Murad Canşad
1938 de, terteleyê Dêrsimî de ordîyê tirkan erzeno bi dewêka heyderican ser. Senî ke zanîyeno, dewleta tirkan hîna ke dest bi terteleyî nêkerdo, eşîran dest ra çekan arê dana. Heyderican zî çekê xo teslim kerdê, duştê dewlete de dest nêbenê xo.
Senî ke esker dîyarê dewe de xafil ra vecîyeno; hewar gineno dewican ro, her kes xo rê remeno. Kamî ke xo xelisna…
Keynekêka da-desserra verê xo dana bi birr. Waya xo ya qickeke pey ra kewena dime:
“Wayê, mi ca meverde! Wayê, mi ca meverde!”
Hem bermena hem waya xo dime ra vazd dana.
Waya pîle aye ser ro nêvindena. Domanek a, nêeşkena birema. Eger ke biberma, esker raye beno înan ser.
Qet xo dime ra nîya nêdana waya pîle. Waya qice zî dime ra nêvisîyena.
Dewe ra kewenê dur, waya pîle zerreyê eşkeftêk de xo nimnena. Waya qice fetilîyena çerixîyena, heta verê fekê eşkefte şona. Cayo yaban o; bermena, waya pîle zerre ra vecîyena teber, aye gêna leweyê xo. Waya qice badrosê ci bena:
“Wayê, mi ca meverde! Wayê, mi ca meverde!”
“Temam” vana waya pîle.
Waya qice dusîyena pira, aye nêverdana ra. Zerreyê eşkefte de a çi hetî ser linge bierza, waya qice pira ya.
Waya pîle “temam” vato la rayîr ra se beno se nêbeno… A ya senî xo bixelisna, senî aye bixelisna?..
Beno şan, hewnê xo yeno. Waya qice xo nana pira, hewn ra nêşona.
“Ti mi ca verdana şona” vana.
“Ney, ez to ca nêverdana” vana waya pîle la îtibarê aye pê nêyeno.
“Eke henî yo, ma porê xo jumîn ra girê bidîme” vana.
Porê xo yewbînan ra girê danê, pîya hewn ra şonê.
Waya pîle şewe werizena, porê xo hêdî ra ci ra akena, waya qice hewn de, zerreyê eşkefte de ca verdana şona.
Waya pîle şona xo resnena kesanê bînan, tertele ra xelisîyena. Qalê meselaya xo û waya qice kena.
Nêvînîyena waya qice. Se bîya, çi ameyo ser de; kes nêzaneno.
Derê, wexto ke hişyar bîya û waya pîle leweyê xo de nêdîya, se kerdo?
Bermaya û bermaya, tasêl bîya?
Ê koyan û gêrisan ra vêşanîye ver merda?
Vergan û heşanê yabanî a werda?
Eskeran dîya û kişta?
Kewta eskeran dest, înan zî girewta kerda beslima?..
Kes teba nêzaneno ke se bîya
Kes teba nêzaneno ke çi ameyo sereyî ser de.
Waya pîle bena ezeb, zewecîyena. Bena wayîra domanan, bena wayîra tornan. Meselaya xo û waya qice ser bena kerr û lal. Fekê xo nêakena, kesî rê teba nêvana. Kam ci ra çi pers keno pers bikero, sey ke zîyaran û dîyaran ser ro sond werdo, vengê xo nêkena.
Eger ke şima bê û çîyo winasî biyero şima sereyî ser de, zerîya şima dest dana ke şima tim û tim biyarê xo vîr û qisey bikerê?
(No, serebutê pîrika yew şinasê min o, ey mi rê qisey kerd)
