Amanc o yo ke beşdarîya cinîyan berardişî de zêde biba

Bostanê şitilan de firingî û rihan ameyî ronayene û seba awdayîşî înan xortimê awe ameyê bicakerdene. Seba huşkkerdişê, firingîyê tewirê “Lînda” ameyê ronayene. Cinîyan ca bi ca bi deyîr û tililîyan şitilî ronayê. Bostanê Komunî yê Cinîyan de ke Taxa Uçkuyular a qezeya Yenîşehîrî de 7 donim erdê ser o ameyo awankerdene, amanc beşdarîya cinîyan a berardişê de zêde biba, paştîdayîşê mabenê înan xurt bikero û kulturê cuya hempar aver beno, awan bîyo.

Nê projeyî reyde, ramitişî ra hetanî arêdayîşî perwerdeyê tewir bi tewir cinîyan rê yenê dayene û amanc o yo ke warê berardişê ramitişî de zanayîş û tecrubeyê cinîyan zêde bibê. Sewbîna bostanî de cayê arisîyayîşî û warê xebitnayîşî yê hemparî zî est ê ke cinî eşkenê uca de kombîyayîş û erjnayîşan bikerê û têkilîya xo ya komelkî xurt bikerê.

No semed ra yew afîş ame parekerdene. Parekerdene de sazgehan bi sloganê “Vera dardakerdişanê ke Îran de yenê kerdene vajê vinde!” û “Bêveng memanê, vera dardakerdişan vengê xo vejê!” Seba azadîye û heqanê merdimatîye, heme şarê Amedî dawetê Meydanê Şêx Saîdî ame kerdene.

Pêzanînê Çalakîye wina yê:

• Cayê Çalakîye: Amed, Berê Koyî-Meydanê Şêx Saîdî

• Tarîx: 3ê Hezîrana 2026an (Çarşeme/Ewro)

• Saet: 18:00

Sazgehê amadekarî dîyar kenê ke seba şiknayîşê nê bêtêkoşînî û bêvengîye, ganî her kes nê meydanî de amade bo û vengê xo berz biko.

Wezîr Çîftçîyî hesabê xo yê medyaya sosyale ser o, derheqê qezayanê ke Roşanê Qurbanî de bîyî, agahîyî pare kerdî. Goreyê nê agahîyan, pêro pîya 70 kesî qezayanê trafîkî de merdî.

O mabên de B.S.yî kardî da Öztürke ro û rema. Öztürke gina waro. Sero ke îxbar ame kerdene ekîbê weşîye û yê cendirmeyan ameyî erşawitene. Mudaxaleyo verên yê Öztürke cayê hedîseye de ame kerdiş û a badê wedarîya Nêweşxaneyê Dewlete yê Vîzeyî; labelê pa hemê mudehaleyanê doktoran weşîya xo kerd vîndî.

Çarçewaya xebate de ekîbê ma ke teber ra zî pakî kenê, karê şutişî de malzemeyê pakîye ke seba weşîya însan û cugehî munasib ê û boya leylak û gulan danê, xebitnenê.

Dîma ke xeber amey wesnayîş, ekîbê weşîye, cenderme û polîsî ameyî cayê hadîse. Qeza de wesayît mîyan de 4 kesî birîndar bîyî. Birîndaran rê midahaleyo verên uca de ame kerdiş û dima bi ambulansan wedarîyayî nêweşxananê sûke.

Ekîbanê ewlehîye derheqê hadîseyî de cigêrayîş da dest pêkerdiş.

Varanîşê varanî ver şaristan de zî şar zehmetî anceno.

Her çiqas mîyanê şarî de varan sey bereket yeno namekerdiş zî zêde ra varayîşê varanî ver şar mîyanê zehmetî de yo.

Heto bîn ra ewro zî Amed de torge (xijike) vara.

Şar vano, cara emser ezman qul bîyo.

Amed de aşma gulane de varan vareno
Şar vano, emser ezman qul bîyo pic.twitter.com/KqBsDWwadR

— Zazakî News (@zazaki_news) May 23, 2026

ZAZAKÎ NEWS — Abdullah Altuntaş, 32 serran ra dima hepsisxanê Kocaeli yo ke tede mendêne ra vejîya. Altuntaşo ke wextê tewqîfkerdişê xo de zaf hepsisxanan de ameybî tepîtiş, verê berê hepsisxane de pê keyfêko pîl ame pîrozkerdiş.

Altuntaş hetê keye û eqrebanê xo ra û pîya bî Îdarekarê Komeleya Hetkarî û Sîvîlî ya Keyeyanê Girewte û Hûkûmwerdan a Marmara (MATUHAYDER) pê gulan ame pîrozkerdiş.

Wextê nê pîrozbayî de Altuntaşî asmên ser o yew boran fîrna. Dima ra nê kesê ke ameybî têhet, verê hepsisxane ra pê konvoyêk kewtî rayîr û uca ra aqityay.

Kîvî Bamernîyî va, karkerî eslê xo Dihokij ê û înan platformê yew vîncî ra kewtî waro.

Goreyê malumatan, nê karkerî sey westeyê camî xebitiyayêne û hîrê rojî bîyo ke ê kewtê karê na bîna.

Cenzeyê 4 karkeranê ke weşîya xo vîndî kerd, wedarîya Sazgeha Tipê Edlî yê Dihokî.

Name û serrê nê çar karkeranê ke wefat kerd wina yê:

Sîzar Şivan — 26 serre bi
Umid Hesen — 17 serre bi
Zîyad Îbrahîm — 25 serre bi
Reyan Sefer — 25 serre bi

Hîna derheqê zirarê can û malî de eşkerayîyêka pête nîyama kerdene.

