Ewro demokrasî, yew sîstemî ra zêdeyêr bîya sey yew bawerîye. Ey rexnekerdiş hema hema seba tayê kesan guneyêka pîl a. Labelê şima çi mana danê ci bidê, na rewşe demokrasî rînd nêkena. Her kes vano demokrasî "vengê şarî" yo, labelê no sîstem zafê cayan de vengê şarî nê, "vengê xapênayîşî" yo.

Vatişê Zafaneyî!

Demokrasî teorî de îdarekerdişê şarî bi xo yo. Labelê no proses wina şino: Şar yew grûba ke zafaneyî temsîl kena, weçînena û na grûbe seba înan qanûnan vejêna. Coka demokrasî rayîrê aqil û raştîye nê, rayîrê zafaneyî yo. Seke Arîstotelesî vat: Zafaneyî heqdar nê, tena zafaneyî ya. Na rewşe zî sîyasetê demokrasîyî çarnena ra yew tîyatroyê populîzmî. Kesê ke zanaye yê nê, êyê ke populer ê, yenê benê serok, serokomar, parlamenter ûsn.

Weçînayîş!

Eserê demokrasîyo tewr pîl weçînayîş o, labelê no zî azadîya weçînayîşî ra zêdeyêr yew îlûzyon o. Şarî wina hesabneno ke kamî biwazo, ey weçîneno; labelê demokrasî şarî mîyanê çend alternatîfanê bellîyan de mecburê yewî kena û na rewşe zî sey azadîye mojneno.

Bêedaletîya seyyewbînî!

Ez şima ra pers kena:
Kesê zanaye û nezanî benê yew?
Raşt û çewt benê yew?
Belê, goreyê demokrasî ra benê. Demokrasî de reyê zana û nezanî yew o. Qîymetê raşt û çewtî çin o, qîymetê zaf û tayî esto. Na rewşe zî cayê raştî û exlaqî dana cehalet û xirabîye. Qîrayîşê exlaq û raştîye, mîyanê "vengê xapênayîşî" de, mîyanê zuran û bêexlaqîye de vindî beno, şino.

Azadî!

Demokrasî herçiqas vajo "azadî" zî, bi rastî azadîye çin a; herinda azadîye de waştişê serokan esto. Eke vatişê to serok û qanûnanê înan rê munasîb o, o wext problem çin o. Labelê eke serok vatişê to ra memnun nêo û fîkrê to seba qanûnanê înan yew tehluke yo, o wext Homa alîkarîya to bikero.

Peynî

Redkerdişê demokrasîye, waştişê monarşîye nîyo. Bi fikrê mi, waştişê demokrasîye, waştişê dîktatorîye yo. Azadîye weçînayîşî de nê, exlaqî de nimite ya. Raştîye vatişê zafaneyî de nê, heq û edaletî de nimite ya. Rayîrê merdimanê cahîl, zalim û bêexlaqan her wext cîya yê.

Belkî tayê şima wina fîkîrîyenê: "Temam, ewro demokrasîyê ke ma vînenê xirab ê, labelê no sûcê demokrasîye nê, sûcê şarî yo, çimkî demokrasîya raşte wina nîya." Eke şima wina fîkîrîyenê, ez vaja ke no fîkrê şima bi serran o xelet o. Çimkî qanûnê demokrasîye hetê merdiman ra yenê viraştene. Yanî, kam grûb ke îqtîdar de ya, a grûbe qanûnan ser o senî biwazo, winî hukim kena. Welat bi welat qanûnî bedelîyenê.

Coka şima nêeşkenê vajê "demokrasî wina nîya". Heta nika zalim û cahîlan nê qanûnî bellî kerdê, ez vana qey ewro ra pey zî do wina bibo. Cahîlî û zalimî nêqedîyenê. Coka, her wext seba yewna xirabîye hezîr bibê.

Öcalan do heyet de ca bigêro

Mehmet Uçumî îzah kerd ke Abdullah Öcalan do Heyetê Caverdişê sîlehan de ca bigîro û derheqê minaqeşeyanê serê bano ke Îmraliyî de ameyo viraştiş zî wina va: “Ban girêdayeyê zindanî yo. Seba ke Abdullah Öcalan proses de rolê xo hîna weş bîyaro ca, no ban ame viraştiş. Proseso ke Öcalanî reyde yeno ramitiş dîyalog ser o yo. Kamî rêxistine viraşta wa o fesix biko. Seba aye zî viraştişê nê banî îmtiyaz nîyo, seba caardişê wezîfeyê ey lazimîyêk bi.”

