Birîndarî mudaxeleyanê verênan yê cayê hadîse ra dima, bi ambulansan wedarîya nêweşxaneyan.

Qeza de Sevîlay Yuceya 20 serre ya ke giran birîndar bîbî, nêweşxane de rixmê pêro mudaxeleyan nêamey xelisnayîş û weşîya xo kerd vîndî.

Perwerdeyo ke bi 5 grûban ame dewamkerdene, 9ê sibate de dest pêkerd.

Programê ramitişî yo giran o 16 saetan de, cinîyan derheqê xebitnayîşê wesayîtanê giranan de qabîlîyetê xo yê teknîkî û pratîkî aver berdî.

Cinîyê ke beşdarê perwerdeyî bîyî, va ke programî hêz dayo înan û bale ante ser o ke ma qalibê "cinî nêşkenê wesayîtanê girdan biramê" rijna.

Şima eşkenê xebere, vîdeo û nuşteyanê xo ma rê bierşawê û bi no qayde hetkarîye bidê ma. Maîlê ma eno yo, zazakinewe@gmail.com

Peyê Zazakî Newsî de heskerdoxê ziwanê ma, kedkarê ziwanê ma estê. Peyê Zazakî Newsî şîrketî, patronî, partîyê sîyasî çin yê. Zazakî News heme partî û dezgeyan ra teber,dezgeyêkê çapemenî yo. Bê Zazakî Newsî dezgeyêkê ma çino ke rojane nê karan biko. Zazakî News de bê Zazakî yewna ziwan û lehçe çin a. Safî Zazakî-Kirmanckî yo. Aye ra ma vanê tekane û xoser. Ma na vengîye temam kenê û karêko bimbarek kenê û bi no qayde Zazakî weşanan de êdî sey yew parçe yan sus nîya ziwano esasî û tekane ya.

Eke şima wayîrê ci vejîyê Zazakî News eşkeno weşanê xo bidomno. La eke şima pê wayîr nêvejyê ma cayê xo de vindenê û nêeşkenê aver şêrê. Ma şima ra tena yew çî wazenê; Bi nuşte û parekerdişanê xo hetkarî bidêne ma. Ma nê karî ra pere qezenc nêkenê. Ma qismêk fonê Ewropa girwt la pê ey encax mesrefê ma vejîyenê. Derdê ma pere zî nîyo. Derdê ma no yo ke wa ziwanê ma nêmiro, bibo wayîrê statûyêk, wayîrê îtîbarêk û neqlê qijanê ma yê ke ma dima ra yenê bibo.

Şima hetanî nika hetkarîye da ma û ma semedê na hetkarîye şima rê sipas kenê. Mîyanê aşmêk de ma ispat kerd ke bi ziwanê ma xeberî yenê viraştiş û no ziwan hema nêmerdo, xo payan ser o yo.

Bimanêne xeyr û weşîye mîyan de.

Zazakî News

Merasîmê akerdişî yê keyeyî ke Dêra Surp Gregosî de ame kerdene û amanc keno ke mîrasê nuştoxî yo zafkulturî biresno neslanê ameyoxan.

Hemşaredara Şaredarîya Amedî ya Şaristanê Girdî Serra Bucak qisey kerd û bale ante ser o ke nê warî tena warêko nostaljîk nîyo, heman wext "warê îradeyî" yo ke ameyoxêko demokratîk temsîl keno ke tede cîyayî eşkenê hetê yewbînan de haştî de biciwîyê.

Hemşaredaranê Amedî bale ante muhîmîya wayîrvejîyayîşê vîrê şaristanê ma yê zafziwanî û zafkulturî ser o û akerdişî ra dima hemwelatîyan reyde pîya keyeyê vîrameyîşan ame gêrayene.

Na çekuye winî aseno ke pehlewkî ra yena. Pehlewkî de gav vanê û di manayê xo est ê:

1) Manga

2) Malo gayin, mal û gayî.

Fariskî de gayî rê gavê ner, manga rê gavê made vanê.

Winî aseno ke na çekuye vîyarta ziwananê ewropayican ser zî û îngilizkî de bîya cow (kow).

Ga tîmsalê zaf çîyan o.

-Seba ke pê cite bena û cuwen yeno çarnayene, tîmsalê emegdarîye yo.

-Bi seregiranîye yeno zanayene. Merdimo ke seregiran o, bi halê xo yo û pêşkarê kesî nêbeno; ci rê vanê; sey gayê binê erdî yo.

-Yeno manaya eqmeqîye, kêmaqilîye.

-Tîmsalê xurtîye, hêrs û xezebî yo zî. Quwet û qudretî îfade keno. Wexto ke xezeb ame piro, çi kes nêeşkeno vernîye bigîro...

Gayî, bi hêz û qudretê xo mîtolojîyan de ca girewto.