Dersîm de bi vengdayîşê Meclîsê Pîran, Zîyaretgaha Dûzgûn Babayî de Cemê Yewbîyayîşî ame viraştiş. Cem hetê Kadir Bulutî o ke Ocaxê Kureyşan ra yo ame rayberdene. Kadir Bulutî erkanê cemî de va ke ê do her tîm wayîrê rayîrê xo vejîyê.

Dima ke loqmeyî ameyî parekerdene û çirayî ameyî tafînaye cem qedîya.

Sey ke şima zanî 15ê Gulane Roja Roşanê Ziwanê Kurdkî yo. 15ê Gulane 1932î de Celadet Alî Bedirxan û embazê ey, bi rihêko kurdewar û zerrîwaz dest bi weşanê Kovara Haware kerd. Ma zî ewro sey sazgehê heq û huqûqî, bi aye zerrîwazîye û hîssan reyde bale ancenê heqê kurdkî yê perwerdeyîya ziwanê dayîke.

Verê her çî ziwanê ma estî, nasname û erjê ma yo. Nê semedî ra ganî ma pêro pîya ziwanê xo rê wayîr vejîyê û bipawê. No kar milê ma pêronan ser o yo.

Heqê perwerdeyîya bi ziwanê dayîke hem heqêko komelkî hem zî heqêko kesayetî yo. Heqê her şarî û her kesî est o ke bi ziwanê xo yê dayîke perwerde bivîno. No heq, sey heqê merdimîye yê huqûqê mîyannetewî de ameyo nas kerdene û xeylê konrat û şertname û beyannameyanê mîyannetewîyan de ameyo qebulkerdiş.

Beyannameyê Heqê Ziwanî yê Dinya, Kontratê Pawitişê Ziwananê Kêmîyan û Ziwananê Herêmî yê Ewropayî, Kontratê Çarçiwayê yê Pawitişê Kêmîyanê Netewîyan, Kontratê Heqê Sîyasî û Sîvîlî yê Neteweyanê Yewbîyayeyan, warê heqê ziwanî de belgeyê bingehîn ê.

Çiqas nê kontratanê mîyannetewîyan de heqê perwerdeyîya bi ziwanê dayîke û xeylê heqê kulturî yê bînî amebî qebulkerdiş la Tirkîya şerhê sînorkerdişî dayîbî serê xeylê maddeyanê înan kontratan û nêverdayo û hama zî nêverdano ke şarê Kurd zî nê heqan ra feyde bigîro.

Awanbîyayîşê Tirkîya ra heta ewro, kurd, ziwanê kurdkî û kulturê kurdkî hetê dewlete ra nêameyo naskerdene. Ewro zî polîtîkayê Tirkîyayî yê înkarkerdiş û asîmîlekerdişî ser o yo. Goreyê maddeyê 42yê Qanûnê bingeyîn ê Tirkîyayî ziwanê tirkî ra vêşêr, perwerdewîya bi ziwanêko bînî qedexe keno. Goreyê îzahatnameyê Wezaretê Perwerdeyî mîyanê tayînkerdişê 20 hezar Mamosteyan de tenya 10 kontenjan semedê kurdkî ameyo akerdiş. Bi mîlyonan gedeyanê kurdan mekteban de nêeşkenê perwerdeyî bi ziwanê kurdkî biveynê. Şano, konser, fîlm û zaf tewirê şahîyê kurdkîyî hama zî yenê qedexekerdiş. Sazgehanê fermîyan de kurdkî nêyeno naskerdene. Dadgehan de semedê pawitişê kurdkîyî pere yeno waştene û zaf wextan heqê pawitişî bi ziwanê dayîke yeno binpaykerdene. Heta Parlamentoyê de kurdkî sey ziwanêko ‘nênaskerde’ yeno pênasekerdene

Nê rojan de qala qanûneko bingeyîn o newe yeno kerdiş. Ma bi vengêko berz vang danê û vanê: Ganî qanûno Qanûnê Bingeyîn o Newe de kurdkî bibo wayîrê statuyî. No heq, heqê ma yo. Zaf welatanê dinya, ziwanê cîya yê welatîyan yeno nas kerdene û nê ziwanî sey ziwanê fermî yenê qebulkerdene. Amerîka de îngîlîzkî û spankî; Swîsre de elmankî, franskî û îtalkî; Rûsya, Hindîstan û Efrîkaya Başûr û xeylê welatanê bînan de zî, yew ziwanî ra zêdêr ziwanî sey ziwanê fermî yenê qebulkerdene.

Bi minasebeta na roje ma pawitoxê kurd û azadîwaz veng danê Parlomentoyî û selahîyetdaranê dewlete ke nê polîtîkayê asîmîlasyonî ra fek veradê, kurdan û kurdkî nas bikê.

Ganî ziwanê kurdkî bibo ziwanê perwerdeyîye û ziwanê fermî.

Zazakî ke sey Kirmanckî, kirdkî, dimilkî/dimilî/dimbilî zî yena namekerdiş, lehçeyanê kurdkî ra yew a ke mîyanê cografyaya Kurdistanî de qisey bena. Serranê peyênan de semedê Zazakî xebatê standardîzekerdişî yê muhîmî ameyê kerdiş.

Zazakî, hetanî serranê 1980an, ziwanêk bi ekserîyet qiseykerdişî bi. Seba ke zafê mintiqayanê Zazayan de sîstemê perwerdeyî tena bi tirkî, yo, derheqê Zazakî de tersê vîndîbîyayîşî esto. No semed ra Grûba Xebate ya Vateyî serra 1996 de dest bi xebatanê standardîzekerdişî kerd.