Mehmet Uçumî da zanayîş ke raporê MGKyî do teşrîna verêne yan zî teşrîna peyêne de bêro eşkerakerdiş û va: “Pawîyeno ke raporê MGKyî do bireso teşrîna verêne. Teqwîm goreyê seha bêro safîkerdiş. Heyetê Caverdişê sîlehan binê koordînasyonê Serekwekîlê Serekkomarî Cevdet Yılmazî de ameyo ronayîş, do verê verî peynîya estbîyayîşê rêxistine tespît bikero û dima zî teslîmbîyayîşê çekan ser o cigêrayîş biko. Heyet do raporê xo pêşkêşê MGKyî biko; dima ke qerar Rojnameyo Fermî de ame îlankerdiş seba endamanê PKKyî prosesê muracaetî yo 6 aşman dest pêkeno.”

Heto bîn ra Mehmet Uçumî da zanayene ke weçînayîşê serekkomarîye do 16ê nîsana 2028î de bêro kerdene û Erdogan do reya peyêne bibo namzed.

Çalakîyan de ke mîyanê hewteyî de her roje mabênê saetanê 07.00-09.00 de yenê organîzekerdene, hemwelatîyan rê egzersîzê ke rê emr û rewşa înan a fîzîkî munasîb a, yenê kerdene. Bernameyo ke xebatê germbîyayîş, elastîkî, hemsengî, koordînasyon û hêzî tede ca gênê, seba beşdarîya hemwelatîyanê emr û sewîyeyanê fîzîkîyan ê cîyayan akerde yeno domnayene.

‘Amancê ma no yo ke ê biweşî hîna zêde dest bi roje bikerê’

Mîne Avşar ke Parka Anitî de ke qezaya Yenîşehîrî de yo, hemwelatîyan rê perwerdekarîye kena, dîyar kerd ke xebatî bi no hewa yenê kerdene ke hemwelatîyê her emrî bieşkê goreyê sewîyeya xo spor bikerê. Avşar vat: “Mîyanê hewteyî de her roje serê sibayî mabênê saetanê 07.00 û 09.00 de ma spor kenê. Amancê ma no yo ke hemwelatîyê ma yê tîyayî biweşî û enerjîya hîna zêde dest bi roje bikerê. Ma xebatanê germbîyayîş, elastîkî, hemsengî, koordînasyon û hêzî kenê ke emr û rewşa înan a fîzîkî munasîb a. Ma xebatanê xo bi hewayêko ke her kes û sewîye rê munasîb o dewam kenê û bala xo danê ke herkes goreyê sewîyeya xo hereket bikero.”

‘Xebatê ma pêroyê serre de dewam kenê’

Avşar îfade kerd ke beşdarîya biserûbere ya hemwelatîyan a çalakîyan înan zî şa kena û vat: “Çîyanê tewr muhîman ra yew zî seba ma zî no yo ke hemwelatî xebatanê ma ra zaf memnûn ê. Ê her serê sibayî bi waştişêko gird yenê tîya û sporê serê sibayî sey parçeyêkê rutînê xo yê rojaneyî vînenê, ma zî şa û motîve keno. Xebatê ma pêroyê serre de dewam kenê. Hûmara beşdaranê ma zî zaf berz a.”

‘Wexto ke ma yenê tîya moral gênê’

Selma Reşîtoglu ke beşdarê sporê serê sibayî bena, va ke çalakîyî hem hetê fîzîkî hem zî hetê komelkî ra piştî danê înan. Reşîtoglu vat: “Ma zaf şa benê ke ma yenê tîya û spor kenê. Ma zaf memnûn ê ke ma embazanê xo reyde mîyanê şayî, hurmet û herkerdişî de, keskîye mîyan de spor kenê. Ma tîya hetê têkilîyanê keye û embazîye ra her çîyî ra nimûne gênê. Wexto ke ma nêyenê tîya, ma zaf teng benê. Wexto ke ma yenê tîya, moral gênê, ma hîna enerjîk benê.”

