ZAZAKÎ NEWS - Wezîrê Perwerdeyî Yusuf Tekînî perwerdeyê ziwanê dayîke rê ber qefilna û va, dersê weçînayeyî goreyê waştişê wendekaran yenê dayîş.
Goreyê malumatê ke Wezîr Tekînî dayo, dersanê "Ziwan û Lehçeyê ke Ciwîyenê" de qisimanê Kurdkî Kurmancî û Zazakî de humara wendekaran zêde bîya, la ziwananê bînan de zî kêmîbîyayîş ameyo qeydkerdiş.
Wekîla Partîya DEMî ya Colemêrgî Oznure Bartin, persnameyêk da meclîsî waşt Wezîrê Perwerdeyî Tekîn cawab bido. Bartine persnameyê xo de behsê muhîmîya perwerdeyê ziwanê dayîke kerd û va: “Polîtîkayê ziwan û perwerdeyî yê yewperestî yê ke Tirkîya de dewam kenê, tewr zaf zirar danê Kurmancî û Zazakî. Pa Zazakî xeylê lehçeyî û ziwanê herêmî rîyê kêmasîya perwerdeyê ziwanê dayîke ver bi merdişî de yê.”
Bartine bale ante ser ke goreyê Atlasê Ziwananê ke Binê tehlukeyê de yê (UNESCOy), Tirkîya de tewr tay 15 ziwanî binê rîskê vîndîbîyayîşî de yê û wîna dewam kerd:
“Ziwananê sey Hertevîn, Turoyo/Suret (lehçeyê Suryanîkî), Ladîno, Gagavuzkî, Romankî, Ermenîkîya Rojawawanî, Hemşînkî, Lazkî û Yunankîya Pontusî ra teber;
ziwanê sey Adige, Abhazkî, Kabardey-Çerkeskî û lehçeya Kurdkî Zazakî (Kirmanckî) zî binê rîskêkê cîdî de yê.”
Wezîrê Perwerdeyî yo Neteweyî Tekînî cawab da persanê Wekîla Partîya DEMî û va: “Nika (ewro) mektebanê mîyanênan de eke wendekarî biwazê, çarçewaya dersa 'Ziwan
û Lehçeyê ke Ciwîyenê' de dersê weçînayeyî yê Kurdkî (Kurmancî û Zazakî) eşkenê bêrê wendene. Xeta Dersanê Hefteyî ya Sazîyanê Perwerdeyê Verênî (Mektebê Verênî
û Mektebê Mîyanênî) ya ke yena tetbîqkerdene de, wendekarî qedemeya mektebe mîyanênî de heme sewîyeyanê sinifan de hefteyî 2 saetî; Xeta Dersanê Hefteyî ya Mektebê Mîyanênî yê Îmam Xetîbî de zî sewîyeya sinifa 5, 6 û 7ine de 1 saet,
sewîyeya sinifa 8ine de zî 1 yan zî 2 saetî dersê ci estê.
Kurdkî û Zazakî de zêdebîyayîş
Goreyê malumatê ke Wezîr Tekînî dayo, mektebanê pêroyê welatî de hûmara dersan û wendekaranê dersanê weçînayeyan ê Kurdkî û Zazakî de zêdebîyayîş aseno, ziwananê bînan de zî kêmîbîyayîş ame qeydkerdiş. Cawabê Wezîrî de vajîya ke serra perwerde û musnayîşî ya 2023-2024î de; 153 mekteban de 21 hezar û 559 wendekaran dersa Kurmancî, 25 mekteban de 3 hezar û 244 wendekaran dersa Zazakî, 3 mekteban de 45 wendekaran dersa Lazkî û 17 mekteban de zî 431 wendekaran dersa Adigekî weçînay.
Serra perwerde û musnayîşî ya 2024-2025î de zî; 219 mekteban de 30 hezar û 862 wendekaran dersa Kurmancî, 38 mekteban de 4 hezar û 554 wendekaran dersa Zazakî, 3 mekteban de 39 wendekaran dersa Lazkî, 10 mekteban de zî 401 wendekaran dersa Adigekî weçînay.
