Mehmet Ay
Hefteyê vîyarteyî de ma behsê nêweşîyanê psîkolojîkan ra egoîzmî kerdbi. Ma qala nîşane û tewiranê egoîzmî kerdbî. Ez do na hefte zî qala egoîzmî bikerî. Semedo ke nê asrî (seserre) de tesîrê egoîzmî zaf o, na babete muhîm a.
Yew merdim wexto ke na nêweşîye (egoîzm) geno, ma vanê ke ganî o kes yew psîkologî ra paştî bigîro yan zî doktorî ra dermanî biwazo.
Nezdîya 100 serrî verê cû ma kewtî yewna asir. Tayê dewletan yan zî keyeyanê pîlan (yê cîhanî) yew qerar da: "Eke ma wazenê însanan bîyarê rayîr (kontrol bikerê), ganî însanî sey ma bifikrîyê û sey ma têbigêrê." Bi nê sebebî gamê girîngî eştî. Nîyetê înan o bi ke şaran komelê (cimatê) înan ra cîya bikerê; ferz kerdê ke şar sey înan kincan bidê xo ra û sey înan biwerê.
Seba ney pergalê mekteban û perwerdeyî ser o xebitîyayî. Perwerde de her çî bedilna. Perwerde û pergal de "ferdperestî" (tenabîyayîş) xo rê kerdî şîar. Nê dewletan paştî daya nê modelê perwerdeyî. O wext dewletanê bînan (ma û ê bînî) no rewş mecbur mendî û qebul kerd. Dima ke 100 serrî ser o vîyartî, nê fikranê înan mehsulê xo da. Averbîyayîşê teknolojî, înternet zêde kerd û vist heyatê ma. Merdim êdî keyeyê xo de ronişeno, her karê xo keno, her çîyê xo vîneno û hewcedarîya ci bi yew kesî nêmanena.
"Rayîrî bîyî kilm la ma yewbînan ra dûrî kewtî"
Elektrîk ame her ca bi roşn... Rayîrî virazîyayî, rayîrî bîyî kilm la ma yewbînan ra dûrî kewtî. Înan zî xora wina waştêne ke ma bibê sey înan.
Serra 2026î de, eke yew merdim keyeyê xo de mireno û kes (cîranê ci) nêvîneno (xebera ci çin a), ti bizane ke ma bîyê sey înan, ma xapîyayî. Însanê ma tenî mendî. Cimatê ma qedîya, bi a sebebî rêz û pergalê ma nêmend, cîwanê ma rayîr ra vejîyayî.
Çi heyf ke şarê ma xapîya, rayîr ra vejîya; ziwanê xo, kulturê xo vîndî kerd. Cîwanê ma kewtî dima çîyanê bêqîymetan. Seba menfeetê xo merdimî yewbînan kişenê û keyeyanê yewbînan veşnenê, çi heyf...
Pêro pergalî (sîstemî) serê ferdîyetî (bireysellik) de vindenê. Înternet, medyayê komelkî (sosyal), TV ûsn; her ca de ferdîyet, tenabîyayîş teşwîq beno. Kesêk her çiqas ke qala "yewîye" (birlik) bikero zî, raştîye de cimatî ra dûrî keweno û cimatî ra cîya beno. Merdim xo tena vîneno û dekeweno rayîranê xiraban.
Nê rojanê peyênan de, wekîlêkê Amedî vatbi ke, "Amed de esrar antiş kewto heta 5 serran." Ganî ma serê na cumle de ronişê û bifikrîyê; ma koti de xeta kerde, ma key û senî bîyî wina?
Gelo ma do se bikerê? Dermanê na nêweşîye çi yo?
Ez vana ke egoîzm, nêweşîyêka ferdî ra vejîyaye û bîya nêweşîya cimatî.
Ganî ma; STK (Sazgehê Cimatê Sîvîlî) û zanyaran bîyarê pêser, na mesele de yew planî virazê û her kes destê xo bierzo binê nê barî. Têna o wext na mesele çareser bena.
Weşîye de bimanê.