Nê xebatan de tam 38 kombîyayîşî ameyî viraştene û nêzdîyê hewtay û çar hûmarî kovara Vateyî vejîyayî. Coka seba standardîzekerdişê kirmanckî di ferhengî zî ameyî weşanayene:

• Ferhengê Tirkî-Kirmanckî (Zazakî)

• Ferhengê Kirmanckî (Zazakî)-Tirkî

Nê ferhengan zî xizmetêko muhîm kerdo: Çekuyê ke fekanê cîya-cîyayan de estê, ameyê pêser ardene û goreyê fekanê standardî ameyê îfade kerdene.

Qaydeyê rastnuştişî yê Zazakî, seba ziwanêk ke hîna teze beno nuşte, zaf muhîm ê. Bi nê qaydeyan, nuştişê ziwanî, wendişê ziwanî û musayîşê ziwanî beno asan.

Çend qaydeyan ra nimûne bidîme:

1. Nameyê miletan û zerfê înan: "kurde", "tirke", "azerî" heme bi herfa hurdîye dest pêkenê.

2. Nameyê mensûbanê dewan, bajaran, mintiqayan: "çewlîgij", "dêrsimij", "pîranij" bi herfa hurdîye dest pêkenê.

3. Herinda 'h' û 'x' de vurîyayiş: Mintiqayan de ferqî estê. Mesela, tayê mintiqa de "heş" û tayê mintiqa de "xeş" vajîyeno. Labelê bi standardkerdişî, formê ke frekans de zaf ê wina standardîze bîyê.

4. Suffîksê "-ik, -ek, -ike, -in": Tayê dewan de "-ik", tayêne de "-eke", tayêne de "-in" şuxulîyeno. Na heterogeneity de standardkerdiş beno muhîm. Mesela, "qijeke/qijek/qijik" formê ke netîceyê standardî de bîyo "qijek".

Rolê Medya û Weşanan de Standardîzekerdiş

Weşananê Zazakî seba standardkerdişî rolêko muhîm kay kenê. Kovara Vateyî tena nê qaydeyê standardî bi hawayêko teorîk nêeşkera kerdo, aynî wext de na kovare de nê qaydeyî ameyê tetbîqkerdene zî.

Tayê weşanxaneyî zî nê standardî ser o xebitîyenê. Mesela, Weşanxaneyê Vateyî, Weşanxaneyê Roşna, Weşanxaneyê Nûbiharî. Nê weşanxaneyan de vejîyayîşê kitaban de nê qaydeyê ke ma ser o qisey kenê ameyê tetbîqkerdene.

Medyaya nuştekî ra teber, medyaya vateyî (qiseykerdişî) de zî standardkerdiş muhîm o. Çunke seba ke ma bieşkîme ziwanê xo bikarnîme, ganî formêko standarde bibê. Radyo, TV û sosyal medya de, xora formê standardî ser o xebitîyayene maneno.

Her çiqas derheqê kirmanckî- Zazakî de tayê fakülteyê ziwanî estê zî, xizmetê muhîm nêkerdê. No problem, kemanîya standardkerdişî de zî aseno.

Labelê serranê peyênan de, tayê kitabê muhîmî ameyê vetene û nê qaydeyan de tetbîqkerdişê ziwanî zaf muhîm o. Standardizasyon, beno sebebê wendişê perwerdeyî zî. Seba ke domananê ma, ganî nê standardî hol bizanî û bikarnî.

Kirmanckî (zazakî) hetê tarixî û kulturî ra ziwanêko dewlemend o. Labelê seba ke bimano, ganî rewşa nuştişê ey standardîze bibo. Standardkerdiş xezînaya ziwanî muhafeze keno, peynîya (dawîya) na xezîneyî ra teber xo bimusalhe keno.

Her ziwanzanayoxo ke Zazakî nusneno ganî nê standardan ser o tercîhan bimusno û înan bikar bîyaro. No, ziwanî rê wayîrvejîyayîş o. Ma ziwanê xo nêwaştene çi fayde dano ma? Xora ma bi ziwanê xo estê, ziwanê ma nîyo, ma çin ê. "Eke ti ziwanê xo vîra bikerî, îdentîteyê xo zî vîra kenî."

No semed ra, ma ganî zafer bixebitîme. Nê xebatan de, muhîmîya standardîzekerdişî xo bi xo eşkera kena.

Sazgeha Cigêrayîşî ya Xosere ya Polîtîk û Stratejîka Komelkî, şîrketê ORCyî, netîceyê cigêrayîşêxo yê eşkera kerd. No anket 30 Bajaranê Girdan de virazîya

Goreyê nê netîceyê cigêrayîşan mîyanê şaredarîyanê qezayanê 30 Bajaranê Girdan de Şaredarîya Peyasî ya Dîyarbekirî tewr şaredarîya serkewte ya.

Na roja taybete; hemşîreyê ke xizmetanê weşîye danê seba yadkerdişê xebatanê înan yê fedakarane, sebirê înan û ercê ke ê danê weşîya merdiman, firsendêko muhîm o.

Tewr verê cû, selahîyetdara Wezaretê Weşîye û Perwerdeyî yê ABD (DYA) Dorothy Sutherland, serra 1953yîne de serekê ê demî Dwight D. Eisenhowerî ra pîya pêvînayîş kerd û teklîf kerd ke serra peyêne ra aşma teşrîna verêne wa sey “Roja Hemsîreyan” bêra îlankerdene. Labelê, o wext no teklîf nêame qebulkerdene.

Serra 1972yîne de zî seba naskerdişê na roja muhîme; tehşebusê amadekerdişê deklarasyonêka fermî ame kerdene û Meclîsê Temsîlkaranê Neteweyîyan rê ame pêşkêşkerdene. La reyna no teklîf nêame qebulkerdene.