Goreyê bawerîya verênan, gayê binê erdî est o, dinya estrîyanê ey ser ro vindena.

Gayê asmênî zî est o. Safî hêrs û xezeb o. Destana Gilgamêşî de behs bena; Gilgamêşî gayê asmênî de dayo pêro û zor berdo ey.

Gilgamêş qiralê bacarê Urukî yê demê Sumeran bîyo. Hîrê seyî serrî qiralîye kerda. Zîyade ra quwetin û zorbaz bîyo. Bacar de kam bizewecîyo, şewa verêne o şîyo hetê veyveke. Bacaricî gerreyê ey homayê bacarî Anu’yî rê kenê, vanê Gilgamêşo ke to afernayo, sey gamêşêkê harî yo (Xora nameyê ey ga ra yeno. Ga-mêş cinsêkê gayan o).

Goreyê mîtolojîyê Xîtîtan/Hîtîtan, wexto ke înan ver bi cêrî (cenub) sefer kerdo, nêeşkayê sîlsîlaya koyan ra bivîyarê. A game yew ga/boxe peyda bîyo, koyî eştê estrîyan ver, gedug û gavanan tey de adayê. Bi no hawa ordî xo resnayo Halpa (Heleb) û dengizî (Dengizo Sipî). Helenan/Grekan nê koyan rê Toros vato ke yeno manaya ga û boxeyî. Tirkî nê koyan rê Bin-boğa vanê. Winî aseno ke nê koyî demê Xîtîtan de bi nameyê gayî name bîyê, helenan û tirkan zî o usul dewamnayo.

No zagon mîyanê milletan de vila bîyo. Ewro xeylê şarî ga û boxeyî sey tîmsalê hêz û quwetî qebul kenê.

Sera-serê dinya de yew şimitek (çîyê şimitene) est o. Ci rê vanê şimitekê enerjî. Hêz û quwet dano merdimî. Nameyê xo yo tîcarî Red Bul o. Yeno manaya Gayo Sur.

Taximêkê basketbolî yê Dewletanê Yewbîyayeyan (Amerîka) est o: Şîkago Buls. Yanî, ga û boxeyê Şîkagoyî(!) Nê taximî ga û boxe xo rê sey totemî weçînayo.

Wextêk ra Tirkîya de futbolbazêk est bî: Hakan Şükür. Merdekî weş kay kerdêne. Azerbaycan de yew rocnameyî ca dabî xurtî û hêginîya ey, serê xebere de wina nuştbî: Bosphoros Öküzü. (Bosphoros boxazê Îstanbulî yo, Hakan Şükürî o wext taximêkê Îstanbulî de kay kerdêne)

Mîyanê zazayan de gayo sîya yeno manaya xurtî û çustîye. Vateyê goynayişî/pesn-dayişî yo. Tayê kilamanê dêrsimican de, înanê ke ceng de weş dayo pêro, seba ci gayê min o sîya! vacîyeno.

Goreyê programî, moderatorîya panelî Gulşîn Yalinkaya kena. Panel de hîrê roşinvîr û nuştoxî do derheqê xebatanê ziwan û edebîyatî de qisey bikerê. Pêşkêşîyê panelî wina yo:

Semra Birtane: Ziwan û Edebîyatê Şarî

Mehmet Şah Aslan: Ziwan û Edebîyato Klasîk

Dilbirîn Dilo: Ziwan û Şîîre (Ziman û Helbest)

Panel, do 18ê Nîsanî 2026 de, roja Şemeyî saete 13.00 de dest pêbikero. Cayê panelî "Salona Konferansî ya Şaredarîya Hênîyî" nîşan dîya.

Şaredarîya Hênîyî pêro şarê qezaye, wendox û heskerdoxê ziwanî dehwetê nê panelî kerdî û waşt ke şar wayîrê ziwan û kulturê xo bivejîyo.

Her roje hezaran tûrîstê teber ra yenê qezaya tarîxî ya Sûrî ya Diyarbekiri û Mîyanê Sûrî de qelebalixîya trafîkî roj bi roj zêde bena. Heta nika îdarekeran ra çareyêko bingeyîn nêameyo vînayîş û semedê cayê parkî meydanêk nêameyo viraştiş. Tûrîstê ke yenê Mîyanê Sûrî, zafane nêeşkenê cayê parkî bivînê, mecbur manenê ke bi erebeyanê xo 3-4 rey dormeleyê Sûrî de bigeyrê. Şoforê ke nêeşkenê cayê parkî bivînê, zafane mecbur manenê ke Sûrî ra vejîyê û erebeyanê xo semtanê Eski Hal, Yenişehir û Ofisî de park bikerê.

