Wesar amo welat.
Daran pelê xu vilê xo akerdî.
Çendêk weş î, dar,daristan û çemê welatê mi...

📍Dêrsim pic.twitter.com/dNU1cRkoiS

— Zazakî News (@zazaki_news) April 4, 2026

Renge vilan, deşte kerd reng bi reng. Bi ganîbîyayîşê tabîatî, şarê qeza û fotoğrafkaşî şinê uca resiman ancenê.

Semedo ke merdim ziwanê xo de bieşko binuso ganî her çî ra ver alafabeyê ziwanê xo bizano.

Alfabeyê ma de 31 herfî estê. Heştê înan herfê vengînî yê 23 herfî zî herfê bêveng ê.

Alfabe

HERFÊ GIRDÎ/ BÜYÜK HARFLER

A B C Ç D E Ê F G H I Î J K L M N O P Q R S Ş T U Û V W X Y Z

Herfê hurdî / küçük harfler

a b c ç d e ê f g h i î j k l m n o p q r s ş t u û v w x y z

Herfê Venginî / Sesli harfler

a e ê î i û u o

Herfê Bêvengî / Sessiz harfler

b c ç d f g h j k l m n p q r s ş t v w x y z

Çar herfê ke alfabeya tirkî de estê la yê ma de çin yê: Ğğ, İ, ı, Öö, Üü

Kurdkî de herfa “i“ gama ke gird nusîyeno, sey alfabeya îngilîzkî bênuqta, sey “I“ nusîyeno.

Herfê ke alfabeya tirkî de çin ê la yê ma de estê zî nê yê: Êê, Îî, Qq, Ûû, Ww, Xx

Varanê weşî ra dima citkarî arêkerdişê vaman de rekor pawenê. Citkar Ibrahîm Qarabaşî va: ''Ma hasadê xo yo verên baxçeyê xo de kerd. Varanî ra dima ma mehsulêko hol pawenê. Ez wazena ke serra 2026î seba pêro citkaran bi xêr û bereket vîyaro.''

Vamî sûkan de mabênê 130-160 lîrayan de yenê rotiş.

Festîvale de bi pêroyî 22 kayî do bêrê sahnekerdene.

Beşêkê kayan o gird Merkezê Kongre û Kulturî yê Çand Amedî de do bêro sahnekerdene, tayê performansî zî waranê akerdîyan de do temaşekerdoxan reyde bêrê têhet.

Çarçewaya festîvale de kayan ra teber qiseykerdişî, panelî, atolyeyî û pêdîyayîşê hunermendan zî do bêrê organîzekerdene.

Kayê ke do bi ziwananê cîyayan de bêrê sahnekerdene, tede sernuşteyê tirkî, kurdkî û îngilîzkî do bêro xebitnayene.

Ma venga heme şarê xo danê ke beşdarê festîvale bibê.

Bernameyê festîvale: https://amedtheatrefest.org/program.html?festival_id=1&festival=11.+Festival

Walîyê Stenbolî Davut Gulî derheqê hêrişî de beyanat da û û da zanayîş ke, hîrê êrîşkeran ra di kesî bi birîndarî ameyî tepiştiş û hêrîşkerek zî ameyo kiştiş. Gulî aşkere kerd ke hêriş de di polîsî zî bi sivikî birîndar bîyî.

Goreyê xebere, nê 29 cinîyan ra 2 cinîyî bajarê Amedî de, 27 cinîyê bînî zî bajaranê cîya-cîyayan ê Tirkîya de ameyî kiştiş.

Di kênayê qicî yê înan keye de odayêka bîn de seba ke hewn de bî bi hawayêko tesadufî hêriş ra xelisîyayê.

Ame zanayene ke ÎHA’yî ke hêriş kerdo yê Îranî yo.

Kurdê vakurê Kurdistanî, bi di dîyalektana qisey kenê û nûsenê; kurmancî û kirdkî (dimilî/zazakî). Wexto ke babete nûsten, cêabirnayene û namekerdena ziwan û dîyalektanê kurdî bo, vernîya heme çî de gerek ma biney behsê têkilîya ziwan-dîyalekt û coxrafya qisekerdoxanê ênan bikê.