Naye ra di serrî pey, Konseyê Hemsîreyanê Mîyanneteweyîyan (ICN), 12ê gulana ke roja bîyayîşê ronayoxa hemşîreyîya moderne Florence Nightingaleye ya, sey “Roja Hemsîreyan a Mîyanneteweyî” îlan kerd. Eynî serre, bi îmzaya Serekê ABD yê ê demî Nixonî qerar amê dayene. Yanî, 12ê gulana 1974î ra heta ewro, Roja Hemşîreyan resmî pîroz (bimbarek) bena.

Bernameyo ke bi arayîye dest pêkerd, mayî û gedeyî yew sifre de ameyî têhet, û pêroyê demê çalakîye de wextê zaf renginî vîyarnayî.

Çarçewaya bernameyî de cayê kayan ke ameyî awankerdene, kayê gedeyan ê tradîsyonelî zî ameyî kaykerdene.

Çalakîyê sey antişê kendîlî, vazdayîşê çiwalî û fek de kiriştişê hakî, may û gedeyan pîya kay kerd.

Pêroyê demê bernameyî de heyacanê gedeyan û keyfweşîya mayan warê çalakîye de kêmî nêbî.

Akerdişê Forumî 12ê Gulane de Salona Alî Emîrîyî de do bêro viraştene. Akerdişî de Hemşaredara ma Serra Bucak, Hemserekê Pêroyî yê DEM Partî Tuncer Bakirhan û Veysi Aktaş do qisey bikerê.

Programê çalakîyan:

12ê GULANE

Pîya: Bernameyê Kultur, Dîyalog û Piştîdayîşî Dr. Selen Akçali, Ekin Çuhadar û Selin Özavcı (Weqfa Kultur û Hunerî ya Îstanbulî) 10:00-12:00 Salona Kombîyayîşî ya Alî Emîrîyî (Şaredarîya Amedî ya Şaristanê Girdî)

Pedagojîya Rexneyî seba Aştîya Komelkîye, Edaletê Sosyalî û Azadîya Kolektîfe Prof. Mario Novelli (Unîversîteya Sussexî), Dr. Birgul Kutan (Unîversîteya Sussexî) & Prof. Fatma Gok (Unîversîteya Bogaziçiyî) (ÎNG-TiR-KUR) AÇR. 09:30-12:30 Salona Kombîyayîşî ya Çand Amedî Qato 4. (Merkezê Kultur û Kongre yê Sezaî Karakoçî)

Bingeyî ra Pîya Pratîkanê Aştîye Berhem Ardene Yasemin Acar (Unîversîteya St Andrewsî), Yasin Duman (Unîversîteya Leuvenî) & Thia Sagherian-Dickey (Unîversîteya Dundeeyî) (ÎNG-TiR-KUR) AÇR. 10:00-15:00 Kitabxaneyê Çand Amedî Qato 4. (Merkezê Kultur û Kongre yê Sezaî Karakoçî)

Kurdî 2.0 - Hîkaye ra ver Bi Tatbîqî, Dewe ra Ver bi Dîaspora: Bi Rayîrê Kayan û Berhemardişê Tedeyîyê Dîjîtalî Musayîşê Kurdkî Cihad İlbaş û Orkun Alp Eginlioglu (KUR) 10:00-15:00 Sumerpark (Odaya Kursî ya 1. ya Serekîya Daîreya Astengdaran)

Plansazî de Çîyê Nedîyaran Eşkera Kerdene: Têkilîya Mîrasê Kulturî yê Bêmaddî yê Kurdan û Mekanê Şaristanî Veysi Altintaş (Unîversîteya Teknîk a Îstanbulî) & Tofan Sunbul (Chalak Events) (KUR-TiR) 10:00-16:00 Merkezê Înovasyonê Gastro yê Odaya Bazirganî û Sanayî ya Amedî

1990an ra heta Ewro: Kurdistan de Koç, Vîr û Cigêrayîşê Pîyaciwîyayîşî Medya Alkan, Vecih Aydogan & Serdar Bayram (Komela Taqîbkerdiş û Cigêrayîşê Koçî ya Mezopotamya) (KUR-TiR) 13:00-17:00 Taxa Îskender Paşayî, Kuçeyê Palûyî, Hûmare 30 Sûr/Amed

Տիգրանակերտի հոգին՝ համեր եւ յուշեր (Canê Amîda: Tam û Vîr) Silva ozyerli Armenkî, Kurdkî, Tirkî 13:00-16:00 Dêra Surp Giragosî

Aştî û Hêvî: Muzîkê Komelkî Beril Sonmez, Taaralp Akar, Ekin Su Birinci (Anatolya Kultur) (TiR-KUR) 14:00-17:00 Komela Hêvîyanê Renginan (Hemverê Qonaxê Cemîl Paşayî)

Dêsê Aştîye yê Gedeyan Nesrin Soydan & Kardelen Balare (Komela Çocukça) (TiR-KUR) 15:00-17:00 Sumerpark (Odaya Dara Sanikan ya Serekîya Daîreya Gedeyan)

Mîzah û Azadî: Bi Huyayîş Sînorê Fikran Keşf Kerdene Aram Dildar & Guli Yakan (KUR) 15:00-17:00 Sumerpark, Salona Nîşandayîşî ya Gedeyan (Qato Erdî)

Futbolê Kuçeyî yo Pêroyî Streetbolzer (ALM-KUR-TiR) 15:00-19:00 Kompleksê Sporî yê Seyrantepeyî (Waro Hûmare 1 yê Şîlbeyî)