Wayîrê erebeyan ê ke nêeşkenê otoparkanê Saraykapı û Balıkçılar Başî de ca bivînê, vanê ke, ma peyser Sûr ra şinê. Zekî Doğan, ke teber ra seba karanê nêweşxaneyî ameyo Diyarbekir, rastê zehmetîya cayê parkî ameyo. Doğan, ke bi erebeya xo ya xususî Sûrî de cayê parkî nêdîyo û rayîrê Saraykapı de geyra yo, vano ke, dima di rey ser Cadeya Gazî de şiyo Balıkçılarbaşı. Doğan vano ke, erebeya xo Eskî Halî de park kerda.

Amebi cîger biwero la...

Doğan ke problemê xo Zazakî News rê va, wina qisey kerd: "Mi va, ma xo rê cigerêk biwere. Seba ney ez şîya Sûrî. Labelê ma saetêk cayê parkî gêrayê. Peynî de mi erebe cayêko nêzdîyê Eskî Halî de park kerd û ez şîya Sûr. Raştîya xo de verê ke ez bêrî, tayê kesan hîşyarî dabi mi ke 'Ti Sûrî de cayê parkî nêvînenî'. Mi texmîn nêkerd ke ez do cayêko wîna tarîxî û muhîm de rastê problemê parkî bêrî. Ma bi desan erebeyan reyde bi deqîqeyan Sûrî de geyrayî û ma cayê parkî nêdî. Ma teber ra Diyarbekir zey bajarêko gird û averşîyaye nas kenê. La belê estena problemêka wînayene û çarenêkerdişê aye balkêş o. Cayêko wîna de, bajarêko hende gird de, çarenêkerdişê nê problemî hetê îdarekran ra û çarenêkerdişê ey ecêb o. Ganî çarekerdişê nê problemî û mexdûrnêkerdişê şarî hende zehmet nêbo. Beno ke reyêka bîne ke ez bêrî Diyarbekir, ganî ez hezar rey bifikirî."

'Şar bi erebeyanê xo nêyeno Sûrî'

Esnafê Sûrî zî nê rewşî ra zaf şîkayet kenê. Esnafan veng da îdarekeran û waşt ke demêko kilm de çareyêk problemê otoparkî rê Sûrî de bivînê. Esnaf Yunus Yilmaz, ke bale ant Meydanê Dağkapı ser, wina va: "Çarşîya Selaheddîn Eyyûbî rewşêka bêfonksîyon de ya. Kes nêkeweno û nêvejîyeno çarşî. Corê aye zî meydanêka gird o û ser aye de kes nêgeyro. Eger no ca bibo cayê otoparkî, no do nê problemî kokî ra çareser bikero. Uca yan zî cayêko bîn de. Bi taybetî ma veng danê şaredarîye. Seba nê problemî şar nêwazeno bi erebeyanê xo bêro Sûrî. Eger bêrê zî erebeyanê xo teberê Sûrî de park kenê û mecbur manenê ke bi deqîqeyan rayîr ra şorê. Nêweşê înan, tutê înan, kokimê înan, diganê înan estê. Mexdûrkerdişê nê şarî û nêdîyayîşê çareyî kêmasî û bêxemîya îdarekaran o. Bi taybetî ma veng danê şaredarîye, ma wazenê ke ê ca de çareyêk nê problemî rê bivînê."

Eno roman serra 2023 de hetê Weşanxaneyê Avesta ra çap biyo. 198 rîpelî yo. Roman semedo ke biyaneyê ke heyatê Muradî û dapîra ci de qewmîyayê de behs beno, ma eşkenê vacê ke eno roman yew romano bîyografîk o. Roman de sanikî ke miyanê şarî de yenê zanayiş zî estê. Wexto ke zimistan de domanî keyeyê dapîra Muradî Seyrê de yenê pêser, dapîre înan rê sanike Pîre û Pisînge û sanika Pepûke vana. Enê her di sanikî sewbîna reng danê roman î.

Roman dewa Çewlîg Madîya, Hamburg, Berlîn, Schwerin, Diyarbekir, Dara Hênî de vîyareno. Nuştox wexto ke behsê enê cayan keno, bi yew hawayo serkewte enê cayan teswîr keno.

Roman de destpêk de behsê hewnê dapîra Muradî Seyrê beno. Seyrê hewnê xwu de hevale xwu Martê vînena. Martê miyanê awe lêle de veng dana Seyrê. “Seyrêê hevalê ez ha mirena, ti çira vindena Seyrêêê!” Seyrê miyanê dewa Madîya de yew cînîya zanaya, mequl û wayîrê hurmetî ya. Her kes aye rê hurmet keno. Naberdê aye zî yew merdimî ra teber her kesî dir baş o. O merdim zî Meh Key Ebasî yo. Çimkî bi goreyê aye Meh Key Ebasî bibi sebebê tornê aye Muradî û tayê merdimanê bêguneyan.