Ewro qismêk muhîm ê çapemenîya Turkiya, tayê derûdorê akademî û qismêk mesulê hikumetî, bi zanayî yan zî nezanî ya manaya mefhumanê kurd, kurmanc û “zaza” yan zî kurdî, kurmancî û “zazakî” kenê têmîyan. Bîlhesa zî wazenê “zaza” û “zazakî”, kurdan û kurdî ra teber, sey yew ziwan û komeyê etnîkî yê ciyay dîyar bikê. Ayê ke winî vanê û tefekûr kenê, seba îspatkerdişê enê vate û fikiran zî, xo bi tayê qulp û sebebanê zeyîfan ra bestenê. Qismêk ênan vanê: “Zazakî kurdî nîya, lehçeyêk ziwanê farisî ya”, qismêk vanê “gelek lehçeyê kurdî estî û qisekerdoxê ênan yewbine fam nêkenê” û qismêk zî vanê “Zazakî û kurmancî di ziwanê cîya yî”.

Bawer bikê ayê ke winî vanê zî, hema hema pêroyê ênan yan ziwanê kurdî û lehçeyanê eye baş nêzanê yan zî qet nêzanê, qandê ke nezanîya xo zî dîyar nêkê goreyê tayê sebebandê îdeolojîk û sîyasî hereket kenê. Eno nûşte de, ez wazena biney basê alozkerdena ena mewzuye bika û bi kilmî ya zî ciwabê enê bêj fikir û kesan bida.

Goreyê tesnîfkerdena qismêk zaf zêdeyê ziwanzanayan kurmancî û zazakî, mîyanê komeyê ziwanandê Hînd-Awrupayî de, dekiwenê mîyanê gruba aryanî (îranî) û di şax û lehçeyê ziwanê kurdî yê. Bêguman ez nêvana tena di lehçeyê ziwanî kurdî estî, sewbî zî gelek lehçeyê gird ê ziwanê kurdî estî. Labelê seba ke mewzuya ena nûstene kurmancî û zazakî ya, etiya de tena basê ênan kena. Ziwan sey çîdêk ganî yo, zemanî mîyan de bedêlîyeno û goreyê ca û şertan, tira formê newey peyda benê. Her yew formê ciya yê ziwanî, xo mîyan de cîyayîyêk dîyar kenê û her yew parçeyêk ey ziwanî yê. Mîyanê zemanî de peydabîyena formê cîyayî û bedêlîyayîşê ziwanî, xusûsîyetêk tarîxî û esasî yê ziwanî yo. No sebeb ra ayê ke basê zafbîyayîş û yewbin famnêkerdişê lehçeyanê kurdî bikê, gerek enê prensîbê esasî yê ziwanzanîye bizanê. No sebeb ra bîyayişê dîyalektandê cîyayan, seba yew ziwanî lawazîye û kemanîye nîya, eksê eye, bîyayişê dîyalektandê ciyayan dewlemendîya ziwanî dîyar kenê. Ewro zî milletê ke hetê nûstiş û edebiyatî ra ziwanê ênan sey ziwanê tewr dewlemendî qebul benê, hema zî dîyalektê ciya yê ziwanê ênan estî û zaf cayan de zî ke bi enê dîyalektanê ciyayan qisey bikê yewbine tam fam nêkenê.

