Murad Canşad

Şerîetê benîîsraîlî demê Musa peyxamberî de ronîyeno.

Senî ke zanîyeno, benîîsraîl de qewm û dîn yew o. Êyê ke dînê înan ra yê, qewmê înan ra yê. Êyê ke qewmê înan ra nîyê, nêeşkenê bişorê dînê înan ser.

Benîîsraîl verî yew qebîla bîya, dime ra bîya qewm.

Na qebîla hetê kendawa Îranî ra, bacarê Urî ra bar kerdo; verî Herran (Urfa) de, dime ra Kenan de ronayo û oca xo rê kerdo erdo bimbarek. Demê kalîya Yequb peyxamberî de, rîyê xela ra, bar kerdo şîyê bi Misir. Seba ke koçber bîyê û tebayê xo çin bîyo, oca de koleyîye kerda. Ser ra çar seyî serrî vîyartê, demê Musa peyxamberî de, bi rayberîya ey, peyser agêrayê bi dîyarê Kenanî ser. Bi hezar zor û zehmetî ra şerîet û per-pergalê ci ronîyayo. Cewr û cefayo pîl Musa peyxamberî anto.

Goreyê şerîetê ci, ê yê bawerîya xo putan û yewna homayan meyarê, tenya bi tenya bi Reb Yexowayî biyarê. Yexowa rebê înan, ê zî qewmê ey ê. La hîna demê Musa peyxamberî ra şerîetê xo ser ro nêvindertê, çi wext ke ta ardo ci, sey usulê verênî putî ronayê.

Musa peyxamberî ra pey benîîsraîl bi ceng û pêrodayişan dîyarê Kenanî de zexma-zexm ca beno. Zor benê milletanê der û dormeyî, dewan û bacaranê ci fînenê xo dest. Ceng û pêrodayiş de ser kewenê la hetê kultur û şerîetî ra zeîf manenê. Helîyenê, rêç û rayîrê xo vîndî kenê. Homayanê milletanê der û dormeyî xo rê homa qebul kenê. Winî beno ke êyê ke bawerîya xo bi Reb Yexowayî anê kêm manenê, êyê ke bawerîya xo bi homayanê bînan anê zêde benê.

O wext hetê Surîya û Libnan de yew homa est beno ke ci rê Baal vanê. Benîîsraîlî ra zaf tenî bawerîya xo bi Baal anê, bi nameyê ey ra sond û selawet wenê, nîyaz û qurban vila kenê. Mîyanê qewmî de di qefleyê pîlî ronîyenê: Baal-perestî, Yexowa-perestî. Mîyanê ruhwananê ci de zîyade ra minaqeşeyî benê, çi het, hetê bînî îqna nêkeno.

Mîyanê qewmî ra Îlya peyxamber beno. O bawerîya xo bi Reb Yexowayî ano. Îlya peyxamber na dibendîye ra eciz beno. Vano: Eger ke Yexowa heq o, ey dime ra bişîme; eger ke Baal heq o, ey dime ra…

Benê anê, vanê; ma veng bidîme ci, kamyew homayî ke xo mocna…

Vecîyenê serê koyêk, nîyaz û qurbanan ronanê. Hetêk de Îlya peyxamber, hetêk de çar seyî û pancas ruhwanê Baal-perestî. Îlya peyxamber vano; şima zêde yê, heqê xo o yo ke verî şima veng bidê.

Baal-perestî dest bi duayan kenê, veng danê: Ya Baal, ya Baal,ya Baal!.. Dormeyê nîyaz û qurbanan ro şonê yenê, gulbange gulbange ser ra ancenê. Deqîqayî vîyarenê, saetî vîyarenê, roce bena nême; Baalî ra veng û vac çin o. Hendo ke danê xo ro û veng danê, hindî tey de hal nêmaneno.

Îlya peyxamber yarîya xo pê keno, vano:

Biqîrê, biqîrê; vengê xo berz bikerê!.. Çimkî o yew homa yo; beno ke kewto xeyal û xecalan ver, beno ke şîyo awe rişneno, beno ke raye ra raywan o, beno ke hewn de mendo!..

(Çime: Tewrat, “1. Kırallar”, bab 18:27)