Kitab de Murad derheqê ena mesela de wina vano “ O wexto ke koyan de, dewan de pêkewtişî zaf bîyêne û awe tewr lêl bîye ez dek û dolaban ra bêhay nişka sey yew maseyî kewîyabîya serê olta û girewîyabîya nezaret. Nê çîy heme semedê bêbextîya Meh Key Ebasî ra bîy ke, derdê ey mêrdeyê ema mi bî. Ey o xo rê dişmen dîyêne. Çira wina kerdêne? Çunke ey û embazanê xo esrar romitêne û waştêne ke mêrdeyê ema mi Weşcayiş xal Feyzî hêgayê xo bido înan, la ey no qebul nêkerdêne. Heto bîn ra ez zî pê hesîyabîya. Weşcayijan reyde ma vera înan vindertî û ma gerrêyî înan kerdbî. Aye ra wina ma rê xayîntî kerdêne.” Murad dima zî Egîd Efendî û embazê ey Abdî reyde lej keno. Behdo zî ewnîyeno ke edî tirkîya de huzurê ey nêmendo dano piro şino Alamanya. Alamanya de Haym de, keyeyê penaberan de behsê heyatê xwu keno. Behsê kekê Dapîra Muradî Dengbêj Filîtî kenê. Dengbêj Filît yew merdimo bêveng û zerrîtenik o. Qet nêzewecîyabi. Haweyo ke yeno zanayiş, Dewleta Osmanî o seba Herbê Yewinî bena eskerîye. Ageyrayiş de xwu dana îlim û îrfanî ser. Wexto ke kilamanê xwu vano, merdim zano ke yew dejo giran anceno.

Roman de yewna karekter zî Dilşa ya. Dilşa waştîya yê Muradî ya. A û Muradî Alamanya da yewbînan nas kerdbi.Hurdî zî welatê xwu ra dûrî bi. La nika xerîbeyî de yewbînan rê bî waştî. Dilşa şarê Palu ra ya. A û Murad rojike Schwerin de şinê yew restorant de ronişenê. Murad aye rê her tim behsa dapîra xwu, çemê Muradî keno. Wexto ke menu yeno çimê Dilşa gineno menu ra murizê aye tirş beno. Murad sebebê ci pers keno. Dilşa zî ey rê behsê dapîra xwu kena. Dapîra Dilşa yew şewe keyeyê înan de serê sofrayî de masîyan vînena. Dapîre nişa ra hêrs bena çîyêk nêwena û ageyrena şina odaya xwu. Dilşa nêeşkena yew mehna bida enê dirumî. Pîyê xwu ra sebebê heredyayişê dapîre pers kena. Kitab de Pîyê Dilşa cewabê enê persî wina dano “ Ax cana m’ ez se vajî? Pîrika to hema new serre bî, pêro keyeyê aye kişîyayê. Aye zî pa înan a gênî serê yew zinarî ra erzenê royê Muradî.” Dewam keno vano “ Pîyorê keyeyê aye; babîyê, dadîya aye û wakila aye mirenê. A tena birîndar monena û badê cû bi destê apê min o kalikî Tucar Kerimî yena xelisnayiş.” Dilşa wexto ke sebebê enê zilmo ke bi keyeyê dapîra aye biyo pîyê xwu ra pers kena, pîyê aye vano ke “Çimkî keyeyê pîrîka to Armenî bî.”

Dilşa dewamê qiseykerdişê xwu de pîyê Dilşa derheqê pîrîka Dilşa de çîyê ke Dilşa ra vatîbî Muradî rê behs kena, Murad mat maneno. Çimkî eynî çîyê Dapîra Muradî zî Muradî ra vatîbî. Murad qiseykerdişê Dilşa ra veceno ke Pîrîka Dilşa Martê hevale Pîrîka Muradî Seyre bi xwu ya.

Murad bedê des serran ageyreno welat. Xwura dapîra ey her tim rayîrê Muradî pawêtêne. Murad wexto ke ageyreno welat teyare ci Diyarbekir de royeno. Roja bîn zî şino Dara Hênî û uca ra zî şino dewa xwu Madîya. Wexto ke dewe de benê o û dapîra ey têdir şinê serê Tuyêra Zîyare. Xwura zaf bîrîya dewa xwu kerdêbî. Wexto ketêdir şinê seyrangeh, dapîre Muradî ra persê Dilşa kena. Vana kam a, kamca ra ya? Murad zî vano “ Uca ra ya.” Belê Dilşa eslê xwu uca ra Torna Tîgranijon a. Keynayê qijkekyê Sarkîsî ya. Enê vateyî bibî sebebê matbiyayişê dapîra Muradî. Dapîra Muradî her çikas tewr vernî bawerîya xwu bi enê qalanê Muradî nêkero zî wexto ke Murad bi teferûat behsê keyeyê Sarkîsî û ê Armenî bîn ke ameyê kiştiş kerd, aye zî o tasdîk kerd.

