdkerdene ke çekdarîya ferdî zî merdişê gedeyan de faktoranê dîyarkeran ra yo. Eynî demî de rîyê qezayan ra ke bi çekanê keye de kay kerdene qewimîyayî, tewr kêmî 8 gedeyî cuya xo ra bîyî.

Waranê akerdeyan ê bajaran û dewan de tewr kêmî 39 gedeyî cuya xo ra bîyî. Nê gedeyan ra 31ê ci, ke zafîya ci kanalanê awedayîşî yê DSÎ bîye, awbend, çem û awa ke tedbîrê emnîyetî yê lazimî tede nêameybî caardene, tede xeneqîyayî û cuya xo ra bîyî.

Ame qeydkerdene ke 11 gedeyan ra ke qezayanê keye de cuya xo ra bîyî, 8 ê ci seba ke pencera akerdeyan ra û balkonan ra kewtî, merdî.

Qetlîyamanê karî de tewr kêmî 27 gedeyî cuya xo ra bîyî. Ame nîşankerdene ke 21 gedeyan ra ke wextê karî de cuya xo ra bîy, 11ê ci sektorê citekarî û heywandarîye de, 3ê ci seba ke înşaatan de berzî ra kewtî û 1ê ci zî wexto ke ke warê meslekî de kar kerdêne, cuya xo ra bî. Ame îfadekerdene ke gedeyan ra ke cuya xo ra bîyî, tewr kêmî 2ê ci çarçewaya MESEMî (Merkezê Perwerdeyê Meslekî) de kar kerdêne.

Perwerdeyî, hewza asnawe de ke Warê Mesîre yê Parkê Cuya Sosyale (Fidanlık) yê qezaya Yenîşehîrî de yo, pisporan reyde do bêrê dayeene. Çarçewaya bernameyê perwerdeyî de ke hewteyêk de di rojî do bêro kerdene û bi pêroyî aşmêk do dewam bikero, heme hacetê ke do lazimê înan bibê, hetê Şaredarîya ma ra bêpere do bêrê temînkerdene.

Çalakîya ke hewteyê 1110 de ameye kerdene xeylê pawitoxê heqan tewrê ci bîyî û fotografê kesanê vînîbîyayeyan û vilîkî ameyî kiriştene.

Çalakîye de aqibetê babîyê çar domanan Hasan Gulunayî yo ke hetê polîsan ra ameynê teqîpkerdene û 20ê temmuza 1992yî de gama ke keyeyê xo ra şîyênî cayê karî ame destbendkerdene û ame destbendkerdene û vînîkerdene, ame persayene.

Prosesê perwerdeyî de kursîyerî, pê ceribnayîşê teknîkanê cîya-cîyayan dîzaynanê orîjînalan hazir kenê, tecrubeyê berhemardişî qezenc kenê û qabîlîyetanê destan aver benê. Atolyeya ke bi beşdarîya 30 cinîyan ame bicaardene, amanc kena ke cinî qabîlîyetanê xo ser o berhemardiş qezenc bikerê û bieşkê bikerê erjê ekonomîkî.

Weşîya Celal Talebanî 17ê Kanûne 2012 de, badê ke Bexdad de gonî perra mezgê ey, xirab bîbî.

Badê ke demêko derg Almanya de ame tedawîkerdiş, 19ê Temmuza 2014 de ageyra Silêmanî, la seba tedawî newe ra şi Almanya. Mam Celal 3ê Teşrîna Verêne ya 2017 de, Berlîn de, 84 serrîya xo de wefat kerd. Mezelê ey nika Silêmanî de ya.

Celal Husamettîn Nurullah Talebanî serra 1933 de qezaya Koyê ya Hewlêrî de ame dinya. Serra 1946 de, hema 13 serrîya xo de, bi endamê komelêka nimitî ya wendekaranê Kurdan û dima tewrê yewîya wendekaran a Partîya Demokrate ya Kurdîstanî (PDK) bi.

18 serrîya xo de seba komîteya merkezî ya partîye ame weçînayîş.