Têkilîya ziwan û lehçeyan ser ro, hetê ziwanzanayan ra zaf çîyê ameyê vatiş û nûstiş. Eger ênan mîyan ra qismêk nêmcet, sey îspatê fikrê xo bêro dîyarkerdiş, ena raşt nîya û dûrê ray û ehlaqê zanyarî ya zî. Eno sebeb ra ez wazena etiya de der heqê têkilîya ziwan û lehçeyan de, fikir û vatişê çend ziwanzanan bîyara şima vîrî. Ziwanzano almanij Ludwig Paul vano “bêntarê ‘ziwan’ û ‘lehçe’ de hîç sînorêko qethî û ‘xozayî’ çinî yo. Kes şêno di şêweyanê cîyayan ê yew ziwanî hetê kulturî ra sey lehçe, sewbî hetana zî sey di ziwanê cîyayan tarîf biko. Mesela “ziwan û lehçe”, goreyê tarîfkerdiş û xusûsîyetê ênan, mimkun o ke hetana yew dereca keyfî bo zî.” John Loyns zî vano: “Bêntarê lehçeyandê ziwanêk de yan zî bêntarê lehçeyandê ziwananê hemberyanê yewbine de dîyarkerdişê sînorêko mutleq mimkun nîyo” Tayê ziwanzanî zî lehçe (diyalekte), sey “şêweyêk qisekerdiş”ê ziwanî tarîf kenê. Bi kilmîye ma şênê vajê ke tarîfê “lehçe” ser ro, yew çarçeweya dîyarkerde û sînorêko mutleq çinî yo. Gelek ziwanzanî enê tarîf û sînorî, goreyê fikir û ewniyayîşdê xo dîyar kenê û yewbîyayena lengûstîkî û yewbîyayena etnîkî-kulturî pêra cîya kenê. Labelê ayê ke wazenê “zazakî” û kurmancî sey di lehçeyan nê, sey di ziwanê ciyay dîyar bikê, wexto ke hetê dîyarkerdişê ciyayîya lenguîstîk ra kewenê tenganîye, sey Hesen Reşît Tankut ê îdeologê resmî yê Cumhrîyetî, verê xo danê ciyayeya cografî, mezhebî û dînî. Lazimo ena raştîya lenguîstîk hetê heme kesan ra bêro qebulkerdiş ke ferq û nizdîyeya ziwan û lehçeyandê bînan û bîlhesa zî yê koma arî çi hend o seke, yê zazakî û kurmancî zî kemî-vêşî ehend o. Mîsal; “Ziwanê erebî yo ke ewro Sûriye ra bigîre heta Misir û ewca ra heta rojavayê vakurê Behra Sipî, mîyanê Afrîqa û Nêmgirawa Erebî de yeno qisekerdiş, dîyalektê erebî yê cîya-cîya yê.” Zaf cayan de qisekerdoxê erebî ke bi dîyalekta xo ya qisey bikê, yewbine fehm nêkenê.

Mesela têkilîya farisî-kurdî yan zî farisî-zazakî, yewna mewzuya manîpulasyonî ya. Bi kilmî ya kê şênê vajê ke komeyê ziwanê kurdî, dekiwenê mîyanê komeyê ziwanê rojawayê bakurê îranî. Wexto ke ma vanê îranî, qestê ma tena ziwanê farisî nîyo, labelê mimkuno ke tayê kesî biwazê kelîma “îranî” ra tena mana farisî vejê. “Çimkî senî ke her ziwanê germanî almanî nîyo, her ziwanê îranî jî farisî nîyo”. Eno sebeb ra ma şênê bi asanî ya vajê; vernî de “zazakî” û tira pey zî kurmancî, soranî, hewramanî û lehçeyê bîn ê ziwanê malbata kurdî û farisî bi lehçeyandê xo ra mîyanê komeyê ziwanê îranî (aryanî) de ca gênê. Eger ma ziwanê arî sey darêk qebul bikê, enê ziwan û lehçeyê ke ameyê homartiş, her yew şaxêk ena dare hesibîyenê. Hem hetê xezîneya kelîmeyan ra û hem zî hetê lenguîstîk ra gelek xûsusiyetê ênan pê manenê. Labelê ewro farisî ziwanêko ciya yo, ziwanê kurdî zî bi lehçeyandê xo ra farisî ra ciya yê. Qandê neye rê zazakî/dimilî/kirdkî çiqas nizdîyê farisî bo, kurmancî û soranî zî bi kemanîye ehende nizdîyê farisî yê. Eno sebeb ra, ayê ke vateyê xo bi dîsiplînê akademî ra bestenê û vanê; “zazakî yew lehçeya farisî ya” yan zî “zazakî şaxêk malbata ziwanê kurdî nîyo”, kê şênê vajo ke enê kesî bi vateyêko sivik, bi namebê akademî manîpulasyon kenê.

Peynî de wazena naye vaja, bawer bikênê ayê ke bi name û ûnwan û meqamandê cîyayana der heqê ena mesela de nûsenê û qisey kenê, gelekê ênan ziwan û lehçeyanê kurdî nêzanê. Enê kesê ke winî vanê, wa biney serey xo wedarê, vernî de ê xo û tira pey zî halê ziwanandê dinya û hemberyanandê xo bewnî. Gelo ferqê têkilîya lehçeyandê enê ziwanan û kurdî çiyo? Wexto ke cêgêrayox û nûştox basê dîsiplînê akademî û objektîfîya zanyarî biko û bi xo zî lîyaqatê ey nêko, bi vateyêko sivika, ewca de raştîye çinî ya û îlim nêbeno, ancax şerletanîye bena.