Dapîra Muradî va “ Felek ti sarêy xwi biwerî. Himm, aye ra timûtim dekewtêne hewnonê mi. Ax Martê min a zerenca birîndare, leteyê cigera mi! Destê xwi mîyonê royî ra derg kerdêne, vatêne hewarê mi Seyrê! Nomeya ci Derdî bîy, oy ez bimrî!”, “Gurêy Allayî, pîlê pîlon o. Muradê mi tîra girewt berdî tornê Martêya mi het. Mi zî vatêne qey Marta mi merda, ti nêvonî çim keskê aya, Muradê min o dûrî mendîyê mi rê kerda waştî û emrê min o axirî de mi rê kerda yow dîyarî, Henzar bar tu rê şikir ya Homay.”

Dapîra Muradî Seyre uca de yewna sir Muradî dir bare kena. Dengbêj Filît wexto ke hema keyeyê Sarkîsî nêmeybî kiştiş, o û waya Martê Yeraz yewbînan ra hes kerdêne. Hema newe yeno zanayiş ke Dengbêj Filît wexto ke herb de yo waştîya ey semedo ke ameya kiştiş cokêna o zî edî dekewto halo tenatîye. Fek dinya ra veradayo û heta peynîya emrê xwu zî nêzewecîyeno.

Panc kitabê şîîran yê şaîrî ke bînê etîketê Weşanxaneyê Vateyî de vejîyayê, nameyê înan wina yê: "Dilopê Zerrî", "Rengê Şewe Zerrîya Mi De", "Binê Aşma Çirisîyaya De", "Sanikêka Heskerdişî" û "Bêrîye Birîsimênî".

J. Îhsan Esparî hetanî ewro xeylê nuşteyê ey bi kurdkî (Zazakî, kurmanckî), tirkî û swêdkî, hîkaye û şîîrî ey ê kirmanckî kovar û rojnameyan de weşanîyayê. Endamê Grûba Xebate ya Vateyî yo û hûmara yewine ra hetanî nika redaktorîya kovara Vateyî keno.

Demê festîvale de ke do heta 2yê gulane dewam bikero, grûbê tîyatroyî yê welatanê cîyayan do şaristanê ma de bêrê têhet; bi kay, atolye û qiseykerdişan rojanê hunerî do bidê ciwînayene.

Beşêko gird ê nîşandayîşan do Merkezê Kongre û Kulturî yê Çand Amedî de bêro viraştene.

Bi amancê ke çalakîyê bêpere hîna rehet bêrê taqîbkerdene û vernîya qelebalixîya mumkune bêro girewtene, ardrese qeydê onlîne ra cayê xo abirnê.

Qeydê Bêpereyî: www.banbilet.com.tr

Bernameyê festîvale:

https://amedtheatrefest.org/program.html?festival_id=1&festival=11.+Festival

Wezaretîye, seba cigêrayîşê nê îdîayîyên ke behsê înan beno, yew mufetîşê mulkîye wezîfedar kerd. Ame eşkerakerdiş ke çarçewaya tehqîqatî de do pêro îdîayî bi bêrê teftîşkerdene.

Tehqîqatê derheqê wendekara Universîteya Munzurî Gulîstan Dokuya ke 5ê Çeleyê 2020î ra nata vîndîbîyaye ya de, rojanê vîyarteyan de 13 kesî ameybî destbendkerdiş.

Mîyanê ê kesanê ke ameybî destbendkerdiş de; embazê Gulîstan Dokuye Zeînal A., maya ey Cemîle Y. û pîyê ey o uwey Engin Y., Uğurcan A., Celal A., Nurşen A. û Ferhat Hanedan G., lacê walîyê o wextî Tuncay Sonelî Mustafa Turkay Sonel û pawitoxo verên ê walîyî Şukru E. zî ca girewtî.

Vîzêr şan di kesî ameyî tepiştiş, derheqê di kesan de zî qerarê kontrolê edlîyî ame dayîş.

Maya Gulîstan Dokuye Bedrîye Dokuya ke verê edlîyeyî de pawena, waşt ke wa tehqîqat bêro hîrakerdiş

Hunermendo Amedih Mehmet Atli aşkere kerd ke semedo ke Sêwregi de yew mektebî rê hêriş amo kerdiş konserê ey ameyo taloqkerdiş.

Mehmet Atliyî hesabê xo yê Xî r ano beyanat da: “

Goşdaranê ma yê birêz, Sey komelî, nê rojanê kederinan de, ma dejê xorinî yê nê hadiseyanê dejdayoxan bare kenê. Bi bawerîkerdişê quwetê weşkerdişî yê paştipêdayîşî, ma konserê xo yê Sêwregi taloqê 21ê Nîsane roja seşemeyî, Salona Taş Konakî kerd.