Qiseykerdişê Akerdişî yê Forumî Serra Bucak, Tuncer Bakirhan, Veysi Aktaş (KUR-TiR-ÎNG) 17:30-18:30 Şaredarîya Amedî ya Şaristanê Girdî, Salona Kombîyayîşî ya Alî Emîrîyî

Panel 1: Qanûnê Bingeyî û Aştî Sevtap Yokuş, Gurkan Çakiroglu, Ozgur Erol, Fazil Husnu Erdem Moderator: Rûşen Seydaoglu (TiR) 18:45-20:15 Şaredarîya Amedî ya Şaristanê Girdî, Salona Kombîyayîşî ya Alî Emîrîyî

Konsera Ma Music (KUR) 20:30-21:30 Amfîya Sumerparkî

13ê GULANE

Aştî rê Game Eştene: Sûr de Rayîrşîyayîşê Vîrê Kolektîfî Noémi Levy-Aksu & Derya Bozarslan (Merkezê Vîrî) (KUR-TiR-ÎNG) 09:00-15:00 Meydanê Berê Koyî

Pedagojîya Rexneyî seba Aştîya Komelkîye, Edaletê Sosyalî û Azadîya Kolektîfe Prof. Mario Novelli (Unîversîteya Sussexî), Dr. Birgul Kutan (Unîversîteya Sussexî) & Prof. Fatma Gok (Unîversîteya Bogaziçiyî) (ÎNG-TiR-KUR) AÇR. 09:30-12:30 Salona Kombîyayîşî ya Çand Amedî Qato 4. (Merkezê Kultur û Kongre yê Sezaî Karakoçî)

Metodo Bingeyîn ê Cigêrayîşî yê Nîşandayoxanê Aştîya Rojane M. Fernanda Cabezas & Oscar Vargas (Everyday Peace indicators) (ÎNG-TiR-KUR) AÇR. 10:00-14:00 Kitabxaneyê Çand Amedî Qato 4. (Merkezê Kultur û Kongre yê Sezaî Karakoçî)

Metodê Cigêrayîşî seba Aştîya Komelkîye Merkezê Xebatanê Kurdî (TiR) 10:00-17:00 Merkezê Xebatanê Kurdî

Komelo Sîvîlî Prosesê Aştîye Erjneno û Ajandaya Xo Tesbît Keno Ferda Fahrioglu (Unîversîteya OFF), Numan Ariturk (Weqfa Cigêrayîşanê Komelî û Huqûqî) & Atalay Goçer (Komela Cigêrayîşanê Kulturî seba Aştîye) (KUR-TiR) 10:00-17:30 Sumerpark (Odaya Kursî ya 1. ya Serekîya Daîreya Astengdaran)

Atolyeya Heqanê Gedeyan, Gedeyan Reyde Weqfa Koçî û Piştîdayîşê Însanîye (TiR) 13:00-16:00 Weqfa Koçî û Piştîdayîşê Însanîye

Cayê Xo Ra Nêbîyayîş Reyde Pîyaciwîyayîş: Herêma Kurdistanî de Edalet, Agêrayîş û Pêameyîşê Komelkîye Jiyar Aghapouri (Unîversîteya Amerîka ya Kurdistanî), Sangar Salih (Unîversîteya Amerîka ya Kurdistanî) & Dileen Sardar Zuhdi (Unîversîteya Duhokî) 10:00-15:00 Merkezê Înovasyonê Gastro yê DTSO'yî

Bi Qumaşanê Eşteyan Atolyeya Neweraxebitnayîşî Bestami Egi & Selen Dogan (KUR-TiR) 10:30-13:00 Sumerpark (Salona Atolyeya Resîmî)

Aştî û Hêvî: Muzîkê Komelkî Beril Sonmez, Taaralp Akar, Ekin Su Birinci (Anadolu Kultur) (TiR-KUR) 14:00-17:00 Merkezê Ciwanan û Hunerî yê Sûrî

Atolyeya Şaristanê Demokrasîye Liana Erişsever Kaya & Zeynep Su Saral (Weqfa Hrant Dinkî) (TiR) 14:00-18:30 Sumerpark (Merkezê Ciwananê Dîjîtalî)

Mîzah û Azadî: Bi Huyayîş Sînorê Fikran Keşf Kerdene Aram Dildar & Guli Yakan (KUR) 15:00-17:00 Sumerpark, Salona Nîşandayîşî ya Gedeyan (Qato Erdî)

Futbolê Kuçeyî yo Pêroyî Streetbolzer (ALM-KUR-TiR) 15:00-19:00 Kompleksê Sporî yê Seyrantepeyî (Waro Hûmare 1 yê Şîlbeyî)

Cigêrayîşê Edaletî de Nîşandayîşê Fîlman - "YÎBO" Rejîsorî: Şukran Demir & ozgur unal Sînebîr (KUR-TiR) Nîşandayîş: 17:00-17:50 Qiseykerdiş: 18:00-18:45 Çand Amed, Salona Sînemayî Qato Erdî (Merkezê Kultur û Kongre yê Sezaî Karakoçî)

Panel 2: Rojhelato Mîyanên û Aştî Hamit Bozarslan, Cengiz Çandar, Arzu Yilmaz Moderator: Yuksel Genç (TiR) 18:30-20:00 Salona Kombîyayîşî ya Alî Emîrîyî (Şaredarîya Amedî ya Şaristanê Girdî)

Beden, Hêz û Razîbîyayîş: Bi Hereketê Travma-Hesas û Yogayî Otorîteyanê Nedîyaran Mişewre Kerdene Meral Atan Çuban (TiR) 18:30-20:00 Çand Amed, Salona Provayî Qato Erdî (Merkezê Kultur û Kongre yê Sezaî Karakoçî)

Jîn Tîyatroya Şaristanî ya Amedî (KUR) Kay: 19:00-20:00 Qiseykerdiş: 20:00-21:00 Çand Amed