Reşîtoglu dîyar kerd ke ê badê çalakîyanê sporî rayîr şinê û vat: “Ma serê sibayî saete 07.00 de yenê, 07.30 de dest bi sporî kenê. Naye ra teber ma 2-3 saetî rayîr şinê. Coka ma zaf şa yê. Ma wazenê ke hertim wina bo.”

‘Hem ruhê ma rê hem zî bedenê ma rê rind yeno’

Roza Bagca zî ke bi hewayo biserûber beşdarê sporê serê sibayî bena, îfade kerd ke çalakîyî hem bedenê aye rê hem zî ruhê aye rê rind yenê. Bagca vat: “Ez bi hewayo biserûber yena tîya. Embazê tîyayî zaf rind ê, mamostaya ma rind a. Ma bi hewayo biserûber egzersîz kenê. No hem ruhê ma rê hem zî bedenê ma rê rind yeno; ma şîfa vînenê. Ma naye ra memnûn ê, ma herkesî rê sipas kenê.”

Kulubê Amedsporî derheqê futbobazanê xo de va: "Ma kaykeranê xo yê ke dewetnameyê mîllî girewto rê serkewtiş wazenê."

Futbobazê Amedsporî yê ke taximanê mîllîyan rê ameyî dewetkerdene nê yê:

· Alban Lafont: Sahîlê Diranê Fîlî

· Lumbardh Dellova: Kosova

· Ermal Krasniqi: Kosova

· Rayan Raveloson: Madagaskar

· Rayan Lutin: Komorlar

· Amadou Cisse: Gîne

Demo ke remêne xo kişt

Xeberdayîşî ser o polîs û ekîbê Weşîye yê Servîsê Acîlî yê 112yî sewqê cayê hedîseyî bîy. Keso hêrişker gama ke ekîbî dîy, bi wesayîtî ver bi hetê Teyaragehî rema. Şexso ke fehm kerd do bêro tepiştiş, bi sîlehê xo xo kişt.

Teqîb û kontrolan ra dima, cenazeyê her di kesan zî seba karê otopsî wedarîyay Dezgehê Tibê Edlîyî. Polîsan derheqê serebûtî de tehqîqat da dest pêkerdene.

Nê kesan ra yew zî mesulê JÎTEMî yê Qoserî, qatilê 22 kurdan û berpirsîyarê vênayîş û vînîkerdişê dewanê Qoser û Dêrikî Hasan Atîlla Uğur o. Goreyê agahîyanê ke ameyî girewtene; Hasan Atîlla Uğur Qibris de yo û hema nêameyo tepiştene.

Vayîya mazotî Amed de bî 103.01 lîra, Riha de bî 102 lîra, Wan de bî 103 lîra. Sewbîna vaya benzînî zî dewrê 82 lîrayan a.

Na vayîya zêde yê benzîn û mazotî ameya kerdene, do heme hetanê xo ra tesîrê ekonomî, vayîya xida, şîyayîş û ameyîşan bikero

Messîyo ke tewr peyên Kupaya Şampîyonan berz kerd, pîya bi 48 kupayanê xo, unwanê xo yê kaykerê ke tarîx de tewr zaf kupayî gîrewtî dewam kerd.

Kişta Messî de, starê Portekîzî Cristiano Ronaldo yo ke serranê 2000an de mîyanê futbolê dinya de rayber bi zî kariyerê xo de pêro pîya 35 kupayî gîrewtî.

Kupayê ke ey bi formayanê Arjantîn, Barcelona, PSG û Inter Miami gîrewtî

Starê futbolî yê Arjantînî, kariyerê xo de bi formayanê Barcelona, Paris Saint-Germain û Inter Miami yê ke tede kay kerd, 42 kupayî gîrewtî.

Messi pîya bi Taxımê Millî yê Arjantînî 6 reyî û kariyerê xo ya klub û taximê millî de pêro pîya 48 kupayî gîrewtî.