Nê wexto dejin de, kesanê ke dinyaya xo vurnaya înan rê rehmet, keyeyanê înan ê kederinan rê sebır; heme dostanê ma yê dirbetinan rê zî seba ke rew weş bibê, ma şîfayê acîlî wazenê.

Bîletê ke şima girewtê, bê vîndîkerdişê numreyî, tarîx û cayo newe de vêrdeyîya xo pawenê. Semedê hesasîyetê ke şıma nawnayo ma şıma ra sipas kenê, 21ê Nîsane şan de mîyanê sûkûnet û paştipêdayîşî de bi hêvîya pêvînayîşî!

NAMEYÊ KÊNEKAN

Ala: bayrak

Aske: ceylan

Aşme: ay

Aşmîne: mehtaplı, aylı

Aştî: barış, sulh

Azade: özgür, hür

Azadî: özgürlük, hürriyet

Banî: hanım, bayan

Bengîye: tutkun, tutkulu, vurgun

Bengîne: tutkun, tutkulu, vurgun

Berza: yüksek, yüce, ulu

Bextîyare: mutlu, bahtîyar

Beye*: ayva

Borane*: güvercin

Delale*: iyi, güzel, hoş

Delalîye: 1)çok sevilen, nazlı, baylan 2)güzellik, hoşluk

Dilşa*: mutlu, bahtiyar

Erjaya: değerli, kıymetli

Erje: değer, kıymet

Esparike: bir çiçek adı

Fîraze*: kutlu, mübarek

Galire: bir tür zambak

Gazî: imdat çağrısı, çağırma, çağrı

Geweze*: alageyik, sığın

Gewre*: beyaz tenli

Gewrike*: beyaz tenli

Gulane: mayıs

Gulbiza: bir çiçek adı

Gulboye: gül kokulu, gül kokusu

Gulçîne: gül deren, gül toplayan

Gule*: gül

Gulîstane*: gül bahçesi

Gulmenda: gül gibi, güle benzemiş olan

Gulnaze*: gül gibi nazlı olan

Hagîdare: haberdar, farkında olan; uyanık, kollayan

Havildare: yararlı, faydalı

Havile: yarar, fayda

Haya: sak, uyanık

Haydare: haberdar, farkında olan; uyanık, kollayan

Hayîye: sak, uyanık

Henare*: nar

Hêvî: ümit, umut

Hêvîdare: ümitli, umutlu

Homaydaya: Tanrı yaratığı, Tanrı’nın verdiği

Jêhate: becerikli

Kebanî: ev işlerinden sorumlu kadın

Keje*: sarışın

Kejike*: sarışınca

Keybanî: ev işlerinden sorumlu kadın

Kildare: 1)sürmeli 2) alevli

Kiledare: 1)sürmeli 2) alevli

Korja: bir tür nazar boncuğu

Lorî: ninni

Mawerde: gül

Menewşe*: menekşe

Menoşe*: menekşe

Mizgîne: müjde

Namdare: ünlü, tanınmış, namlı, meşhur

Nazdare: nazlı

Naze*: naz

Nazike: nazik

Nazo*: naz, nazlı

Nazşîrine: nazlanışı tatlı olan, nazıyla tatlı olan

Nazweşe: nazlanışı hoş olan, nazıyla hoş olan

Paksare: temiz kız veya kadın, temizliği seven ve temizliğe dikkat eden kız veya kadın

Pîltane: bir çiçek adı

Qumrî*: kumru

Rence: emek

Rengine: renkli

Rojîdaya: güneş yaratığı, güneşin verdiği

Roşna: ışık, nur

Roşnî: aydın, aydınlık

Rûmetdare: saygılı, hürmetkâr, hürmetli

Saye*: elma

Serbestî: serbest, özgür

Serkewta*: başarılı, zafer kazanmış olan, galip, muvaffak, utkulu

Seneme*: bir özel ad

Sêmêne: gümüşten olan

Site*: hanım, bayan

Sitike*: küçük hanım, küçük bayan

Sînaya: sevilen

Sosine: süsen

Sûrgule: yabangülü

Şarîbane*: bir özel ad (şar/şehr: ülke, devlet; bane/banî: hanım, kadın)

