Resul Yıldırım
Fîlîpelî Ehmed Hîlmî kîtabê xo yê Amak-ı Hayal de yew meclis roneno. Meclis de bi nameyê Beşerîyet yew ten est o ke wazeno verpersê persê xo bigêro. Persê ci wina ya ke hendê çîyê ke qewimîyenê û ganî goreyê înan ra însanî cuye ra nefret bikerdêne. Labelê hema zî seba çi cuye ra fek veranêdanî û kêyfweşî/Şayî Çî ya? Fîlîpelî Ehmed Hîlmî zî fekê kesanê dînî û dîrokîyan ra cewabê ey dano.
Cenabê Xelîl (Îbrahîm e.s.): kêyfweşî, xebitîyayîş, qezençkerdiş û qezencê xo mîyanê hemcînsanê xo de paykerdişo.
Cenabê Kelîm (Musa e.s.): kêyfweşî, nefsê xo Fîrewnê xirsî ra xelesnayîşo.
Cenabê Adem (Adem e.s.): kêyfweşî, xeberê şeytanê nêkerdiş û Hewa ra nêxapînayîşo.
Konfîçyûs: Yew tencereyê gêrma rizî de heme lezzetan pêardişo.
Zerdûşt: kêyfweşî, tarî de nêmendişo.
Brahma: Kêyfweşî? eksê zennê her kesî çi bo o yo.
Cenabê Mesîh (Îsa e.s.): Kêyfweşî, vîyarteyî vîrrakerdiş, nikayî xoş vînayîş, ameyoxî/pêşerojî nêfikirîyayîşo.
Xizir: Kêyfweşî, zerrîyê ke waştişê girdî nêkewenê ci de rey rey yew xeyalet o.
Buda: kêyfweşî, nameyanê weşanê hîçîye ra yew o.
Beşerîyet o ke persa Kêyfweşî çi ya? persayo yew halo ke aqilê ey têmîyan kewte û pêrîşan de gineno erd ro ke sey moderatorê meclise Hz. Muhemmed werzeno pay. Û xitabê ey keno vano:
Ey Beşerîyet! Kêyfweşî, cuye sênî ya, wina qebulkerdiş; giranîyanê ci ro rizaardiş û seba îslehkerdişê ci xebitîyayîşo.
Beşerîyet serê enê verpersî de werzeno û vano: Ey Fexrê Alem! O ke derdanê Beşerîyet fehm keno, dermanê ci dîyê têna ti yî.
Fîlîpelî Ehmed Hîlmî bi fekê Hz. Peyxemberî îfadeyê ke derheqê persa kêyfweşîye çi ya? de vatî, yew cuya kêyfweş û bi rûmete hîrê şertî ra girêdayî.
1. Cuye sênî ya wina qebulkerdiş;
2. Giranîyanê cuye ro rizaardiş;
3. Seba îslehkerdişê cuye xebitîyayîş.
Enê hîrê heme şertî, yew gazinî ke wazenê bidê fehmkerdiş ke cuye yew hemsencî ser o de awan bîya. Cuye ra pawiteyê/hêvîyê ma est î, çîyê ke do cuye bido ma est î. La cuye çîyo ke ma wazenê ney, îhtîyacîyê ma çi bibî înan dana ma.
03.08.2026
Tanrı'nın Gözbebeği İnsan/Şaban Ali Düzgün s.26-27