ZAZAKÎ NEWS - Goreyê xebata ke kovara European Journal of Public Health de ameya weşanayiş, Ewropa de mabênê %13 û %21ê şarî de deq (tatoo) esto. Popularîteya deqî her ke şino zêde bena la tesîrê ci yê seba weşîye munaqeşeyin o.
Cigêrayîşanê verênan de ameybî îddîakerdiş ke boyaxê deqî gireyanê lenfî de kom beno û no hal beno sebebê îltîhab û qanserê lenfî.
Goreyê xebera Euronewsî, Zanîngeha Başûrê Danîmarka (SDU) cigêrayîşê xo yê serra 2025î de îşaret kerd ke kesê ke deq virazenê, înan de rîskê qanserê cildî (çermî) û lenfoma zêde beno.
Cigêrayîş de ame vatiş ke deqê ke lereya (kefê) destî ra pîlêr ê, nê rîskî zêde kenê. Ame îddîakerdiş ke miqtarê murekebî yê ke deq de yenê xebitnayîş rîskî zêde kenê û benê sebebê lenfoma.
Labelê nê cigêrayîşî qetî nîyê. Zanyarê ke vanê hewcedarîye bi cigêrayîşanê hîna zafan esta, fikirîyenê ke faktorê sey cayê deqî yê laşî de, faktorê genetîkî û kalîteya murekebî tesîrê rîskî kenê.
Murekebê deqî tehlukeyin ê?
Pêro murekebê deqî, pîgmento ke seba rengdayîşî yeno xebitnayene û awa barkerdoxî ra yenê pê ke rengî benê dermisî (tebeqaya mîyanêne ya cildî).
Semedo ke zafê murekuban cayanê cîya-cîyayan ê dinya ra yenê ardene (îthal), teqîbkerdişê înan zaf zehmet o.
Profesorê mîkrobîyolojîya tibî yê Zanîngeha Westmînsterî Manal Mohammedî babete ser o nê çîyî vatî:
“Tayê murekan de nîkel, krom, kobalt û dem dem qerqeşûn zî tede, tayê metalê giranî estê. Metalê giranî tayê sewîyeyan de toksîk ê û zanîyeno ke ê reaksîyonanê alerjîkan û hestîyarîya sîstemê pawitişî tetîk kenê.”
Yewîya Ewropa (AB), serra 2022yî de çarçeweyê sererastkerdişanê REACHî de, 4 hezarî ra zêdeyêr madeyê tehlukeyinî yê ke murekebê deqî û makyajê dayîmkî de yenê xebitnayîş, sînor kerdbî.