Şayî: neşe, sevinç

Şermaya: utanan

Şermîne: utangaç

Şênî*: neşe, sevinç

Şîlane: kuşburnu

Şîna: muktedir, yapabilecek durumda olan

Şînaya: muktedir, yapabilen

Şîrine: tatlı

Teyre*: kuş

Tîje: 1)güneş 2)güneş veya ay ışığı 2)güneş ısısı

Tîjedaya: ışık veren, ışık saçan

Tînce: 1)güneş 2)güneş veya ay ışığı 2)güneş ısısı

Tîrêje: ışın

Vena: gri renkli güvercin

Vewre*: kar

Vewrike*: kar

Vilboye: çiçek kokulu, çiçek kokusu

Vilçîne: çiçek deren, çiçek toplayan

Vile: çiçek

Vilîstane: çiçek bahçesi

Vilmenda: çiçek gibi, çiçeğe benzemiş olan

Vilnaze: çiçek gibi nazlı olan

Vilşîrine: çiçek gibi hoş (tatlı) olan, çiçek tatlısı

Vilweşe: çiçek gibi hoş (güzel) olan

Vîrda: unutulmayan, bellekte olan, hafızada olan

Werfe*: kar

Werfike*: kar

Weşboye: güzel kokulu

Weşî: 1)hoşluk 2)sağlık 3)iyilik 4)esenlik

Xezale*: ceylan

Zelale: duru, berrak

Zembure: bir çiçek adı

Zerence: keklik

Zergûne: yeşerti, yeşil

Zerrêne: altından yapılma

Zerrî: gönül, kalp, yürek

Zerrîbesta: gönül bağlamış, aşık

Zerrîne: gönül sahibi, gönüllü

Zerrîşa: mutlu, bahtiyar

Zerrîweşe: mutlu, bahtiyar

Zerrîzîze: duygulu, duygusal; hissi

Zerrîzîzî: duygululuk, duygunluk, duygusallık

Zilfe*: Farsçadaki “zolf” (saç) sözcüğünden

Zilfîya*: Farsçadaki “zolf” (saç) sözcüğünden

Zirave*: zarif, ince

Zîze: duygulu, duygun

Zîzî: duygululuk, duygunluk

No hewte ez şima re qale wendegehan de hêrîşkarîye bikerî. Na mewzu nika rojev de ya. Nê rojan de epey ma çîk dî, zerrî ma bî teng û ma zaf bî qehirîyay. Venî sewreg de badî meraş de di wendegeh de hêrîş bi.Zafî wendekar û mamoste merdî û bîyî birîndar. Herişkaran hurdî zî wendekar bî û ayî wendegeh de wendeyî.

Nika ma wina bifikrîye.

Çi semed? ....Qey?

Xeta ha qam da? Çi semed no tewir bi.Ma gedan xo erşawenî wendegeh ma vanî va bivanî, însanan ra bibe feydelî,va dareverî xo rê bibe sey çilay û biberiqî.

Çi heyfo ke no tewr nebeno lewra çi ko xelet esto.Pergalî ma de yew kemîtey esta.Wendegehan ma de yew problem estê.Problem zafî ez kam vacî kam nêvacî.Ti destî xo berzî ça destî to de maneno.

En venî ma va pergalî awrupa raşto ma etya dî xeta kerd lewra bi nizdi se serrî ma pergalî awrupa teqlit kenî.Ez tima tim vana ma sey şarî awrupa nîye gere ma yew pergalî newe virazi.No pergalî nêbedelîyo ma hema zafî probleman vînenî.Wendegeh ma de yew gede xo nêvineno wendegeh ma de yew gede nêbeno pîl,perwerde nêvineno çimkî xeta pergal da.

* En venî gere no pergal bibedelyo yew pergalî newe elzemo dima gere mamosteyî sey no pergalî perwerde vînî badî zî wendekarî bibedelî.

* Mamoste nêeşkeno wendekaran ra vacî ney çimkî terseno ke gerre yî beno.Ti wextîk dest mamoste giredî gede zî her çî keno û vano qey raşta.

* Perwerde de tima tim serrî ferdîyetey de vindeno ma gere eno bibedelnî ma serrî cematkî dir vinderî û gere herûnde ez ma bişuxulne.

* Perwerde de ma ca bide kaykerdiş ewro zafî wendegeh de cayî kaykerdiş çînyo zerrî bexçeyî wendegehan de yewna wendegeh virazyayî no xetaya mi zaf ca de zî vato la nêbedelyay.Zanyar sigmund fruyd vato ke "ti cuyeyî gede de kaykerdiş vecî peynîde çîk nêmaneno" ayî semed ra keykerdîş zaf muhîmo.

Ez kilmkî vacî probleman ma zafî ma heyan destî ma rê bero ma ke binuse.

Weşîye de bimanî.

ZAZAKÎ NEWS - Cemal Sureya, (1931 Erzîngan - 9ê Çeleyê 1990î Îstanbul), şaîr, nuştox û açarnoxê (çarnoxê) edebîyatê Tirkî yo. Şîîra Tirkî de têgêrayîşêko modernîst o ke sey Dîyînê Neweyî (İkinci Yeni) name beno, Sureya rayberîya ci kerdo. Ey ceribnayîşanê xo yê şîîre yê verênan mektebo mîyanên de kerd la xebatê ey yê şîîre yê esasî serranê unîversîte de dest pêkerdî.

