Hemserekê komele û perwerdekarê kursî Hasan Alî Kiliç va: “Eke ziwan bimiro, kultur zî tarîx zî mireno; eke ziwan bimiro vîrê ma yo tarîxî zî mireno” û waştişê perwerdeyê bi ziwanê maye reyna kerd.
Komeleya Kultur û Piştdayîşî ya Dêrsimî ya Îzmîrî ya ke 40 serrî yo Îzmîr de xebatanê kulturî û faalîyetanê piştdayîşî domnena, bi amancê ciwînayîşê ziwanê maye û neqlkerdişê neslanê ameyoxan, hîrê serrî yo mîyanê komele de belaş kursê zazakî organîze kena.
Dewrê qeydkerdişî yê kursî de 40-50 kesî muracat kenê, labelê seba şertanê cuyê rojane beşdarîya hewteyî mîyanê 10-15 kesan de vurîyena. Teberê nê de zî kurs, tena seba musayîşê ziwanî nîyo, eynî wext de seba pawitişê vîrê kulturî û xurtkerdişê pêtîya mîyanê neslan zî paştî dano.
Bi kursanê ke mîyanê komele de yenê ramitene yeno hedefkerdene ke zazkaî-kirmanckî reyna bibo parçeyêkê cuyê rojane û neslanê ameyoxan rê bêro neqlkerdene.
Hemserekê Komeleya Kultur û Piştdayîşî ya Dêrsimî ya Îzmîrî û perwerdekarê kursê zazakî-kirmanckî Hasan Alî Kiliçî îfade kerd ke komele seba pawitişê ziwan, kultur, vîrê tarîxî û tebîetî xebatan kena û îfade kerd ke ziwanê maye merkezê nê xebatan de yo. Kiliçî va: “Çunke ziwanê ma yê maye serranê peyênan de mîyanê ziwananê ke binê tehlukeyê vîndîbîyayîşî de yê de yeno qebulkerdene.”
Kiliçî da zanayene ke gere bêro vatene “Ax, ziwanê ma vîndî beno” û lome bêro kerdene, ê seba ciwînayîşê ziwanî û neqlkerdişê neslanê neweyan cehd kenê û va ke hîrê serrî yo bînaya komele de bêheq kursê ziwanê maye organîze kenê. Kiliçî veng da her keso ke wazeno kirmanckî bimuso û paştî bido ciwînayîşê ziwanî ke wa tewrê kursan bibê.
Kiliçî îfade kerd ke ziwanê maye tena sey hacetêko komunîkasyonî nêno erjnayene û bale ante ser ke ziwan bi nasname, kultur û vîro tarîxî yê şarî dir rasterast girêdaye yo.
Kiliçî wina qisey kerd: “Ma ziwanî tena sey ziwanî nêvînenê. Ziwan eynî wext de yew şar o. Eke ziwan bimiro raştîya şarî zî vîndî bena, şar zî mireno. Eke ziwan bimiro kultur zî tarîx zî mireno; eke ziwan bimiro vîrê ma yo tarîxî zî mireno. Aye ra ganî ziwan bêro ciwînayene. Bi zanayîşê nê heme çîyan, seba ke ziwanê ma biciwîyo, ganî bibo û neslanê peyênan rê bêro neqlkerdene ma yew cehd û xebate ramenê.”
Kiliçî dîyar kerd ke ê bi kursanê mîyanê komele wazenê kirmanckî bimusnê û va ke ganî pawitiş û averberdişê ziwanê maye tena seba cehdê komeleyan û dildaran nêro veradene.
Kiliçî ser o vindert ke ganî warê perwerdeyî de gamê şênberî bêrê eştene û waşt ke verê domanan seba perwerdeyê bi ziwanê înan ê maye bêro akerdene.
Kiliçî waştişê xo bi nê vateyan ard ziwan: “Seba pawitiş û averberdişê ziwanê maye ganî warê perwerdeyî de gamê şênberî bêrê eştene; verê domananê ma seba perwerdeyê bi ziwanê înan ê maye bêro akerdene. Ma hemwelatîyê nê welatî yê ke tede cuyenê. Aye ra waştişê ma hemwelatîya têduşte ya. Ma bawer kenê ke ganî her keso ke Tirkîya de cuyeno bi ziwan û kulturê xo bibo û heqanê têduştan ra îstîfade bikero. Heqê hemwelatîyanê ke tirkî qisey kenê çi bê, ganî eynî heqî seba hemwelatîyanê ke kirmanckî qisey kenê zî bibê. Waştişê ma yo perwerdeyê bi ziwanê maye zî parçeyêko nêbirişyaye yê na têduştîye yo.”