Mesaja Grûba Xebate ya Vateyî de wîna vajîya:

“Ma bi xemgînî eşnawit ke kedkarê ziwan û kulturê kurdan û endamanê Grûba Vateyî ra Zulkuf Demîrtaş şîyo rehmet. Homa cayê ey cenet biko, sabir bido keye û heskerdoxanê ey

MA KEK ZULKUF DEMÎRTAŞI XO VÎR RA NÊKENÊ

Kek Zulkuf Demîrtaş 1948 de Pali de maya xo ra bîyo. O, yew embazê ma yo miletperwer û kurdkîhes bî ke xebata ziwanî ya Grûba Xebate ya Vateyî de cayê xo girewtbî. Nê serranê peyênan nêweş bî. Ma ewro bi xemgînî pêhesîyayî ke kek Zulkufî vizêrî (05.04.2026) Xarpêt de wefat kerdo.

Ma do xebat û xizmetê kek Zulkufî xo vîr ra nêkerê, o do vîrê ma de bimano. Wa ruhê ey şa bo!

Nadîre G. Aldatmaz (Dêrsim), Netîce Altun (Pasûr), Serdar Bedirxan (Pîran), Îbrahîm Bîngol (Gimgim), Nureddîn Celalî (Çewlîg), Haydar Diljen (Sêwregi), J. Îhsan Espar (Pîran), Neymetullah Gunduz (Gêl), Deniz Gunduz (Gimgim), Ronya Îlbasmiş (Sêwregi), Doxan Karasu (Çewlîg), Ehmed Kirkan (Sêwregi), Huseyîn Kulu (Dêrsim), Seyîdxan Kurij (Çewlîg), M. Malmîsanij (Pîran), Selîm Mûrat (Pali), Mehmet Olmez (Gêl), Ugur Sermîyan (Dêrsim), Şukrî Urgun (Hêni), Muzafer Xeylanij (Pali), Pinar Yildiz (Licê), Weysel Yildizhan (Çêrmûge)”

Kurde pers kerd ke gelo Trump ewro zî eynî fîkrî paweno yan ney.

Donald Trumpî cewab da persê ey û wina va: "Ez wazena wa ê dûrî bimanê. Ez wazena ê dûrî bivinderê, çunke ez na rastîye ra bawer a ke do seba înan tayê problemî bivejîyê meydan."

"Ê do merg bîyarê"

Serekê Amerîka wina qisey kerd:

"Meqsedê mi o yo ke, eke wina bikerê ê do seba xo merg bîyarê. Coka ez wazena ke ê dûrî bivinderê."

Yew hewte verê ma qalê nêweşîya psîkolojîkan ra trawma kerdbi. Ma qale nîşanî trawma û tewiranê ci kerd. Ma va ke trawma;

* hedîseyî yewîk,

* trawmayî fîzîkî,

* trawmaya psikolojîkî,

Nê hawayî ú tewir yewîr nîşanî înan estê, sey qeza,perpayîş,afata tebîîye,derp,dec yanzî ters,şok,bêçare,qesawetî zafanê ûsî...

No hewte ez wazan ke gedeye ma no wextî de kam hawa trawma hena zede vînenî û mariz manenî.

Nika no tewr fikr bikerî?

Gedeyî ma çimanî xo akenî telefon, kompîter,tv vinenî sey wextî verî nîyo.Trawma ya verîn enî edevatî teknolojîkî yî.Nê edevatî hem mezgî gedan xerapnenî hem zî yîn serî trawma vîrezenî.Çunke zerreyîn de radyasyon esto û mezg xerepneno.Etya ra çend serî ver yew zanyar Devra DAVÌS vate ke telefon hem mezg xerepnena hem zî rişa merdimwere virazene.No wextî de perî zanyarî qebul kerdo ke teknolojî ser mezgî de xerepnayîş virazena.

Hedîseye maya diyîn ay çîyo ke -gere gedeye ma yanzî merdîm vinayîş yî rind nîyo-vînayîş.Numeneyî ez bide şima,gede 5 serre çî yo namehrem o yanzî kistîş vîneno nê tewr çî gede serr traema virazenî gede nê hedîseyan xo viranêkeno û serrî yî mezgî yî de manenî binhişê yî de maneno ú cuyeyî de tesîr keno.Zanyar Sigmunf Fruyd serr no mevzu de zaf vinderto.Vato ke no tewr trawma yî cuyeyî merdîm zerr de heyan kes bimiro tesîr kenî.