Kupayê ke Messî mîyanê klubanê xo û taximê millî de gîrewtî wina yê:

Taxımê Millî yê Arjantînî (6 Kupayî)

· Kupaya Dinya ya FIFA: 1

· Copa America: 2

· Finalissima: 1

· Olimpîyat: 1

· Kupaya Dinya ya FIFA U-20: 1

Barcelona (35 Kupayî)

· Şampîyonîya La Liga: 10

· Kupaya Qralî ya Îspanya (Copa del Rey): 7

· Kupaya Super ya Îspanya: 8

· Lîgê Şampîyonan yê UEFA: 4

· Kupaya Super ya UEFA: 3

· Kupaya Dinya ya Klubanê FIFA: 3

Paris Saint-Germain (3 Kupayî)

· Şampîyonîya Ligue 1: 2

· Kupaya Super ya Fransa: 1

Inter Miami (4 Kupayî)

· Kupaya Lîgî: 1

· Kupaya Şelpa Alîgiran ya MLS: 1

· Kupaya MLS: 1

· Kupaya Şampîyonan ya CONCACAF: 1

Amed de nê rojanê peyênan ê aşma êlûle de pîya bi germo berz yo ke tesîrdar bi, hûmara nêweşê ke bi şîkayetê dişdare muraceatê Nêweşxaneyê Perwerde û Cigêrayîşî yê Gazi Yaşargilî yê Dîyarbekirî kerdî zêde bîye. Welatîyê ke bi şîkayetê dejê sereyî, germiya berze û bêqewetîye muraceatê servîsanê acîlî kenê, bitaybetî seatanê şanî de rêzê dergî virazenê. Nêweşxaneyanê bajarî de mîyanê servîsanê acîlî yê domanan de qerebalîxîye est a, heto bîn ra servîsanê acîlî yê pîlan de zî bi seyan nêweşî seba tedawîbîyayîşî rêze de pawenê.

Seba yew doktorî saete de 100 nêweşî

Qerebalîxîya mîyanê nêweşxaneyan, barê xebata xebatkerdanê weşîye zî zaf kerd. Doktorêko ke servîsanê acîlî de gureyeno, saete de nêzdîyê 100 nêweşî rê ewnîyeno. Kişta nê qerebalîxîye de, yew meseleya tewr girane ya ke nêweşî ri bi ri benê zî, serûm nêvênayîş o.

Nêweşî serûmî nêvênenê

Nêweşê ke Zazakî Newsî rê qisey kerdî, vatî ke ê diştare zaf giran ravêrenê, labelê semedo ke nêweşxane de serûm çin o, tedawîya serûmî nêbena.

Goreyê agahîyanê ke nêweşî dayî, doktoran vat ke semedo ke serûmî kêm ê, seba nêweşê normalî nêşenê bişuxulnî, serûmî tena seba cinîyanê diganan yenê şuxulnayene. Seba nêweşê ke tedawîya serûmî nêbena zî goreyê halê înan, derzî yenê kerdene û dima bi nuştişê dermanan yenê şawitene keyeyanê xo.

Na xebere bi destekê madî yê Sefaretxaneyê Almanya yê Anqara, çarçeweya 'Projeyê Xurtkerdişê Dezgehanê Medyaya Herêmî yê bi Wasitaya Mentorîya Mîyanneteweyîye û Vurnayîşê Dîjîtalî' de ameya amadekerdene, mesuldarîya muhtewayî aîdê dezgehê ma ya."

Goreyê programê TFFyî, Amedspor hefteyê 7inî de taximê Anqara Gençlerbirliği rê beno mêman. Maçê mîyanê Gençlerbirliği û Amedsporî do 10ê teşrîna verêne roja şemeyî saeta 13.30 de Stadyumê Eryamanî de bêro kaykerdiş.

Amedspor hewteyo verên keyeyê xo de vera Başakşehîrî 5-0 serkewtbi û nika lige de peyê Beşîktaşî de rêza diyîne de ca gêno.

Şima eşkenê hesabo newe yê Instagramî ‘ajansa_welat_5’ taqîb bikerê.

Bi helîkopterî wedarîya nêweşxane

Gülbeddin P.yo ke cayê serebûtî de mudaxeleyo verên ame kerdene, bi helîkopterî sewqê Nêweşxaneyê Dewlete yê Dêrsimî bi.