Cigêrayîşê Edaletî de Nîşandayîşê Fîlman - "Dargeçit" Rejîsorî: Berke Baş & Esra Kiliç Sînebîr (KUR-TiR) Nîşandayîş: 19:00-20:30 Qiseykerdiş: 20:30-21:15 Çand Amed, Salona Sînemayî Qato Erdî (Merkezê Kultur û Kongre yê Sezaî Karakoçî)

14ê GULANE

Panarşîya Ekolojîke û Rêxistinbîyayîşê Komelî Lorenzo Nava & Johana Pytlickova (Rescogita OU) (ÎNG-TiR) AÇR. 09:00-16:00 Dibistana Îklîmî ya Agroekolojî (Serekîya Daîreya Vurîyayîşê Îklîmî û Sifir Eşteyî)

Metodo Bingeyîn ê Cigêrayîşî yê Nîşandayoxanê Aştîya Rojane M. Fernanda Cabezas & Oscar Vargas (Everyday Peace indicators) (ÎNG-TiR-KUR) AÇR. 10:00-14:00 Kitabxaneyê Çand Amedî Qato 4. (Merkezê Kultur û Kongre yê Sezaî Karakoçî)

Mabênê Înkarî û Naskerdişî de: Awankerdişê Aştîye de Rolê Mişewreyî yê Vîrî Hawraman Karim (Unîversîteya Silêmanîye & Unîversîteya Helebceyî) (KUR) 10:00-14:00 Salona Kombîyayîşî ya Çand Amedî Qato 4. (Merkezê Kultur û Kongre yê Sezaî Karakoçî)

Pedagojîya Vera Nîjadperestîye Nil Delahaye & Şinda Bariş (BoMoVu-Komela Sporî û Hereketê Bedenî seba Xurtkerdişê Sosyalî) (TiR) 10:00-14:00 Sumerpark (Salona Kombîyayîşî ya GABBî)

Awanbîyayîş û Averşîyayîşê Termînolojî û Vîrê Muzîkê Kurdî û Cinîyan Ser o Deynê Muzîkê Kurdî Zeynep Yaş & Serdar Canan (KUR) 10:00-14:00 Qonaxê Cemîl Paşayî

Metodê Cigêrayîşî Seba Aştîya Komelkîye Merkezê Xebatanê Kurdî (TiR) 10:00-17:00 Merkezê Xebatanê Kurdî

Yew Taxe Senî Qisey Bena? Atolyeya Rayîrşîyayîşê Vîrî û Kolajî İpek Mayis Oguz & Liana Erişsever Kaya (Weqfa Hrant Dinkî) (TiR) 10:30-16:45 Sumerpark (Odaya Kursî ya 1. ya Serekîya Daîreya Astengdaran)

Şîdeto Nedîyar: Refleksê Şîdetê Kulturî yê Kulturê Kurdan ser o Saliha Ayata & Zeynep Turkut (KASED) (KUR) 13:00-17:00 Çand Amed, Salona Provayî Qato Erdî (Merkezê Kultur û Kongre yê Sezaî Karakoçî)

Rojnamegerîya Aştîye Selman Çiçek (Komela Rojnamegeranê Dîcle Firatî) & Roza Metina (Komela Rojnamegeranê Cinîyan ê Mezopotamya) (KUR-TiR) 13:00-17:00 Salona Kombîyayîşî ya Konseyê Şaristanî

Mîzah û Azadî: Bi Huyayîş Sînorê Fikran Keşf Kerdene Aram Dildar & Guli Yakan (KUR) 15:00-17:00 Sumerpark, Salona Nîşandayîşî ya Gedeyan (Qato Erdî)

Cigêrayîşê Edaletî de Nîşandayîşê Fîlman - "Bîr" Rejîsor: Veysî Altay Sînebîr (KUR-TiR) Nîşandayîş: 15:00-16:00 Qiseykerdiş: 16:15-17:00 Çand Amed, Salona Sînemayî Qato Erdî (Merkezê Kultur û Kongre yê Sezaî Karakoçî)

Futbolê Kuçeyî yo Pêroyî Streetbolzer (ALM-KUR-TiR) 15:00-19:00 Kompleksê Sporî yê Seyrantepeyî (Waro Hûmare 1 yê Şîlbeyî)

Cigêrayîşê Edaletî de Nîşandayîşê Fîlman - "Vartinîs" Rejîsor: Omer Biçer Sînebîr (KUR-TiR) Nîşandayîş: 17:00-18:00 Qiseykerdiş: 18:15-19:00 Çand Amed, Salona Sînemayî Qato Erdî (Merkezê Kultur û Kongre yê Sezaî Karakoçî)

Cigêrayîşê Edaletî de Nîşandayîşê Fîlman - "Yerli Yurtsuz" Rejîsor: Riza Oylum Sînebîr (KUR-TiR) Nîşandayîş: 19:00-20:05 Qiseykerdiş: 20:15-21:00 Çand Amed, Salona Sînemayî Qato Erdî (Merkezê Kultur û Kongre yê Sezaî Karakoçî)

15ê GULANE

Metodo Bingeyîn ê Cigêrayîşî yê Nîşandayoxanê Aştîya Rojane M. Fernanda Cabezas & Oscar Vargas (Everyday Peace indicators) (ÎNG-TiR-KUR) AÇR. 10:00-14:00 Kitabxaneyê Çand Amedî Qato 4. (Merkezê Kultur û Kongre yê Sezaî Karakoçî)

