ZAZAKÎ NEWS - Tirkîya û Vakurê Kurdîstanî de, heqê dersanê weçînayeyan ê Kurdkî serra 2012î de bi awayêko fermî dest pêkerdbî. 2012î ra heta nika pêro pîya 213 mamostayê Kurdkî ameyî tayînkerdiş.
Nê mamostayan ra 45 kesan beşê xo bedilna û fek mamostayîya Kurdkî ra verada. 10 mamostayan zî îstîfa kerde.
Nika bi temamî 157 mamostayê Kurdkî yê fermî estê. Nînan ra 39 mamostayê Kirmanckî (Zazakî) û 118 zî mamostayê Kurmancî yê.
"6 serrî yo ke tayîn nêbîya"
Mamostayê Kurdkî semedê nêtayînkerdişî hêrsin ê. Mamostaya Ziwanê Kurdkî Fatma Şahîne Agirî ra ya. Aye bi xeyalê ke mamostayîya Kurdkî bikero serra 2020î de Zanîngeha Artukluyî ya Mêrdînî de Beşê Lîsansî yê Kurdkî qedîna la ho 6 serrî yo ke nêameya tayînkerdiş.
Mamosta Fatma Şahîne wina va: “Şeş serrî yo ke ez karanê cîya-cîyayan de xebitîyena. Dima a keda ke ameya dayene, tayînnêbîyayîş elbet yew bêhêvîye zerrîya merdimî de virazeno. Xeyalê mi yo serekî elbet o yo ke ma sey mamostayanê Kurdkî bêrê tayînkerdene, ma biresê wendekaranê Kurdan û mekteb de, sinife de dersa Kurdkî bidê înan.”
157 mamostayê ke nika kar ser o yê ra 39 mamostayê Kirmanckî (Zazakî) û 118 mamostayê Kurmancî yê. Teberê nînan de, 847 mamostayê ke beşê lîsansê Kurdkî ra mezûn bîyê zî, bi serran o bi hêvîyêka pîle pawitişê tayînî kenê.
Mamosta Hudaî Morsumbulî va, “14 serrî yo ke mekteban de dersa Kurdkî esta. Emser 60 hezar wendekaran dersa Kurdkî dîye û hewcedarîya ê wendekaran tewr tay bi 400 mamostayan esta la dest de têna 157 mamostayî estê.”
Bahaneya wezîrî yena rexnekerdene
Wezîrê Perwerdeyî yê Tirkîya Yusuf Tekînî, çend rojî verê cû qiseykerdişê xo de vatbi ke "Kurdî dersa Kurdkî nêweçînenê, coka ma zî mamostayanê Kurdkî tayîn nêkenê." Sendîkayê eleqedarî zî na bahaneya wezîrî rexne kenê û vera vateyê ey vejîyenê.
Hemserekê Şaxa 2. ya Sendîkaya Egîtîm Senî ya Amedî Serhat Kiliç wina qisey kerd:
“Wexto ke keyeyî şonê mekteban û vanê 'Ma wazenê dersa Kurdkî biweçînê', idareyê mekteban vanê 'Mamosta çin o ke şima Kurdkî biweçînê.'
Eke keyeyî zor bidê û biweçînê zî, idare vano 'Şima biweçînê zî dersê şima do veng bivîyarê.' Wextê tayînkerdişê mamostayan de zî wezaret vano 'Kesî Kurdkî nêwaşto û nêweçînayo ke ma mamostayan tayîn bikerê.' No rewş nîşan dano ke şar bi waştişê xo nêeşkeno bireso dersanê Kurdkî.”
Prosesê weçînayîşê dersanê Kurdkî yê parî de 60 hezar wendekaran Kurdkî weçînabî û emser pawîyêno ke 100 hezarî ra zêdeyêr muracat bêro kerdene. Eynî wext de, waştişê tayînkerdişê hûmara zêde ya mamostayanê Kurdkî dewam keno.