Seba zelalkerdişê sebebê serebûtî tehqîqat ame destpêkerdene û ame musayene ke îhtîmalê xokiştişî zî yeno ercnayene.

Verênan vato ke “Wext, dermano tewr pîl o.” Her çiqas vatişê verênan ser o çend hezar serrî û çaxî derbaz bîyê zî la ancî cayê xo gênê. Ma zî nê çaxî de pêro vatişanê kal û pîranê xo kenê tecrube û cuya xo rê dewam kenê.

Gelo kal û pîranê ma çira wina vato? Înan seba dejê eşqî, dejê nêweşî, yan dejê mergêk... Gelo dejê hêvîyêke ra? Her çî sebeb ra vato la rastîyê xo de zî merdim nê çî ciwîyeno û vîneno. Wextî dir vîneno ke o baro giran ke kûrayîyê çiqas zêde bo zî sey awa ke herikyena, sey pelê dare ke vayî de pereno, wina şenik vîyarneno. Ti ewnîyena ke o baro ke paşta to çewt kerdibî, sereyê to dejnabî, bi wextî dir tesîrê xo vînî kerdo. Belkî zî “mana” bixo ê barî hende giran kena. Wexto ke a mana vînî bibo û wext zî merdimî dir hemraytî bikero, tu giranî êdî nêmaneno. Yanî beno ke sirrê “wextî” vindîbîyayîşê “mana” yo. Çike merdim xo rê îmgeyêk awan keno û her wext ê îmgeyî de çîyêko newe kifş keno. Yanî goreyê zerrî û hişê xo fesilneno. La wexto o fesilnayîş çewt şî, yan zî manaya ke to bar kerdibî, sey ci nêvejîya, pêro efsûnîyê xo şino. Helbet no hende lez nêbeno. Çewtbîyayîşê ci senî ke wextî dir xo dano teber, dejê xo zî wextî dir vînî keno.

Nê ser o dermanbîyayîşê wextî zî her merdimî de cîya yo. Tayê xo belkî rojêke de rastê dermanê xo yenê, tayê xo bi aşman û tayê xo zî belkî serran ancax rast yenê. La çîyêk qetî est o ke merdim ver bi başî şino. Na babete de darî û însanî zaf şibyenê sey yewbînan. Darî zî prosesê wextî ra derbaz benê û însanî zî. Darî ver bi payîzî pelanê xo rijnenê, zimistanî benê wuşk û ver bi wisarî ancî newe ra yenê dinya, şax danê, pêro heybetê xo mojnenê ra. Însanî zî wina yê. Vayêk xurtî dir pêro pelê înan rijinê, badê benê wuşk, xo bêderman û bêhevî hîs kenê la wextî dir vînenê ke tîje vejîyaya û şewqê tîje dir ancî wuştê pay. Hem zî verî ra hîna hêzdar.

Belê, wext derman o. Dermano ke êdî to sey verê nêverdeno yo. Serê a birîne padano la êdî ti a verêne nêbena. Ti biwazê zî êdî sey verê nêbena. Ti her tim mîyanê pawitişî de bena û birîna xo rê bena qalxan ke zirarêk bîn nêvîna. Çike eke to wextî ra dersa xo nêgirewta, ancî a birîne abena û beno ke êdî qet nêra padayîş. Ganî însan wextê xo dir rast û dûrist bo û tira dersê pîlan bigîro û merdim êdî mîyanê vîyarte de asnawe nêkero, timî biewno vernîya xo ra. Sey Sîmone de Beauvoîr zî vato: "Şima nêeşkenê wext bivurnê la wext şima vurneno.” Wext ma rê beno derman û wext ma vurneno!..

Pêroyê Dîyarbekirî de mabênê 12 û 14ê êlule de pîya bi 1500 kesan cigêrayîşêk ame kerdene

Goreyê netîceyê cigêrayîşî, rêzkerdişê 10 aktorê tewr tesîrdarî yê sîyaseta Dîyarbekirî de Sezgin Tanrıkulu yo ke endamê Partîya Newe (Yeni Parti) yo zîrve de ca gîrewt.

Rêza dîyine ya lîsteyî de parlamenterê AK Partî Galip Ensarioğlu ca gîrewt, Hemsereka Şaredarîya Bajarê Girde ya Dîyarbekirî Serra Bucak a ke endama Partîya DEMî ya zî rêza hîrêyine de ca gîrewt.