Têkilîya Hesase yê Cinsîyetê Komelkî û Çareserkerdişê Pêkewtişî Prof. Ayşe Betul Çelik & Av. Birsen Atakan (Torra Mîyankare ya Cinîyan a Behrê Sipî) (TiR) 10:00-16:00 Sumerpark (Salona Kombîyayîşî ya GABB'î)

Panel 3: Ziwanê Dayîke û Aştî

• Beyannameyê Heqê Ziwanî yê Unîversalî yê Bestoxî (CiEMEN)
• Di Pêvajoyên Aştiyê de Rêbazên Bidestxistina Statu û Mafên Zimanî (ENSTÎTUYA KURDÎ - AMED)
• Rayîr û Metodê Ganîkerdişê Ziwanan ke Binê Tehluke de yê (MED-DER) (ÎSP-ÎNG-KUR-TiR) AÇR. 10:00-17:00 Salona Kombîyayîşî ya Çand Amedî Qato 4. (Merkezê Kultur û Kongre yê Sezaî Karakoçî)

Dekolonîzasyonê Aştîye Mustafa Zengin (KUR) 10:00-15:00 Sumerpark (Odaya Kursî ya 1. ya Serekîya Daîreya Astengdaran)

Jineolojî ra Azadî û Aştîye ra Ewnîyayene Rojda Yildiz, Figen Aras & Ayşegul Ayaz (Kovara Jineolojî) (KUR-TiR) 10:00-14:00 Qonaxê Cemîl Paşayî

Vîrê Komelkî û Halê Psîkolojîkî yê Weşî: Vîrardene, Weşbîyayene û Pîya Xurtbîyayene Serhat Akbaş, H. Laleş ongun & M. Goran Korkmaz (DER-MEZ) (KUR-TiR) 10:00-15:00 Merkezê Înovasyonê Gastro yê DTSOyî

Metodê Cigêrayîşî seba Aştîya Komelkîye Merkezê Xebatanê Kurdî (TiR) 10:00-17:00 Merkezê Xebatanê Kurdî

Atolyeya Ziwanê Pêroyî Liana Erişsever Kaya & Zeynep Su Saral (Weqfa Hrant Dinkî) (TiR) 13:00-17:00 Sumerpark (Odaya Kursî ya 2. ya Serekîya Daîreya Astengdaran)

Cigêrayîşê Edaletî de Nîşandayîşê Fîlman - "Gorunur Gorunmez" Rejîsorî: Firat Yucel, Erhan ors, Hakan Bozyurt, Can Memiş, Sibil Çekmen, Nadir Sonmez, Serra Akcan, û Belit Sag Sînebîr (KUR-TiR) Nîşandayîş: 17:00 Qiseykerdiş: Badê Fîlmî Çand Amed

Cigêrayîşê Edaletî de Nîşandayîşê Fîlman - "Hey Hawar" Rejîsorî: Amed Dara & Caner Dara Sînebîr (KUR-TiR) Nîşandayîş: 15:00-15:30 Qiseykerdiş: 15:45-16:30 Çand Amed

Mîzah û Azadî: Bi Huyayîş Sînorê Fikran Keşf Kerdene Aram Dildar & Guli Yakan (KUR) 15:00-17:00 Sumerpark, Salona Nîşandayîşî ya Gedeyan (Qato Erdî)

Komelan de Badê Pêkewtişî Xizmetê Sosyalî Adem Kiliç, M. Zeydin Duran & A. Latif Meşe (Komela Pisporanê Xizmetê Sosyalî) (TiR) 15:00-19:00 Çand Amed, Dersxaneyo Hûmare 1 (Merkezê Kultur û Kongre yê Sezaî Karakoçî)

Panel 4: Seypênêbîyayîşê Strukturî ra heta Kontrolê Sîyasî: Çarçewaya Meseleya Kurdî de Îdeolojîya Feqîrîye Ozgur Amed, Semiha Ari, Şerif Camci Moderatore: Nihal Bozhan ozbek (TiR) 18:30-20:00 Salona Kombîyayîşî ya Alî Emîrîyî (Şaredarîya Amedî ya Şaristanê Girdî)

16 GULANE

Têkilîya Hesase yê Cinsîyetê Komelkî û Çareserkerdişê Pêkewtişî Prof. Ayşe Betul Çelik & Av. Birsen Atakan (Tora Mîyancîyê Cinîyan a Behra Spîye) (TiR) 10:00-12:30 Sumerpark (Salona Kombîyayîşî ya GABBî)

Bingeyî ra Pîya Pratîkanê Aştîye Berhem Ardene Yasemin Acar (Unîversîteya St Andrewsî), Yasin Duman (Unîversîteya Leuvenî) & Thia Sagherian-Dickey (Unîversîteya Dundeeyî) (ÎNG-TiR-KUR) AÇR. 10:00-15:00 Kitabxaneyê Çand Amedî Qato 4. (Merkezê Kultur û Kongre yê Sezaî Karakoçî)

Estetîkê Xoverdayîşê Rojaneyî: Psîkolojîya Berxwedanî û Huner Merve Kurt (Unîversîteya Dundeeyî) & Şeyma Çeliksoydan (Şêwirmendîya Psîkolojîke ya Kuarî) (TiR) 10:00-15:00 Sumerpark (Salona Atolyeyî ya Konseyê Şaristanî, Qato Corî)

Çarçewaya Seypêyîya Komelkî û Cuya Ekolojîke de Xebitnayîşê Bîsîkletan Çilem Akkaya & Seda Ezgi Bulak (Grûba Bîsîkletan a Cinîyan a Amedî) 10:00-15:00 Çand Amed, Salona Provayî Qato Erdî (Merkezê Kultur û Kongre yê Sezaî Karakoçî)