Ez yew mamoste ya ez şima ra yew xeberî şîret vacî se,ez vana ke yew gede heyan nebo 20 serre va telefon negero destî xo va xo televizyon ra durî bido lewra edevatî teknolojîkî no wextî de serr wucudî de zaf tesîrî xirap kenî û bade zî beno trawma ma serr de maneno.

Sey neweşîya yewbinanî psîkolojîkan zî ma trawma de zî gere ardîm bigerî ú îcab biko gere yew doktorî ra derman bigerî.

Weşîyede bimanî.

Di lûyê sûrî ke bi rindîya xo çimî antî xo ser kewtê objektîfê fotrafkaşanê tebîetî. Fotrafkaşan nê lûyê sûrî ê rindekî Çolîg de qeyd kerdî.

Eşkerayîye de ame vatiş ke Serekê Îstîxbaratî Mecîd Xadimî, ewro seatanê şefeqî de hêrişê Amerîka-Îsraîlî de ameyo kiştiş

Ewro saetanê serê sibayî de xeylê herêmê ke dormeyê paytext Tehranî de yê, bîyî hedefê hêrişanê hewayî.

Goreyê tesbîtanê verênan, nê hêrişanê peyênan de heta nika tewr tay 25 kesî merdê.

Konser do 24ê Nîsana 2026î roja Îne saete 20:00 de dest pêkero. Çalakîye Merkezê Kongre û Kulturî yê Zanîngehê Munzurî de yena tertîpkerdiş.

Kesê ke wazenê şêrê konser eşkenê bîletan rayîrê dîjîtal (internet ra Bubilet ra peyda bikerê:

• Reina Bi Cafe
• Has Simit
• Jara
• Mojen Cafe
• Têkîliye 0 507 433 20 88

12 Bingölspor bîyo Şampiyon û vejîyayo lîga TFF ya 2. pic.twitter.com/9PXMUSwbQK

— Zazakî News (@zazaki_news) April 6, 2026

Musabeqaya ke Stadyumê Bajarî yê Çewlîgî de amey kaykerdene de, 12 Bîngolsporî performansêko zaf xurt nîşan da. Ekîba Çewlîgî, bi paştîdayîşêko pîl ê terefdaranê xo, seha ra bi ferqêko pîl abirîya. Bîngolspor 4-0 qezenc kerd û şampîyonîya xo îlan kerde.

Terefdarî kewtî mîyanê seha

Dima ke musabeqe qedîya, stadyum de kêfweşîyêka pîle qewîmîya; terefdaran bi taximê xo reyde na şampîyonîye bi coşêko gird pîroz kerde. Bi seyan terefdarê ke trîbunî kerdbî pirr, maçî ra dima rijîyayî mîyanê seha.

Ame zanayîş ke sebebê destbenkerdişê Sebahat Tuncel no yo ke destûr nêdayo polîsî posterê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî amebî akerdene, bîyarê war. Ame zanayîş ke Sebahat Tuncel şawîyaya kontrolê weşîye û dima ra zî do seba îfadeyan berê Mudirîyetê Polîsan ê cadeyê Watanî

Tirkî bi hezar serran koçberkî cuyayê. Cayê linga xo bewlî nêbîyo. Surîyî dayê xo ver, xeymî eştê paştî ser, dîyar bi dîyar gêrayê. Kamca de çereyo weş est bîyo, xeymê xo oca de ronayê. Peyê xo dayo huşkîye/ziwayîye, verê xo dayo keskiye/zergunîye. Ne hêga zanayo ne celle û cuwen ne bax û bostan. Kultur û terzê heyatê tirkan ser ro tesîrê koçberîye giran o. Deyîran, sanikan, qewlan û vateyanê verênanê ci de behsê xeyman, mîyan û vosnan zaf beno. Behsê surîyan beno ke ver est o pey çin o…

Mîyanê surîye de vosn muhîm o. Vosn bi estrîyanê qalindanê çiqirîyayeyan, bi sereye xişnî, bi pirnika girda zexme yeno manaya xurtî û pêtîye. Vosn esalet o, hêz û quwet o. Tirkan wexto ke milletanê bînan de ceng kerdo û şîyê dizan û bacaranê înan ser, seba şiknayişê beran kêranê dergê qalindê giranî bikar ardê, nê kerana rê “koçbaşı” vato. Estrîyî kerdê pira, sereyê ci şibênayo sereyê vosnan, nohet û ohet ra pêgirewto, sey sereyê vosnêk ohet ra mîyanê berî de dayo piro.