Rêza çarîne ya lîsteyî de parlamenterê Partîya DEMî Serhat Eren ca gîrewt, rêza pancîne de zî nameyo bîn yê AK Partî Suna Kepoğlu Ataman ca gîrewt.

Mîyanê lîsteyî de rêza şeşîne de Ceylan Akça Cupolo ya ke endama Partîya DEMî ya, rêza hewtîne de Cengiz Çandar, rêza heştîne de Mehmet Sait Yaz o ke endamê AK Partî yo, rêza newîne de Adalet Kaya ya ke endama Partîya DEMî ya û rêza desîne de zî Hevsereka Şaredarîya Kayapınarı Gülşen Sincar a ke endama Partîya DEMî ya ca gîrewt.

Vizêr aşkere bi ke no wazîfe dîyayo Emin Ay.

Mehmet Ay bi nameyê “Seyda” zî zanîyeno û weçînayîşê herêmî de semedê serekîya şaredarîya Pasûrî bibi namzet.

Hetê herkesîya zaneyeno ke (zazaca û kürtçe) sornîyê “Türkiye’de Yaşayan Diller ve Lehçeler” de; tenya jû beş de bi nameyê “Kürt Dili ve Edebiyatı/Kültürü” de cîya cîya tewr sifte serra 2009 de Artuklû de abîyayo, serra 2010 de Dicle de behdo zî ê bîna de; Bîngol, Mûş û Munzûr de abîyayo. La ze ke cêr de aseno bi reformê “MAARÎFΔ beş; bi “Zaza Dili Edebiyatı û Kürt Dili Edebiyatı” pêra abirneyayo. Hetê ra rindo la hetê ra xirab o. No qerar, tenya hetê MEB, Zaningehê Anqere, Bîngol/Çewlîg û Munzûrî ra gêrîyayo. La ma zanê ke beşê ziwanî tenya Çewlîg û Munzûr de çin yo yanê nînana sînorkerde nîyo. Bê înan zaningehê Dicle û Artuklu zî nê beşî de xisûsî kokdarî yê, Çendo ke hendê nê 4 zaningehan aktîf nêbo zî Mûş Alparslan de zî est o. Tabî tîya de esas mesela na nîya.

Esas meselay ma ya jû; Komîsyon de beşî ya alaqeder çi tenya, di zaningehan ra temsîlkarî estê ê bînan ra çin yê? Jû zî bi nêy problemê heq werdişê mamosteyan û wendekaran o.

MEB û YÖK wexto ke mufredatî rê komîsyon ano meydan û qerarê gênê bi a ders û ê mufredatî bi alaqedereya ci ê zaningehan hemin ra bi temsîlkar akademîsyenan ra komîsyon anê meydan. La aseno ke no komîsîyon de beşî ya alaqeder tenya di zaningehana mişewre bîyo qerar gêrîyayo ke no zî kesî fêno şîfe.

Kes meraq keno; nê zaningehê ke xura xo mîyan de; “Yaşayan Diller” bi Zaza dili ve edb. û Kürt dili edb. pê ra cîya di beşan de dayê komîsyon de çi ê tenya estê, çi ê bînî çin yê? Ê zî ziwanan pê ra cîya la tenya jew beş de danê. Kes fikirîyeno semedê ney; jew beş de dayiş o(?!) Û kes fikirîyeno, no derheq de çi qe kesî ra veng û hes nêvijîyeno(!?)

Bi ziwan nê zaningehê kokdarî, no komîsyon de çi çin yê û bi ney zî aseno ke qerar o ke gêrîyayo de xisûsî bi madeyê 5î, heqê wendekaran û mezûnandê ci zî werîyeno. No xisûsî peyçim kerdiş o ya kesî ferq nêkerdo û ser o nêfikirîyayo?