Serra 1959 de Fakulteya Huqûqî ya Unîversîteya Bexdadî qedêna. Talebanî destpêkê Şorişê Êlule de wayîrê rolêko muhîm bi û sey kesêko nêzdîyê Mele Mistefa Barzanî ameyêne naskerdiş.

Serra 1975 de Şam ke paytextê Sûrîye yo de, bi çend embazanê xo Yewîya Nîştimanî ya Kurdîstanî (YNK) na ro û sey sekreterê pêroyî yê partîye ame weçînayîş.

Mam Celal, ke serranê 1970 û 1980 de Mucadeleyê Xelisîyayîşê Kurdan de rolêko muhîm kay kerd, serra 1986 de bi Îdrîs Barzanî reyde ronayîşê Cepheyê Pîlî yê Kurdî de rolêko sereke kay kerd.

Serra 1998 de bi mîyancîtîya Amerîka û Brîtanya, bi Pîyameyîşê Washingtonî herbê zereyî yê 4 serran qedêna.

Badê rijnayîşê rejîmê Sedamî serra 2003 de, bi endamê Meclîsê Demkî yê Rayraberdîşê Iraqî û nuştişê Qanûnê Bingeyênî yê Iraqî de rolêko muhîm kay kerd.

Celal Talebanî 6ê Nîsane 2005 de sey Serekkomarê Iraqî ame weçînayîş û tarîxê Iraqî de reya verêne Kurdêk no meqam girewt. Talebanî heta serra 2014î nê meqamî ser o mend.

Badê wefatê ey, Herêma Kurdîstanî de 7 rojî û seranserê Iraqî de zî 3 rojî tazîyeya neteweyî amey îlankerdiş. Mam Celal Goristanê Dabeşanî yê Silêmanî de ameyo definkerdiş.

Celal Talebanî bi Hero Îbrahîm Ehmed reyde zewijîyaye bi û di lajê ey ê bi nameyê Qubad û Bafel estê. Bafel Talebanî nika Serekê YNKyî yo û Qubad Talebanî zî Hetkarê Serekwezîrê Herêma Kurdîstanî yo.

Mîyanê şarê ma de tewr-tewr edetê verînî estî. Çi veyveyan de çi tazîyeyen de... Nê edetî hezaran serrîyo ke verînan ra neqlê roja ma ya ewroyî bîyê.

Înan ra yew zî peyê kesê ke rehmet kerdê ra vilakerdişê helawe yo. Mîyanê şarê ma de wexto ke kesêk mireno semey xêrê ey helawe yena vilakerdiş. Na helawe zî pê destê cinîyan ra yena viraştiş û hetê wayîrê taziye ra yena vilakerdiş.

Qezaya Çolîgî Darayenî de zî no edetê vilakerdişê helawe esto. Darayenî de zî taziye hîrê roj a û roja peyine helawe yena vilakerdiş.

Nê rojan de Darayenî de, kesanê şinasîyanê Darayenî ra Zekî Doğan wefat kerdo. Semey ey zî baxçeyê kîyeyê ey de lênî ameyî ronayîş û helawe amey viraştiş.

Îkram Çağlar a ke vîst serrî yo ke tazîyeyan de xêrê x ora helawe virazena zî hînî Darayenî de sey weste yena qebulkerdiş.

Roja hîrêyîne ya tazîyeya Zekî Doğanî de unca a amey lên ser û helawe girna.

Helawe ardî, rûn û şekir ra virazîyena. Îkram Çağlar bi saetan lên ser o vindena û helawa xo virazena.

Helawa ke virazîyena roja hîrêyîne de verê werdî de mêmanan ra yena vilakerdiş.

Badê zî kesê ke yenê kîye înan ra yena vilakerdiş.

Bi no qayde semey keso ke merdo xêr yeno kerdiş û kesê ke helawe wenî zî ey rê dûayan kenî.

Na xebere bi destekê madî yê Sefaretxaneyê Almanya yê Anqara, çarçeweya 'Projeyê Xurtkerdişê Dezgehanê Medyaya Herêmî yê bi Wasitaya Mentorîya Mîyanneteweyîye û Vurnayîşê Dîjîtalî' de ameya amadekerdene, mesuldarîya muhtewayî aîdê dezgehê ma ya."