Vosn serdestê surîye yo. Ey xususen weye kenê, çîyê tewr başê weşî danê ci. Vosn weno û weno, mîyane keno sey loxe, terrîye keno sey destarî. Ey, wextê payîzî, bi resm û merasim verdanê bi mîyanê mîyan. Şênayî ronanê, vosnî sey zamayî xemilnenê.

Mîyanê tirkan de sey vosnî bîyayiş yeno manaya çîyê başî. Tirkî wexto ke yewerî goynenê yan zî teqdîr kenê, “koç (vosn)” vanê, “koçum benim! (vosnê mi!)” vanê.

***

Zazayî/kirmancî bi hezar serran dewanê xo ser ro cuyayê. Cayê linga xo bewlî bîyo. Xo rê banî viraştê; gomeyî, axurî, kozikî viraştê. Banê înan darê xeyme ser ra ney, estunan ser ra pay ra mendo. Heywanî (gayî û mangayî, biz û mîyî, her û qatirî, kergî, hingî…) weye kerdê, citkarîye kerda, bîyê wayîrê hêgayan û bostana û rezan. Ramito, awe dayo, çînito, cuwen de çarnayo, arê de tehnayo… Deyîran, sanikan, qewlan û vateyanê verênanê ci de tim behsê cite û heyatê dewe beno. Citkar, hêga, ga, hengazî, sirsî, nîre, cuwen, tixe, arê, dîk, kutik…

Ya, cayê linga zazayan/kirmancan bewlî bîyo û debr-debara xo pê cite kerda. Cor de tofan ameyo piro, cêr de erd binê lingan de sey kengula şîyo ameyo; înan cayê xo nêteriknayo. Laser û vewrêse koyan ameyo ser de; înan ancî xo nêleqnayo.

Cite de ga muhîm o. Hêga de zî cuwen de zî nîre vileyê gayî ser ra yo. Zazayî/kirmancî berê/mehsulê hêga û cuwenî rê “emegê gayî” vanê. Emegê gayî ra werdiş yeno manaya xurt û xoser-bîyayişî. Yew kes sistek-pistek bo, ci rê vanê “to qet emegê gayî nêwerdo!”

Zazayî/kirmancî wexto ke yew doman yeno dinya û dendanê xo vecîyenê; genim awe de xaşênenê, danîyan pewcenê, mîyanê der û cîranî de vila kenê. Vecîyayişê dendanan sey roşanî bimbarek beno. Danîyan danê domanî zî. Heban yew bi yew erzenê pudîyan ver. Di hetê nê çîyî est ê; weşî û kultur. Hetê weşîye ra; wexto ke dendanî vecîyenê, pudîyê domanî hurîyenê. Doman heba danîyan aya nerme caweno, hem pudîyê xo rahet benê hem zî cawitiş museno. Hetê xo yê kulturî; doman wa emegê gayî ra biwero, bibo xurt û xoser.

Kulturê zazayan/kirmancan de cayê gayî ezîz o. Xususen hurmet mocnenê gayê cite. Nêdanê piro, ci rê qalanê xiraban nêvanê. Heqeret pê nêkenê. Pîyê mi vanê, bawê mi vanê, qurban vanê. Mîyanê zazayan/kirmancan de wexto ke yewer yewerî goyneno û teqdîr keno, ci rê vano “gayê min o sîya!”

Bi ameyîşê wisarî welatê ma de tewir bi tewr vaşî/nebatî û tarûtûrî zî vejîyayê. Nebatî û vaşî ke sey yew dîyarîya tebîetî yê, hetê şarê ma ra sey şîfa yeno vînayîş û her yew zî tewir bi tewr yeno hadrekerdiş û pewtiş.

Helige zî înan ra yew a û nika tem zî wextê Heligan o. Verînanê ma hem vaş û nebatî şinasnêne hem zî zanêne ke kamcî vaş, nebat û tarûtûr çi nêweşî ra baş yenê, derman ê. Nika neslo newe nê taran, vaşan û nebatan nêşinasneno.