Heta nika atamayan de dersa waşten (seçmeli ders) waştişî de vatê “kürtçe seçmeli” ders xebatê ke qandê waştişê dersa ziwananê Kurdî rê bîyê kurmancî rê diha nehfê ci vêşî bi, dimilî tim peyo mendê. Çirêk mileta ke nêzanayê yanê çekûya “Kürtçe ra” vatê beno tenya kurmancî deyena coy ra taye dimilîyan xo ragirotê û tepîya vinderdê alaqeder nêbîyê. Newe abirînayo no derheq de qerar rind aseno la nehfî ra vêşî zirarê ci do diha bol bo. “Kurmancî + dimilî” 83 hezaran vêşêrî wendekaran dersa ziwanê dayika xo waşta la çi heyf ke xeylê mekteban de nêdeyena ke no zî xoser zewmbî problem o.

Tabî problem o ke ez a ana çiman ver; tayînkerdene de peyçim bîyena heqê mamosteyan o. Ze ke cor de aseno ke bi madeyê 4 û xisûsî zî ê 5ê nê qerarê maarîfî mamosteyê dimilî heme nêşenê mamosteyê dimilî bê. No made taye mamosteyan nê heqî ra mehrûm verdano. Mamosteyan vero neqebî gêno.

Bê mezûnanê Bîngol û Mûnzûrî mesela Dîcle û Artuklû de beş jûwa bi Kürt Dili ve Kültürü de (zazaca û kurmanca) deyenê. Kes meraq keno pekî nê mamosteyê ke nê zaningehan ra bîyê mezûnî ê dê sekerê kes ney qe nêfikirîyayo, ya no made, xisûsî qebûl kerdo? Tenya heqê wendekarandê xo parêznayo? Wextê merkezî atamayan de sere pirodê dîploma de Kürt Dili ve Edebiyatî yo bi qeraro ke gêrîyayo goreyê madeyê 5î ê ke no beş ra bîyê mezûnî çendo ke nameyê beş zaza dili ve edb. nêbo zî esas de Zazakî lisans ya lîsanso berz qedînayo zî nêşenê sere pirodê. Mezûnîyeteya ci yanê dîplomaya ci de “Kürt Dili ve Kültürü” yo. Serepirodayen de zî mezûnê zaza dili edb. nêbê bi nê madeyê 5î nêşenê sere pirodê. No qerar maxdûrîyeteyênda gird ano meydan. No qerar bi madeyê 4 û 5î heqê mamoste û wendekaran îhlal beno, werîyeno.

Mad.5 “ZAZACA ÖĞRETMENLİĞİ İÇİN ARTIK SADECE ZAZA DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜ MEZUNLARI BAŞVURU YAPABİLECEK.”

No edalet o? Qe kes ver û pey nê madeyî nêfikirîyayo? Qe kesî ferq nêkerdo ke no made heq verdiş o? Kes fikirîyeno no wendekar û mezûnanê zaningehanê bînan xisûsî nêhesibnayiş nîyo çiçî yo? Nê mezûnê ke ziwanê dayika xo “DIMILÎ/ZAZAKÎ/KIRMACΔ (senî name kenê ferq nêkeno o zewmbî problem o) endamê mamosteyê “ZAZACA”yê ke “KÜRT DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜ” ra bîyê mezûnî qandê coy ci rê bi nê madeyê 5î neqeb giroto ke nêşê sere pirodê?

Eke no qerar xisûsî mamosteyê Dimilî/Zazakî yê ke nê beşî ra bîyê mezûn heqê ci peyçimkerdiş û werdiş nîyo lazim o ke no qarar zaza dili edb. û kürt dili edb. cîya nêhesibîyo ya zî no madeyê 5. kok ra hewardeyo ya zî bivirîyo. Ya zî mezûnê ke kürt dili edb de bi zazaca wendo dîplomayê înan bi nê qerarî heme a newe bê (la no zî bi “YÖK û MEBî” mikûn nêaseno, xeylê prosedur û komîyon û xebatî lazimî.) derheqê averşîyena statuyê perwerdeyê ziwanî de diha vêşî zirar peyda keno. Kamcîn diha raşt beno ney ser o verî qerar ke nêdeyo qeraro ke gêrîyayo lazim o ke bêhukum bo. Na bêedelateya heq werdişî peyçim kerden qebûl nêbena. Heqê kesî çin yo bi nehfê xo heqê kesnay rê sînor bîyaro. No heq werdiş o tewr/en girdo.