Şaristanî Reyde Aştî: Mekan, Vîr û Heqê Pêroyî Şilan Mizrak, Rûşen Tayfun, Huseyin Çiya Bekirogullari & Dicle Akin (Şûbeyê Amedî yê Odaya Mîmaran) (KUR-TiR) 10:00-16:00 Salona Kombîyayîşî ya Çand Amedî Qato 4. (Merkezê Kultur û Kongre yê Sezaî Karakoçî)

Edaletê Awe û Girêya Awe-Enerjîye: Hewza Dîcle-Firatî de Cigêrayîşê Çareyê Citkarîye û Herêmkîyî Prof. Dr. Beyza ustun û Dr. Adnan Mirhanoglu (TiR) 13:00 Merkezê Înovasyonê Gastro yê DTSOyî

Rayîrê Awankerdişê Aştîye de Sîyasetê Demokratîkî de Rolê Ciwanîye Rezan Kaganarslan (KUR-TiR) 10:00- Komela Kultur û Hunerî ya Amargîyî

Perspektîfê Ciwanîye ra Aştî Ozgur unal, Şukran Demir, Yasemin Soydan, Zilan Turgut & Xemgin Yusuf Gorucu (Tora Vîrê Ciwanan) (TiR-KUR) 10:00-16:00 Sumerpark (Odaya Kursî ya 2. ya Serekîya Daîreya Astengdaran)

Wero Ekolojîk û Awanbîyayîşê Adetanê Werdê Biweşîye yê Gedeyan Dîyetîsyena Pispore Dicle Dilan Salman (TiR) 11:00-16:00 Sumerpark (Odaya Kursî ya 1. ya Serekîya Daîreya Astengdaran)

Nîşandayîşê Stand Up - Mîzah û Azadî: Bi Huyayîş Sînorê Fikran Keşf Kerdene (KUR) 15:30-16:30 Çand Amed, Salona Tîyatroyî (Merkezê Kultur û Kongre yê Sezaî Karakoçî)

Panel 5: Bi Hunerî Awankerdişê Ziwanê Aştîye: Astengî, Îmkanî û Tehayyulî Rûgeş Kirici (Moderator), Sureyya Karacabey, Julide Kural, Ezel Akay, Şêrko Kanîwar (TiR) 17:00-18:30 Salona Kombîyayîşî ya Alî Emîrîyî

Qiseykerdişê Qedênayîşî yê Forumî Dogan Hatun, Tulay Hatimogullari, Julide Kural (KUR-TiR-ÎNG) 19:00-19:45 Salona Kombîyayîşî ya Alî Emîrîyî (Şaredarîya Amedî ya Şaristanê Girdî)

Vengê Vîrî: Muzîkê Kurd, Bask, Îrlanda û Calabrîa de Yas, Xoverdayîş û Hêvî Suna Alan, Serdar Canan, Ed Emery, Danilo Gato (û ekîba ey), La Basu & Nerea Quincoces (KUR) 20:00-21:30 Qonaxê Cemîl Paşayî

Mont û têlefonê ey kişta çemî de ameyî vînayîş

Heftêyêk o ke 229 kesî mîyanê xebatanê gêrayişî de bî. Mont, cîidan û telefonê Kûtbattîn Kêskînî kişta çemê Solaxanî de ameyî vînayîş. Ekîban na mîntîqa de xebatê xo hîra kerd û peynî de meyîtê Kêskînî dî.

Dîma ke ekîban û savcîyî uca de cîgêrayiş kerd, meyîtê Keskînî seba otopsîyî wedarîya morgê nêweşxane.

Rayberanê têgêrayîşê şorişgêrî yê Tirkîya ra Denîz Gezmîş, Huseyîn Înan û Yusuf Aslan, serra 54îne ya qetilbîyayîşê xo de zaf bajaran de ameyî yad kerdene.

Teşkîlatê EMEPî yê Bajarê Dêrsimî zî merasîmê yadkerdişî viraşt. Yadkerdişo ke Parlamentera DEM Partî ya Dêrsimî Ayten Kordu û temsîlkaranê partîyanê sîyasîyan û rêxistinanê demokratîkan zî beşdarê ci bîyî, bînaya EMEPî ya bajarî ra ver bi Meydanê Seyîd Rizayî rayşîyayîş ame viraştene.

Rayşîyayîşo ke tede pankarta “Wa bîwîyo şoriş û sosyalîzm” ameybî akerdene de; sloganê “Yusuf, Huseyîn, Denîz; têkoşînê ma dewam keno, do dewam biko”, “Qatil ABD, Rojhelatê Mîyanênî ra def bo” û “Emperyalîstî, hemkarî; Fîloyê 6inî xo vîr ra mekerê” ameyî berz kerdene.

Şikdarî ê kesê ke tewr nêzdî yê

Goreyê daneyan, 5 cinîyî hetê camêrdan ra ke înan nas kenê, yew cinî hetê zamayê xo ra, 8 cinîyî hetê camêrdan ra ke înan reyde zewicîyayê, 4 cinîyî hetê domananê xo ra, cinîyêk hetê camêrdêkî ra ke nas nêkena, cinîyêk hetê camêrdekî ra ke nasnameyê ey nêameyo eşkerakerdene, 5 cinîyî hetê camêrdan ra ke verê cû yewbînan ra cîya bîyê, cinîyêk hetê pîyê xo ra, 2 cinîyî hetê camêrdan ra ke pîya ciwîyenê, ameyê qetilkerdene.

Goreyê Şaristanan

Goreyê daneyanê şaristanan, Stenbol de 7, Mugla, Bursa, Çanakkale, Îzmîr, Anqara de 2 cinîyî, Erdexan, Mêrsîn, Samsun, Hatay, Dîlok, Mereş, Erzirom, Edene de cinîyêk ameyê qetilkerdene.