Fırat Şîn
Destpêkê serra 2026î, seba Rojawanê Kurdîstanî bi hewrê sîyayî û averşîyayîşanê krîtîkan dest pêkerd. Herçiqas ke ma vêşêr bala xo danê sîyasetê zereyê Tirkîya, “Heqê Hêvîye” yê Ocalanî û Îmraliyî ser; kilîdê çareserîye û kilîdê temîyanbîyayîşî, raştîya xo de hetê bînî yê sînorî de, Rojava de nimite yo.
Hêrişê peyênî yê ke grûbanê çekdaran ê pabesteyê “Hukmatê Demkî yê Şerî” vera mehleyanê Şêx Meqsûd û Eşrefîye yê Helebî viraştî, nîşan dayî ke sîstemê Sûrîye bivurîyo zî, nêzdîbîyayîşê înan o vera Kurdan bi asanî nêvurîyeno.
Hedîseyê ke ma nê hefteyanê peyênan de dîy, mojnayî ke Amerîka sîyasetê xo yê Sûrîye kok ra vurnayo. Pêkerdişê ke Washington de ameyê kerdene û peyamê ke Tom Barrackî Hewlêr de dayî Fermandarê HSDyî Mazlûm Ebdîyî, îşaretê gameyêka newîye danê.
Vateyê Serekê Amerîka Trumpî yê ke vatêne, “Kurdan no şer seba ma ney, seba xo kerd,” û nêzdîbîyayîşê Washingtonî yê bi Rayberdoxîya Ehmed Şerî, Rojawanê Kurdîstanî ver bi “întîbax” û “teslîmîyetî” zor keno. Amerîka wazena ke Kurdan ney, “yewîya Sûrîye” ya ke binê kontrolê Şerî de ya, aver bero. Peymana ke 18ê Çeleyî de bi zoîye ameye îmzakerdene û mabênê HSD û Şamî de "entegrasyon" ferz kena, netîceyê na stratejî yo.
Trafîkê Hewlêrî û rolê Barzanîyî
Tîya de noqteya tewr muhîme, pozîsyonê Herêma Kurdîstanî û rolê Nêçîrvan Barzanîyî yo. Zîrveya ke mabênê Barzanî û Ebdîyî de hefteyêk de di reyî ameye viraştene, mojnena ke Barzanî nê prosesî de hem sey “arêkerdoxê Kurdan” hem zî sey “pirdê dîplomasîye” rol kay keno.
Serek Nêçîrvan Barzanî hewl dano ke Rojava de destkewteyî vîndî mebê, la eynî wext de Kurdî mîyanê yew sîstemê meşrû yê Sûrîye de heqanê xo garantî bikerê. Waştişê Barzanîyî yê “sebir û yewîye” seba HSDyî mesajêko eşkera bi: “Tenya bi şer nê, bi sîyaset û dunya reyde bi têkilîye pîya şimê.”
Çi do bibo?
Adirbesto ke 20ê Çeleyî de 4 rojan ame îlankerdene û nameyê Kurdan ê ke seba wezaretanê Sûrîye (Wezaretê Pawitişî û Walîtîye) yenê pêşnîyazkerdene, yew destpêk ê. Labelê perwerde, statuyê ziwanê Kurdkî û statuyê îdarî yê Rojava, hema zî zelal nîyê.
Eke hêzê Rojawanî, stratejîya xo ya leşkerî biçarnê hêzêkê sîyasî û statuyê xo Qanûnê Bingeyênî yê Sûrîye de bîyarê ca; nê tehlukeyan ra bi kêmî zeraresayîşî eşkenê bixelisîyê. La eke sîstemê “Hukmatê Demkî” Kurdan sey “karkerê leşkerî” bixebitno û dima ra bifîno quncikêk, no do bibo felaket.
2026, do seba Rojawanê Kurdîstanî bibo serra "estbîyayîş yan zî vîndîbîyayîşî". Kurdî ganî ne hesrê dostanê xo yê sexteyan (sey Amerîka) bixapîyê, ne zî îtîbarê sozanê rejîmê Şamî bikerê. Xeta yewîye ya neteweyî û dîplomasîya aqilane, tena çare yo.