Celalî Çelîk
Seke yeno zanayene, badê awankerdişê Komara Tirkîye ziwanê kurdî mîyanê sînoranê dewlete de ame qedexekerdene. Nê teziq û baskîyan de teyna nuştiş ney, qîm nêkerd qiseykerdişa bi na ziwanî zî ame astengkerdene. Kesê ke bi ziwanê dayîka xo qisey kerdêne, rastê cezayanê giranan ameyî; xeylêk merdimî ameyî destbendkerdene û heta ameyî kîştene.
Enê mercanê çetin û girîngan de, lehçeya zazakî awankerdişa komare ra heta serranê 1960î mîyanê tu weşanêko domdar de cayê xo nêgırt. Çapemenî û weşanê ke bi temamî bi kurdkî bîy caverdê, kovare û rojnameyanê ke bi ziwanê tirkî weşan kerdêne de zî zazakî rê qet cayêko kîfş nêame dayene. Na rewşe rê gelek sebebê komelkî, polîtîkî û sîstematîkî est bîy.
Metnê zazakî ê tewr verênî ê ke mîyanê çapemenîye de ameyî belavkerdene, rêzê verênî de rojnameyê Roja Newe de ameyî vînayene. Hûmara verêne ya nê rojnameyî serra 1963î de vejîya. Badê na pêngava tarîxîye, kovar û rojnameyanê cîya-cîyayan de nuştiş û weşanayîşê zazakî dewam kerd.
Cêr de name, tarîx û serpêhatîya nê kovar û rojnameyan bi rêze ameyê naskerdene:
Roja verî ra heta ewro kovare û rojnameyanê ke ca dayo zazakî wina yê:
• Roja New, Îstanbul, 1963
• Özgürlük Yolu, Ankara & Îstanbul,1975
• Roja Welat, Ankara, 1977
• Devrimci Demokratik Gençlik, Ankara & Îstanbul,1978
• Kovara Tîrêj, Îzmîr, 1979
• Dengê Komkar, Frankfurt & Koln, 1979
• Armanc, Stockholm, 1979
• Berbang, Stockholm, 1982
• Hêvî, Parîs, 1983
• Berhem, Stockholm, 1988
• Rojname, Îstanbul,1991
• Welat, Îstanbul,1992
• Azadî, Îstanbul,1992
• Nûbihar, Îstanbul,1992
• Welatê Me, Îstanbul,1994
• Dengê Azadiye, 1994
• Çira, Stockholm, 1995
• Ronahi, Îstanbul,1994
• Azadiya Welat, Dîyarbekir & Îstanbul, 1996
• Hêvî, Îstanbul, 1996
• Niştiman, Swêd, 1983
• Çarçira, Stockholm, 1986
• Medya Güneşi, Îstanbul, 1988
• Vatan Güneşi, Îstanbul, 1989
• Deng, Îstanbul, 1989
• Rewşen (YRKW), Bonn, 1990
• Rewşen (MKM), Îstanbul, 1991
• Newroz, Îstanbul, 1991
• Govend, Dîyarbekir, 1991
• Wan, Stockholm, 1992
• Nûdem, Swêd, 1992
• Newroz Ateşi, Îstanbul, 1992
• Dîdar, Swêd, 1992
• Zülfikar, Duisburg, 1993
• Hevdem, Îstanbul, 1993
• Stêrka Rizgarî, Îstanbul, 1995
•Helwest, Stockholm, 1995
• Zend, Îstanbul, 1996
• Roza, Îstanbul, 1996
• W, Îstanbul, 1996
• Ronahî, Almanya, 1971
• Kurdistan Press, Stockholm, 1986
• Jiyana Nû, Îstanbul, 1994
• Roj, Îstanbul, 1995
• Nû Roj, Îstanbul, 1996
• Roja Teze, Îstanbul, 1998
• Vate, Stockholm, Îstanbul, 1995-2024
• Dema Nû, Îstanbul, 2001
• Peyama Kurd, Bonn, 2004
• Mîzgîn, Dîyarbekir, 2004
• Rûdaw, Koln, 2009
• Newepel, Dîyarbekir, 2011
• Şewçila, Dîyarbekir, 2011
• Welar Verroj, Îstanbul, 2012
• Rojnameyê Zazakî, Çewlîg, 2013
• BasNû, Îstanbul, 2014
• Folklara Kurdan, 2015
• Wejê û Rexne, Dîyarbekir, 2014
• Zarema, Dîyarbekir, 2014
• Kovara Çewlîg, Dîyarbekir, 2015
• Özgür Politika (Politik ART), Almanya, 2008
• Kovara Herd, 2023
• Rojeva Medya, Dîyarbekir, 2016





