Meqaleyî

ÇEND AFORÎZMAYÎ

Abone Ol

Murad Canşad

Aforîzma çekuyêka bi franskî ya, na çekuye yunankî û latînkî ra yena. Manaya xo; qala kilmeka raste/weşe/esîle… Erebkî de wecîze, tirkkî de özdeyiş vacîyeno. Zazakî de wexto ke merdim sey aforîzmayan yew qale vano, vanê; qala to weş a. Aye ra ma eşkenîme seba aforîzma qala weşe, seba aforîzmayan qalê weşî bivacîme. Nînan ra teber weşqale-weşqalî, weşvace-weşvacî kî (zî) benê…

Aforîzmayî manenê vateyanê verênan. Ferqê xo o yo ke vateyanê verênan de vatox bewlî nîyo, aforîzmayan de vatox bewlî yo. Vateyê verênan bi nameyê kesêk qeyd nêbîyê la aforîzmayî bi nameyê kesêk qeyd bîyê. Vateyê verênan malê heme şarî yê, aforîzmayî malê vatoxî yê.

Cêr ra mi çend aforîzmayê xo rêz kerdê. Eger ke yê şima kî aforîzmayê şima, yanî qalê şima yê weşî est ê; înan binusê, bin ro kî nameyê xo… Wa nameyê şima ser qeyd bibê. Beno ke şima aforîzmayanê kesanê bînan zanenê. Xeyrê xo înan kî bi nameyê vatoxî binusê, bin ro kî sey qeydkerdoxî nameyê xo… Wa aforîzmayê ma, qalê ma yê weşî biyerê pêser.

Bi busayene (hewn ra şîyayene) nêbena musayene

Biewne (qayt bike) bena dare, meewne (qayt meke) bena çare

Emel rast mebo, fêl rast nêbeno

Ewil weş mebo, axir weş nêbeno

Na dinya yew xan, can tey de raywan

Oyo ke şî camî, şono secde kî (zî)

Qelbê to pak mebo, fekê to pak nêbeno

Zan (zana) vano fikir, nezan keno kufir (neng)

Eşq bi darê zorî ney, bi hukmê zerrî beno

Îdeolojî, xeleta xo rasta şarî ra serêr û verêr vînayiş o

Qinrut wazeno kay û kelebut

Qina rute wazena kay û kelebute

Kutikê teberî nêbeno miqayetê keyberî/berî

Hes (heskerdiş) qedîyeno bi maçîkerdene, eşq nêqedîyeno bi merdene

Vatiş rahet, kerdiş zehmet

Çiqas zerdê (zerrn) to, hende derdê to

Zerdê to derdê to yo

Zerd o, derd o

Pere û pul, zerrî de derd û kul

Mal û mul, zerrî de derd û kul

Pere û zerd, bela û derd

Qedirê nanî zanenê vêşanî

Destê ma kilmek ra, saye gilçek ra

Bivîne rî, meperse zerrî

Eger yew bibê aqil û dil, çewt nêbeno sere û mil

Dare qirm ra yew a la gil û gilçe, rîç û ristim ra hezar bi hezar a

Zerrî sîya bo, fek sîya beno

Merdim ewnîyeno (nîya dano) rî ra, Xizir ewnîyeno (nîya dano) zerrî ra