Teberê kitabanê ey yê şîîre yê bi nameyanê Üvercinka (1958), Göçebe (1965), Beni Öp Sonra Doğur Beni (1973), Uçurumda Açan (1984), Sıcak Nal (1988), Güz Bitigi (1988) û Sevda Sözleri (1990) de; ey tewiranê (tür) ceribnayîş (deneme), rexne (eleştiri), rojane (günlük) û antolojîyî de zî eserî nuştî. Eseranê xo de temayê ke tewr zêde giranîye daya ser, eşq (heskerdiş), cinîye, tenyayîye, rexneyê sosyalo-sîyasîyî, merg, fikrê homayî, portreyî û poetîkaya manzûma yê. Aya bîne, ey Fransizkî ra çewresî (40) ra nêzdî kitabî açarnayî (çarnayî) Tirkî. Kitabê ey Onüç Günün Mektupları (1990) ra teber qet yew nuşte yan zî şîîra ey bê ke kovar û rojnameyan de weşanîyo, nêbîya kitab. Sureyayo ke wayîrê vînayîşêkê dunya yê sosyalîstî bî, kovara Papirüsî veta û teberê eşkerakerdişê vînayîşanê xo yê edebîyan de na kovare sey yew roşnvîrî semedê mojnayîşê fikranê xo sey yew hacet xebitnaya.

Keyeyê ci û cûyê) ey

Sureya mîyanê keyeyêkê Kurd-Zazayî yê Elewîyî de ame dinya. Keyeyê ey rîyê Serewedaritişê Dêrsimî ra mecbûr mendo ke Erzîngan ra koçê Bîlecîkî bikero. Sureyayî memurîya dewlete zî kerda. Sureyayo ke çar rey zewicîyayo, nînan ra teber "Üvercinka" û Tomris Uyare zî tede xeylêk kesan dir têkilîya xo viraşto. Heyatê xo yê hunerî de xeylêk mexlesî xebitnayî. Wexto ke ey nameyê "Cemal Süreyya"yo ke domanîya xo de dabi xo xebitnayêne, kewt yew îdîa û peynîya na îdîa de herfanê xo yê "y"yî ra yew eşt (vet). 9ê Çeleyê 1990î de rîyê komaya şekirî ra wefat kerd. Cenazeya ey 11ê Çeleyî de Camiya Şîşlîyî de nimajê perojî ra dima Goristanê Kulaksizî de ameye definkerdene.

Xelatê ke girewtê

Bi kitabanê ke nuştê, 1959 de Xelata Şîîre ya Yeditepeyî (Üvercinka), 1966 de Xelata Şîîre ya Sazgehê Ziwanê Tirkî (Göçebe) û 1988 de Xelata Şîîre ya Necatigilî (Sıcak Nal û Güz Bitigi) qezenc kerdî. Kovara Kitap-lıkî semedê serrgêra 75ine ya awanbîyayîşê Tirkîya 1998 de "Lîsteya 75 Serran de 75 Kitabî" amade kerde û Sureya bi di kitabanê xo (Üvercinka û Sevda Sözleri) na lîste de ca girewt. Aya bîne, eserê ey Aritmetik İyi Kuşlar Pekiyi yo ke domanan (tutî) rê nusîyayo û dima bîyo kitab, lîsteya 100 eserê bingeyênî ya Wezaretê Perwerdeyîya Mîllî yê Komara Tirkîya de rêza 30ine de ca girewt. 1991 ra nata hetê Komeleya Kultur û Hunerî ya Cemal Sureyayî ra Xelata Şîîre ya Cemal Sureyayî yena dayene.

Ame tespîtkerdene ke a cinîye maya hîrê domanan Sultan Oz (55) a. Nêzanîyeno ke Sultane erzîyaya çem yan zî a bi xo eşta çem.

Heto bîn ra ame musayene ke mêrdeyê cinîye Kemal Oz zî 10 serrî verî dewe de netîceya hêrîşêkê heşî de birîndar bîyo û nêweşxaneyo ke tede binê tedawî de bi de merdo.

Netîceya hadîse de 10 wendekarî, 4 malimî, yew polîs û yew xebatkarê marketê mektebî birîndar bîyî. Wendekarê hêrîşkarî zî bi eynî tifingî xo kişt.

Hadîse ra pey hetê dozgerî ra tehqîqat ame akerdene û wezîfedaranê dezgehê perwerdeyî ra 2 mesulî û hêzanê asayîşî ra 2 mesulî karê xo ra ameyî dûrîvistiş.

Midurîya Asayîşî ya Pêroyî ya Tirkîya ewro eşkera kerd ke tehqîqatê hêrîşê vera mektebî de 16 kesî ameyê tepiştiş.