Lazim o ke ê ke komîsyon de ca giroto ê nê qerarî ser o fina bifikirîyê heqê mamosteyan û wendekaran nêwerdişa çareser kerê. Ya qerar bivirîyo madeyê 5î hewardeyo ya zî bivirîyo. Tenya “Zaza dili ve edebiyatı bölümü” ya sînorkerde nêmano. Heqê her wendekar û mamoste û zaningehî biparêzîyo. Heq û edalet no yo. Meştroj de poşmaney tebay peyd nîyana çirêk eke wina bo no qerar nehfî ra vêşî do zirar bido statuyê perwerdeyê ziwanê dayik.

Dersa waştişî rê kontenjan herkes zano ke nêercîyeno çendo ke wendekarî mekteban de taleb bikerê zî no xisûsîyetê madeyê 5î dewlet/MEBî rê, îdarekarandê mekteban rê beno mehne. “Heso mehne beso” mamostey çin yê coy ra ma norm nêakerd. Zey helqandê rêzil problemî zeydîyenê çendo ke vajê bi perwerdeyê ziwanî “DIMLÎ/ ZAZA/KIRMACÎ nehfo la winî aseno ke " ha sî daya dês ro ha dês dayo sîyer ro" beno zey na mesela.

Çarçewaya xebatan de xetê rayîran ke wextî mîyan de pak bîyî û nêasayêne, ameyî newekerdene; bi no hewa piştî dîyena resayîşê biemnîyet ê şofor û peyayan.

Bi pêroyî 565 kîlometre xebate temam bîye

Ekîbanê Serekîya Daîreya Resî, 12ê gulane 2026î ra nat merkezê şaristanî û qezayan de 500 kîlometre xebata xetê rayîran o serdin kerde. Ekîban, 13ê tebaxe 2026î ra nat zî 65 kîlometre xebata xetê rayîran o germ (termoplastîk) kerde.

Bi no hewa seranserê şaristanî de bi pêroyî 565 kîlometre xebata xetê rayîran temam bîye.

Xetanê german de rengê termoplastîkî yeno xebitnayene

Seba ke xetê rayîran hetê şofor û peyayan ra hîna baş biasê, xebatanê xetanê german de sîstemê rengê termoplastîkî yeno xebitnayene. Bi tatbîqî yeno amanckerdene ke bi taybetî asayîşê xetanê rayîran bêro zêdekerdene û emnîyetê trafîkî bêro piştîdayene.

Xebatî do seranserê şaristanî de dewam bikerê

Xebatê xetê rayîran; bulwar, cade û kuçeyan ra teber, vîyartgehanê peyayan de zî do seranserê şaristanî de dewam bikerê.

Xeberdayîşî ser o ekîbê ke sewqê adresî bîy, îfade kerd ke Albayrake dinyaya xo bedilnayae.

Cenazaya Gülizar Albayrake seba xebatanê otopsîye amey wedaritiş morgê Nêweşxaneyê Perwerde û Cigêrayîşî yê Mêrdînî.

Seba safîkerdişê sebebê serebûtî tehqîqat ame dest pêkerdene.

Forumê Aştî û Azadîye hetê Enstîtuya kurdî ya Amedî û Şaredarîya Bajarê Girdî yê Amedî ra ame organîzekerdiş,

Amed de siba wesîleyê Roşanê Ziwanê Kurdî ra bi nameyê “Rayîr û metodê ganîkerdişê ziwananê ke binê tehluke de yê” forumêk virazîya.

Na komxebate, hetê Enstîtuyê Kurdkî ya Amedî ra sey hîrê roniştişan amey hedrekerdene.

Roniştişo dîyin de babeta “Dezgehkîkerdişê Kirmanckî” amey munaqeşakerdene û Ehmedê Bira sey qalîkerdox û Nesîb Gultekîn sey moderator ca girewt.

*Na xebere bi destekê madî yê Sefaretxaneyê Almanya yê Anqara, çarçeweya 'Projeyê Xurtkerdişê Dezgehanê Medyaya Herêmî yê bi Wasitaya Mentorîya Mîyanneteweyîye û Vurnayîşê Dîjîtalî' de ameya amadekerdene, mesuldarîya muhtewayî aîdê dezgehê ma ya."