La qezaya Çolîgî Darahênî de hem verînê ma hem zî neslo newe nê vaş-taran şinanenê.

Wexto ke verê nê dezgeyî ra vîyarenê vanê “haa Helige” nameyê ci yo bîn zî Gulik o. hem sey tar hem bi goşt hem zî pê ci şorbaye virazîyena.

Êdî kam senî hes keno wîna pewjeno û weno.

Ömer Saçlı Darahênî de dezgeyê xo pê Heligan xemilnayo û merdim dûrê dezgeyî ra boya ke yena zincîya merdimî zano ke na boye, boya Heligan a.

Ömer Saçlı demê wesarî û payîzî de koyanê Darahênî yê bereketinan ra vaş, tar û nebatanê ke êdî mîyanê kulturê werdê ma Zazayan de ca girewtê ano sûke û roşeno.

O hem debara xo keno hem zî nê tar û turan dano şinasnayîş ma rê.

1-Keyeyê Elîfe Dîyarbekir de yo. A zewejnaya nîya. Maye û pîyê aye kirmanckî qisey kenê. Elîfe, kirmanckî û kurmanckî zana. A nika Îstanbul de ciwîyena. Yew birayê Elîfe esto. Nameyê birayê Elîfe, Rohat o. Rohat zewejnaye yo. Di eyelê ey estê. Yew kêna ya û yew laj o. Birakênaya Elîfe des serre ya. Birazayê Elîfe zî hewt serre yo. Ê Riha de ciwîyenê û tirkî qisey kenê.

Cewabanê persan bidîn / soruları cevaplayınız:

Keyeyê Elîfe kamca de yo?

Elîfe zewejnaya ya?

Maye û pîyê aye kurmancî qisey kenê?

Elîfe kamca de ciwîyena?

Birazayê aye çend serre yo?

Birakêna û Birazayê aye kamca de ciwîyenê?

2- Na Gul a. A zewejnaye ya. Di eyelê aye estê. Lajê aye hîrê serre yo. Kênaya aye panc serre ya. Nameyê mêrdeyê aye Metîn o.

3-No Hesen o. O zewejnaye yo. Na, cinîya Hesenî ya. Nameyê aye Zozan a. Yew gedeyê înan esto. Nameyê gedeyê înan Xelîl o. Gedeyê înan vîst û panc serre yo û hema ezeb o.

------------------

Na say a yan murî ya? (Bu elma mı yoksa armut mu?)

yan I: ya

yan II: yoksa

(yan . . . yan . . .: ya . . . ya . . .)

yan zî: ya da

No birayê to yo yan datîzayê to yo? (Bu kardeşin mi yoksa amcanoğlu mu?)

Datê ey Îstanbul ra yo yan Îzmîr ra yo? (Onun amcası İstanbullu mu yoksa İzmirli mi?)

No, yê to yo yan yê min o? (Bu senin mi yoksa benim mi?)

Ti rind a yan Ez rind a? (Sen güzelsin ya ben?)

Yan ez yena yan ti. (Ya ben gelirim ya sen.)

Yan no yo yan zî na ya. (Ya budur ya da bu.)

Yan ez şiro yan zî ti şo. (Ya ben gideyim ya da sen git.)

Yan Amed yan zî Îstanbûl. (Ya Diyarbakır ya da İstanbul.)

Ez yan Amed de ciwîyena yan zî Amed de. (Ben ya Diyarbakırda yaşarım ya da Diyarbakırda.)

Mikaîl Aslan, yeno Çolîg. Aslan o ke nameyanê xurtan ê muzîkê Zazakî ra yew o, do roja şemeyî 4ê Nîsana 2026î wextê şanî de bi goşdaranê xo reyde bêro têlewe.

Konser, do Merkezê Kongreyî yê Recep Tayyîp Erdoganî yê Zanîngeha Çolîgî de saete 20.00 de dest pêbikero.

Hunermendî Cem Erdost Îlerî, Olcay Bozkurt û Sîtar Sertaç Şanli zî do konserê Aslanî rê refaqat bikerê.

Aslanî verê konserî va: “ Xêr û weşîya ma lawik û deyîranê xo pîya vanîme. Şarê ma yê Çolig, ma na rocê sima perûno pînîme/pawenîme.”